Dergiler / Akif / 2023 / Cilt: 53 Sayı: 1

Arap Belâgatında Klasik ve Modern Yaklaşımların Kesişim Noktasında Ahmed Mustafa el-Merâgî ve ‘Ulûmu’l-Belâga’ Adlı Eserinin Önemi

The Importance of Ahmed Mustafa el-Merâgi and The Work Titled 'Ulûmu'l-Belâga' at The Interception of Classic and Modern Approaches in Arab Rhetoric

Dergi
Akif
Sayfa
41–61
Yayın Tarihi
2023-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada dönemin getirdiği şartların Belâgat üzerindeki etkileri farklı dönemlerde kaleme alınan Belâgat eserleriyle kıyaslanarak saptanmaya çalışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:XIII. (XVIII.) yy. sonlarından günümüze kadar devam eden süreç belâgat ilmi açısından son dönem olarak kabul edilmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özellikle belâgatçılar ve belâgat eserleri üzerinde yenilik hareketlerinin etkileri yadsınamayacak kadar büyüktür.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada dönemin getirdiği şartların Belâgat üzerindeki etkileri farklı dönemlerde kaleme alınan Belâgat eserleriyle kıyaslanarak saptanmaya çalışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Belâgat · el-Merâğî · Ulûmu’l-Belâga

Özet

XIII. (XVIII.) yy. sonlarından günümüze kadar devam eden süreç belâgat ilmi açısından son dönem olarak kabul edilmektedir. Bu dönemde pek çok ilim dalında yenilik hareketleri başlamıştır. Tabii olarak Arap edebîyatı da yenilik arayışlarından payına düşeni almıştır. Özellikle belâgatçılar ve belâgat eserleri üzerinde yenilik hareketlerinin etkileri yadsınamayacak kadar büyüktür. Bahsi geçen dönem, Arap belâgatı yönünden incelendiği zaman iki farklı akım öne çıkmaktadır. Birinci akım Batı ülkelerinden aldıkları eğitimin etkisiyle hareket eden ebiyatçıların öncülük ettiği yenilik akımıdır. İkinci akım ise belâgatın bu devirde de yeteri kadar sanatsal özgünlüğünü koruduğunu öne sürerek yeniliğe gerek olmadığını savunan klasik usûlcülerdir. Makalemizde son dönem ebiyatçılarından Ahmed Mustafa el-Merâgî’nin (ö. 1883-1952) ‘Ulûmu’l-belâga adlı eserinin üslup ve muhteva özellikleri incelenecektir. ‘Ulûmu’l-belâga yazıldığı dönemdeki gelişmelerin Edebîyat ilmine etkilerini ve klasik usulcüler tarafından Belâgata eklenen yenilik izlerini taşıyan nadide bir eserdir. Çalışmada dönemin getirdiği şartların Belâgat üzerindeki etkileri farklı dönemlerde kaleme alınan Belâgat eserleriyle kıyaslanarak saptanmaya çalışılacaktır.

Abstract

The process that continues from the end of the thirteenth/eighteenth century to the present is accepted as the last period in terms of rhetoric. In this period, innovation movements started in many branches of science. Arabic literature has also taken its share from the search for innovation. The effects of this period, which was quite active, on rhetoricians and their rhetoric works are undeniably great. In this period, there are two different currents of Arabic rhetoric. The first trend is the innovation movement led by the literati who acted under the influence of the education they received from Western countries. The second movement is the classical osoliyoons who argue that rhetoric has adequately preserved its artistic originality in this period and argues that there is no need for innovation. In this study, the style and content features of Ahmad Mostafa al-Maraaghi's (d. 1883-1952) Oloomol-Balâgha will be examined. Oloomol-Balâgha is a rare work that carries the effects of the developments in the period when it was written and the traces of innovations added to rhetoric by classical scholars. In the study, the effects of the conditions brought by the period on rhetoric will be tried to be determined by comparing them with the rhetoric works written in different periods.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SAMANCI, Y. S., AYDAR, R. (2023). Arap Belâgatında Klasik ve Modern Yaklaşımların Kesişim Noktasında Ahmed Mustafa el-Merâgî ve ‘Ulûmu’l-Belâga’ Adlı Eserinin Önemi. Akif, Cilt: 53 Sayı: 1, 41–61. https://ajindex.com/articles/947613

