Dergiler / Uludağ İlahiyat Dergisi / 2023 / Cilt: 32 Sayı: 1

Kur’an’da Adalet Kavramı ve İslam Muhakeme Hukukuna Göre Adil Yargılama

The Concept of Justice in the Qur'an and Fair Trial According to Islamic Procedural Law

Sayfa
175–204
Yayın Tarihi
2023-06-13
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Böylece İslam hukukunun ilk kaynağı olan Kur’an’ın, adaletin tesisine yönelik prensiplerinin ve adil yargılama bağlamında İslam muhakeme usulünde adaleti temine yönelik ilkelerin neler olduğunu ifade etmiş olacağız.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tarihin bütün dönemlerinde ve bütün medeniyetlerde insanlar, daha güvenli ve huzurlu olacağı ideal bir yaşam biçimini arzulamış ve bunun ancak adil bir yönetimle mümkün olacağını düşünmüştür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Fakat bu adil yönetim şeklinin ne olduğu ve nasıl uygulanacağı hususunda bir ittifak sağlanamamış, herkes kendi inanç, mizaç ve kültürünün etkisi ile çeşitli yöntemler önermişlerdir.
💡
Sonuç & Katkı:Böylece İslam hukukunun ilk kaynağı olan Kur’an’ın, adaletin tesisine yönelik prensiplerinin ve adil yargılama bağlamında İslam muhakeme usulünde adaleti temine yönelik ilkelerin neler olduğunu ifade etmiş olacağız.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İslam Hukuku · Kur’an · Adalet

Özet

Tarihin bütün dönemlerinde ve bütün medeniyetlerde insanlar, daha güvenli ve huzurlu olacağı ideal bir yaşam biçimini arzulamış ve bunun ancak adil bir yönetimle mümkün olacağını düşünmüştür. Fakat bu adil yönetim şeklinin ne olduğu ve nasıl uygulanacağı hususunda bir ittifak sağlanamamış, herkes kendi inanç, mizaç ve kültürünün etkisi ile çeşitli yöntemler önermişlerdir. Arzu edilen bu ideal yaşam biçimini gerçekleştirmek ve adil bir düzeni sağlamak üzere dinler ve hukuk sistemleri belli düzenlemeler getirmişlerdir. Getirilen bu düzenlemeler, insanların haklarını koruduğu ve onlardan zararı giderdiği oranda adil kabul edilmiş ve toplum tarafından memnuniyetle karşılanmıştır. Adalet konusu tarih boyunca hukuk felsefesi alanında daima canlılığını korumuş ve adeta insanlara yol gösteren bir kutup yıldızı olmuştur. Biz de bu çalışmamızda bir makalede ele alınacak boyutta Kur’an’da adalet mefhumunun ne olduğunu ve adaletin en somut uygulama sahası olan İslam muhakeme hukukunda adil yargılama usulünün nasıl işlediğini göstermeyi amaçlamaktayız. Böylece İslam hukukunun ilk kaynağı olan Kur’an’ın, adaletin tesisine yönelik prensiplerinin ve adil yargılama bağlamında İslam muhakeme usulünde adaleti temine yönelik ilkelerin neler olduğunu ifade etmiş olacağız.

Abstract

In all periods of history and in all civilizations, people wanted an ideal life style that would be more secure and peaceful and thought that this would only be possible with a fair administration. However, an alliance could not be reached on what this fair management method is and how it should be applied, and everyone suggested various methods with the influence of their own belief, temperament and culture. Religions and legal systems have brought certain regulations in order to realize this desired ideal life style and to ensure a fair order. These regulations were accepted as fair to the extent that they protected the rights of the people and removed the harm from them and were welcomed by the society. In this study, we aim to show what the concept of justice is in the Qur'an and how the fair trial procedure works in Islamic law of procedure, which is the most concrete application area of justice. Thus, we will have expressed what are the principles of the Qur'an, the first source of Islamic law, the principles of establishing justice, and the principles of ensuring justice in the Islamic procedure. *[You may find an extended abstract of this article after the bibliography.]

