Dergiler / Yegah Müzikoloji Dergisi / 2023 / Cilt: 6 Sayı: 1

Kemalist Modernleşmeden Muhafazakar Modernleşmeye, Bir Paradigmalar Arası Geçiş Örneği: Klasik Türk Musikisi ve Bir İcra Mekanı Olarak İstanbul Radyosunun İnşası

An Example of Transition Between Paradigms from Kemalist Modernization to Conservative Modernization: Classical Turkish Music and the Construction of Istanbul Radio as a Performance Venue

Sayfa
56–82
Yayın Tarihi
2023-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen verilere göre Cumhuriyet dönemi müzik politikaları doğrultusunda kurumsal bir kimlik kazanmasına imkân tanınmayan geleneksel müzik, erken cumhuriyet döneminde modernleşmenin bir sembolü olarak görülen gazinoları kendine has icra mekanları olarak üretmiş, muhafazakâr modernleşmeyle başlayan yönelim doğrultusunda ise itibar kazanarak radyo mikrofonunda daha fazla temsil edilmeye başlamıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:ÖZ Cumhuriyetin ilk yıllarında Türk Telsiz ve Telefon Şirketi’ne bağlı olarak Sirkeci Garında hizmet vermeye başlayan radyo, zamanla yeni kurulan ulus devletin sesini, ideolojisini halka ulaştırmak amacıyla, başkent olarak imar olunan Ankara’da, dönemin müzik politikaları doğrultusunda yayın hayatına başlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu algı kalıpları arasındaki geçiş müzik politikalarının belirlenmesinde de etkili olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen verilere göre Cumhuriyet dönemi müzik politikaları doğrultusunda kurumsal bir kimlik kazanmasına imkân tanınmayan geleneksel müzik, erken cumhuriyet döneminde modernleşmenin bir sembolü olarak görülen gazinoları kendine has icra mekanları olarak üretmiş, muhafazakâr modernleşmeyle başlayan yönelim doğrultusunda ise itibar kazanarak radyo mikrofonunda daha fazla temsil edilmeye başlamıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Klasik Türk müziği · radyo · Kemalist modernleşme

Özet

ÖZ Cumhuriyetin ilk yıllarında Türk Telsiz ve Telefon Şirketi’ne bağlı olarak Sirkeci Garında hizmet vermeye başlayan radyo, zamanla yeni kurulan ulus devletin sesini, ideolojisini halka ulaştırmak amacıyla, başkent olarak imar olunan Ankara’da, dönemin müzik politikaları doğrultusunda yayın hayatına başlamıştır. Ancak modernleşmenin muhafazakâr bir kimlik kazandığı yıllarda kurulan İstanbul Radyosu ise teknolojik olarak daha donanımlı ve ideolojik olarak da milliyetçi muhafazakâr bir anlayışla inşa edilmiştir. Bu algı kalıpları arasındaki geçiş müzik politikalarının belirlenmesinde de etkili olmuştur. Bu nedenle bu makalede, Kemalist modernleşmeden, Muhafazakâr modernleşmeye doğru gerçekleşen paradigmalar arası geçiş ve bu geçişi sembolize eden İstanbul radyosunu incelemek amacıyla 1950’li yıllarda yayımlanmaya başlanan radyo uzantılı dergilerde yayımlanmış olan yazılar ve bu yıllarda yaşamış olan radyo icracıları hakkında kaleme alınmış biyografiler taranarak bir araya getirilmiştir. Elde edilen verilere göre Cumhuriyet dönemi müzik politikaları doğrultusunda kurumsal bir kimlik kazanmasına imkân tanınmayan geleneksel müzik, erken cumhuriyet döneminde modernleşmenin bir sembolü olarak görülen gazinoları kendine has icra mekanları olarak üretmiş, muhafazakâr modernleşmeyle başlayan yönelim doğrultusunda ise itibar kazanarak radyo mikrofonunda daha fazla temsil edilmeye başlamıştır. Erken modernleşme döneminde yerel-ulusal, geleneksel-modern gibi ikiliklerle birbirinden ayrıştırılan müzik; milliyetçi muhafazakâr algı kalıbı doğrultusunda, seslendirildiği mekâna bağlı olarak radyo-gazino şeklinde yeniden ayrıştırılmış ve radyo, Klasik Türk Musikisinin icra mekânı olarak inşa edilmiştir. Ancak Demokrat parti iktidarı başlangıçta radyo yönetiminin elitist tutumunu desteklese de kendi mutlakıyetini sürdürebilmek için halkın beğenilerini araçsallaştırmayı tercih etmiştir.