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Askerî, Ebû Hilâl el-Hasen b. Abdillâh b. Sehl. “Kitâbu’s-sınâ‘ateyn”. Mısır: Dâru İhyai’l-Kutubi’l-‘Arabiyye, 1952. ‘Atîk, Abdulaziz. “fî’l-Belâgati’l-‘arabiyye İlmu’l-bedî‘”. Beyrut: Dâru’n-Nehdati’l-‘Arabiyye, 2002. ‘Atîk, Abdulaziz. “İlmu’l-me‘ânî”. Beyrut: Dâru’n-Nehdati’l-‘Arabiyye, 2009. Bagdâdî, Abdulkâdir b. Ömer b. Bâyezîd. “Hizânetu’l-edeb”. thk. Abdusselâm Muhammed Hârûn. 2 Cilt. Kahire: Mektebetu’l-Hâncî, 1997.
  2. Benli, Mehmet Sami. “Miftâhu’l-‘ulûm”. TDV İslam Ansiklopedisi. 30/20-21. İstanbul: TDV Yayınları, 2005. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmail. “el-Câmi‘u’s-sahîh”. nşr. Muhammed Zuheyr b. Nasr. 8 Cilt. b.y.: Dâru Tavki’n-Necât, 2. Basım, 1422/2001.
  3. Bulut, Ali, “Belâgat İlminin Tarihsel Süreci”, Kocaeli: İksad, 2020. Cârîm, Alî b. Muhammed b. Sâlih b. Abdilfettâh b. Muhammed-Mustafa Emin. “el-Belâgatu’l-vâzıha el-beyân ve’l meânî ve’l bedî‘”. London: Dâru’l-Meârif, 2005. Curcânî, Ebû Bekr Abdulkâhir b. Abdirrahmân b. Muhammed. “Delâilu’l-i‘câz”. thk. Ahmed Mustafa el-Merâgî. Kahire: el-Mektebetu’t-Ticâriyye, 1948. Curcânî, Ebû Bekr Abdulkâhir b. Abdirrahmân b. Muhammed. “Esrâru’l-belâga”. thk. Ahmed Mustafa el-Merâgî. Kahire: el-Mektebetut-Ticâriyye, 1948. Curcânî, Ebû Bekr Abdulkâhir b. Abdirrahmân b. Muhammed. “Esrâru’l-belâga”. thk. Mahmûd b. Muhammed Şâkir. Cidde: Dâru’l-Medenî, ty. Demirayak, Kenan. “Arap-İslam Edebîyatı Literatür Bilgisi”. İstanbul: Cantaş Yayınları, 2016.
  4. Durmuş, İsmail. “İstişhâd”. TDV İslâm Ansiklopedisi, 23/396-397. İstanbul: TDV Yayınları, 2001.
  5. Durmuş, İsmail. “Kazvinî, Hatîb”. TDV İslâm Ansiklopedisi, 23/396-397. Ankara: TDV Yayınları, 2002. Ebû Dâvûd, Ebû Bekr Abdullah b. Ebî Dâvûd Suleymân b. Eşas es-Sicistânî. “es-Sunen”. Dâru’r-Risâleti’l-‘Âlemiyye 1430/2009. Ezherî, Ebû Mansûr Muhammed b. Ahmed b. Ezher. “Tehzîbu’l-luga”. 11 Cilt. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-‘Arabî, 2001. Ferâhîdî, Ebû Abdirrahmân el-Halîl b. Ahmed b. Amr b. Temîm. “Kitâbu’l-‘Ayn”. 5 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-’İlmiyye, 2003. Fîrûzâbâdî, Ebu’t-Tâhir Mecduddîn Muhammed b. Yakûb b. Muhammed. “el-Kâmûsul-muhît ve’l-kabesul-vasît el-câmiʿ limâ zehebe min lugati’l-‘arab şemâtît”. Kahire: Dâru’l-Hadîs, 2008.
  6. Güceyüz, İsa. “Temel belâgat terimlerinin teşekkülü: Fesahat, belâgat, meânî, beyân ve bedî’ Erzurum: Atatürk Üniversitesi,
  7. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2020. Hassân b. Sâbit, Ebu’l-Velîd Hassân b. Sâbit b. el-Munzir el-Hazrecî el-Ensârî. “Divânu Hassân b. Sâbit”. Beyrut, Dâru’l-Kutubi’l-’İlmiyye, 1994. Hâşimî, Ahmed