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARAYAKA, H. (2023). Kur’an’da Adalet Kavramı ve İslam Muhakeme Hukukuna Göre Adil Yargılama. Uludağ İlahiyat Dergisi, Cilt: 32 Sayı: 1, 175–204. https://ajindex.com/articles/944511

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Abdülbâkī, Muhammed Fuâd. el-Muʿcemü’l-müfehres li-elfâẓi’l-Ḳurʾâni’l-Kerîm. Kahire: Dâru’l-Hadîs, 2001.
  2. Aktaş, Sururi. “Asgari Adalet Kavramlaştırması Üzerine: Adaletin Asgari İlkeleri”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 12/1 (2021), 209-225. https://doi.org/10.21492/inuhfd.863401
  3. Algül, Hüseyin. “Mûte Savaşı”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 31/385-387. İstan-bul: TDV Yayınları, 2006. Ali Haydar Efendi. Düreru’l-hükkâm şerhu Mecelleti’l-ahkâm. 4 Cilt. İstanbul: Matbaa-i Ebü’z-Ziya, 1330. Aslan, Nasi. İslam Hukukunda Yargılama Etiği ve İlkeleri. Ankara: İlahiyat, 2005.
  4. Aslan, Nasi. İslam Yargılama Hukukunda “Şühûdü’l-Hal” Jüri. Adana: Karahan Kitapevi, 2. Basım, 2018.
  5. Aslan, Nasi. “Kur’an ve Sünnete Göre Sanık ve Mahkûm Hakları”. Kur’an ve Sünnete Göre Temel İnsan Hakları Tartışmalı İlmi Toplantı. ed. Muhsin Demirci. 531-557. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2014.
  6. Atar, Fahreddin. İslam Adliye Teşkilatı. Ankara: DİB Yayınları, 1999.
  7. Avcı, Mustafa. Türk Hukuk Tarihi. Konya: Atlas Akademi, 10. Basım, 2021.
  8. Bardakoğlu, Ali. “Berâet”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 5/470-471. İstanbul: TDV Yayınları, 1992.
  9. Bayındır, Abdülaziz. İslam Muhakeme Hukuku. İstanbul: Süleymaniye Vakfı Yayınları, 2. Basım, 2015.
  10. Berki, Şakir. “İslam Hukukunda Adalet Esasları ve Adalet Teşkilatı”. İslam Medeniyeti 2/21 (1969), 5-9.
  11. Beroje, Sahip. İslam Muhakemesi Hukuku Açısından İslam İspat Hukuku. Ankara: Fecr, 2007.
  12. Bilmen, Ömer Nasuhi. Hukuk-ı İslamiyye ve Istılahat-ı Fıkhiyye Kamusu. 8 Cilt. İstanbul: Bil-men Basım ve Yayınevi, ts. Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmâil. Ṣaḥîḥ-i Buḫârî. 9 Cilt. Bulak: Sultaniyye Matbatu’l-Kübra el-Emiriyye, 1311. Cihangir, Meryem. “İslam Hukuku Açısından Adil Yargılamayı Engelleyen Faktörler”. Gazi-antep University Journal of Social Sciences 21/3 (2022), 1143-1161. https://doi.org/10.21547/jss.1058772 Cürcânî, Ebü’l-Hasan Seyyid Şerif Ali b. Muhammed b. Ali. et-Taʿrifât. Beyrut: Dâru’l-Kitâbi’l-İlmiyye, 1983.
  13. Çağrıcı, Mustafa. “Adalet”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 1/341-344. İstanbul: TDV Yayınları, 1988. Dârekutnî, Ebü’l-Hasan Ali b. Ömer b. Ahmed. Sünenü’d-Dâreḳutnî. thk. Şuayb el-Arnavud. 5 Cilt. Beyrut: Müessetü’r-Risâle, 2004. Ebû Dâvûd, Süleyman b. Eşʿas es-Sicistânî. Sünen-i Ebû Dâvûd. thk. Muhammed Muhyiddin Abdulhamid. 4 Cilt. Beyrut: el-Mektebetü’l Asriyye, ts. Ensârî, Zekeriyya b. Muhammed b. Ahmed. el-Ḥudûdü’l-enîḳa ve’t-taʿrîfâtü’d-daḳīḳa. thk. Mazin Mübarek. Beyrut: Dârü’l-Fikri’l-Muasır, 1411