Abstract

ABSTRACT The radio, which started to serve in Sirkeci Station under the Turkish Radio and Telephone Company in the first years of the Republic, started broadcasting in line with the music policies of the period in Ankara, which was built as the capital, in order to convey the voice and ideology of the newly established nation-state to the public. However, Istanbul Radio, which was established in the years when modernization gained a conservative identity, was built with a more technologically equipped and ideologically nationalist conservative understanding. The transition between these perception patterns has also been effective in determining music policies. According to the data obtained, traditional music, which was not allowed to gain a corporate identity in line with the music policies of the Republican period, produced the casinos, which were seen as a symbol of modernization in the early republican period, as their own performance venues and gained prestige in line with the trend that started with conservative modernization and started to be represented more in the radio microphone. For this reason, in this article, in order to examine the transition between paradigms from Kemalist modernization to Conservative modernization and the Istanbul radio symbolizing this transition, the articles published in the radio extension magazines that started to be published in the 1950s and the biographies written about the radio performers who lived in these years are have been scanned and brought together. In the early modernization period, music separated from each other by dichotomies such as local-national, traditional-modern; To develop the nationalist conservative perception, it was re-divided into a radio-casino depending on the place where it was performed, and the radio was built as the performance venue of Classical Turkish Music. However, although the Democratic party government initially supported the elitist attitude of the radio administration, it preferred to instrumentalize the tastes of the people in order to maintain its own absolutism.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

IŞIK, S. T. (2023). Kemalist Modernleşmeden Muhafazakar Modernleşmeye, Bir Paradigmalar Arası Geçiş Örneği: Klasik Türk Musikisi ve Bir İcra Mekanı Olarak İstanbul Radyosunun İnşası. Yegah Müzikoloji Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 1, 56–82. https://ajindex.com/articles/947298

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. (1953, 4 Temmuz). Radyonun Sesi, sy. 19, s.15. (1953, 31 Ekim). Radyo Haftası, sy. 180, s. 26, 33. Ah Şu Televizyon Olsaydı da Görseydiniz, Hamiyet Yüceses’in Mikrofon Sevinci, (1951, 31 Mart). Radyo Haftası, sy. 45, s. 23-25, 42. Akansel, R. (1952, 10 Mayıs). Ankara Radyosu'nun Yetiştirdiği Genç Kıymetlerden Biri Daha Bedia Yaltırak, Radyo Haftası, sy. 103, s. 6-9. Akgün Haluk, (1951, 20 Ocak). Muzaffer Mefaret Birtan Diyorlar ki, Radyo Haftası, sy. 35 s. 5-7, 41. Akgün, H. (1951, 24 Şubat). Ankara Radyosu'nun Güzel Misafiri Nigar Uluerer’in İç Acısını Dinleyin, Radyo Haftası, sy. 40, s. 5- 10. Akın, E. (1953, 18 Nisan). Hayatımın Romanı, Radyonun Sesi, sy. 8, s. 24. Akın, E. (1953, 19 Eylül). Feriha Tunceli, Radyonun Sesi, sy. 30, s. 22-23.
  2. Akın, E. (1953, 22 Mart). Perihan Sözeri'nin Teşekkürü, Radyonun Sesi, sy. 4, s. 24-25.
  3. Akın, E. (1953, 5 Eylül). Can Akşit Neden Klasik Eserleri Tercih Ediyor?, Radyonun Sesi, sy. 28, s. 8-9.
  4. Akıncı, F. (1953, 18 Temmuz). Kim Demiş İki Karpuz Bir Koltuğa Sığmaz Diye, Radyonun Sesi, sy. 21, s. 34-36.
  5. Akıncı, F. (1953, 3 Ekim). Ankara Radyosunun Genç Sesi Emel Sevengül, Radyonun Sesi, sy. 32, s. 35. Aknesıl, C. (1954, 17 Nisan). Şikayetler, Neveser Kökteş, Radyonun Sesi, sy. 60, s. 3. Althusser, L. (2000). İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları, İstanbul: İletişim Yayınları. Aşktan Kaçan Güzel San'atkar Tomris Yazıcı'yı Denizli'de Yakaladım. (1953, 28 Şubat). Radyo Haftası, sy. 145, s. 6-7, 38. Aşuroğlu, (1951, 06 Ocak). Semahat Ergökmen, Radyo Magazin, sy. 7, s. 15-17
  6. Atabeyoğlu, C. (1953, 21 Ağustos). Mikrofondan Portreler: Safiye Ayla, Radyonun Sesi, sy. 26, s. 5-6.
  7. Ayas, G. (2014).
  8. Musiki İnkilabının Sosyolojisi, İstanbul:
  9. Doğu Kitabevi.
  10. Ayas, G. (2018).
  11. Müziği Boğan Gürültü, İstanbul:
  12. İthaki Yayınları.
  13. Aslan, H. (2019).
  14. Epistemik Cemaat, İstanbul:
  15. Paradigma Yayınları Balkılıç, Ö. (2009).
  16. Cumhuriyet, Halk ve Müzik, İstanbul Tan Kitabevi.
  17. Banoğlu, A. (1953, 11 Temmuz). Niyazi, Günün En Çok Sevilen Şarkısı: Her Yer Karanlık, Radyonun Sesi, sy. 20, s. 36-37.
  18. Bardakçı, M. (2017).
  19. Safiye, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları Benderli V. (1953, 3 Ekim). Melahat Pars, Yakında İstanbul Radyosunda Okumağa Başlıyor, Radyonun Sesi, sy. 33, s. 18-20. Benderli V. (1953, 8 Ağustos). İstanbul Radyosu Müdürü Mesut Cemil Bey’e Açık Mektup, Radyonun Sesi, sy. 24, s. 2. Benderli, V. (1953, 25 Nisan). Radyo Neşriyatını Beğenmiyoruz, Radyonun Sesi, sy. 9, s. 51. Benderli, V. (1953, 31 Ekim). İstanbul Radyosunun Son Aldığı Ka