Dergiler / İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2023 / Cilt: 24 Sayı: 1

Türkiye’de Erken Çocukluk Dönemindeki Özel Yeteneklilerin Eğitimine Eleştirel Bir Bakış

A Critiacal Review To Gifted Education in Early Childhood in Turkey

Sayfa
470–488
Yayın Tarihi
2023-05-13
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Türkiye’deki yasal düzenlemeler ve var olan farklılaştırmalar ele alınmış, konuyla ilgili araştırmalar gözden geçirilmiş, son beş yılda gerçekleştirilen çalışmalar incelenmiş ve eksik görülen noktalar için öneriler sunulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Erken çocukluk döneminde özel yeteneklilerin eğitimi, iki önemli alanın birleşimini içermektedir: Özel yeteneklilerin eğitimi ve erken çocukluk eğitimi.
📊
Temel Bulgular & Veri:Okul öncesinde potansiyel üstün yetenekliliği geliştirirken öğrenme deneyimlerinin farklılaştırılması önemlidir.
💡
Sonuç & Katkı:Türkiye’deki yasal düzenlemeler ve var olan farklılaştırmalar ele alınmış, konuyla ilgili araştırmalar gözden geçirilmiş, son beş yılda gerçekleştirilen çalışmalar incelenmiş ve eksik görülen noktalar için öneriler sunulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:erken çocukluk · özel yetenekli çocuklar · erken çocuklukta özel yeteneklilerin eğitimi

Özet

Erken çocukluk döneminde özel yeteneklilerin eğitimi, iki önemli alanın birleşimini içermektedir: Özel yeteneklilerin eğitimi ve erken çocukluk eğitimi. Bu açıdan erken çocuklukta özel yeteneklilerin eğitiminin her iki alanda da uzmanlık gerektiren özel bir kapsama sahip olduğu söylenebilir. Küçük yaştaki özel yetenekli bireylerin iyi bir eğitim ortamı ile karşılaşmaları, gelecek okul hayatları ve yetişkinlik dönemlerinde akademik başarıları için kaynak oluştururken; duyuşsal, davranışsal ve sosyal açıdan sağlıklı bireyler olabilmelerini sağlayacaktır. Okul öncesinde potansiyel üstün yetenekliliği geliştirirken öğrenme deneyimlerinin farklılaştırılması önemlidir. Farklılaştırma, bireyselleştirilmiş, hızlandırılmış öğretimi ve karmaşık, yaratıcı ve zorlu etkinliklere sahip gelişmiş bir öğretim programını içerir. Özel yetenekliler eğitiminde en sık kullanılan eğitsel stratejiler ise gruplama, hızlandırma ve zenginleştirmedir. Bu tür ortamların hazırlanabilmesinde eğitimcilerin rolü kaçınılmazdır. Okulöncesi dönemde rol üstlenen eğitimciler ne zaman ne tür farklılaştırma uygulamaları yapabilecekleri, yeni ve etkili uygulamaların neler oldukları konusunda bilgi ve deneyim sahibi olmadırlar. Bütün bu önemli unsurlar çerçevesinde bu çalışmada, Türkiye’de erken çocukluk dönemindeki özel yetenekli çocukların ne tür eğitsel farklılaştırmalar aldıkları, bu konudaki güçlü ve zayıf yönler tartışmalı olarak ele alınmıştır. Ayrıca konuyla ilgili araştırmalar incelenerek, alan yazındaki boşluklar belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada özel yeteneğin tanımı, özel yeteneklilerin özellikleri incelenmiş; bu özellikler nedeniyle ihtiyaç duyulan farklılaştırmalara değinilmiştir. Türkiye’deki yasal düzenlemeler ve var olan farklılaştırmalar ele alınmış, konuyla ilgili araştırmalar gözden geçirilmiş, son beş yılda gerçekleştirilen çalışmalar incelenmiş ve eksik görülen noktalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract

Gifted education in early childhood involves a combination of two important areas: Gifted education and early childhood education. In this respect, it can be said that the education of gifted children in early childhood has a special scope that requires expertise in both fields. Encountering a good educational environment for young gifted individuals is a resource for their academic success in their future school life and adulthood; will enable them to be healthy individuals emotionally, behaviorally and socially. Differentiating learning experiences is important when developing potential giftedness in preschool. Differentiation includes individualized, accelerated instruction and an advanced curriculum with complex, creative and challenging activities. The most frequently used educational strategies in gifted education are grouping, acceleration and enrichment. The role of educators is inevitable in preparing such environments. Educators who take on a role in the preschool period should have knowledge and experience about when and what kind of differentiation practices they can make, and what new and effective practices are. Within the framework of all these important factors, in this study, what kind of educational differentiations gifted children in early childhood in Turkey receive and the strengths and weaknesses in this regard are discussed controversially. In addition, researches on the subject were examined and gaps in the literature were tried to be determined. In the study, the definition of special talent and the characteristics of special talents were examined; The differentiations needed due to these features are mentioned. Legal regulations and existing differentiations in Turkey have been discussed controversially, relevant studies have been reviewed, especially last five years studies and recommendations have been made.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DİNGEÇ, Ş. D., KİRİŞÇİ, N. (2023). Türkiye’de Erken Çocukluk Dönemindeki Özel Yeteneklilerin Eğitimine Eleştirel Bir Bakış. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 24 Sayı: 1, 470–488. https://ajindex.com/articles/939912

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Ateşgöz, N. N., & Sak, U. (2021). Test of scientific creativity animations for children: Development and validity study. Thinking Skills and Creativity, 40(2021), 100818. Barnett, W. S. (1995). Long-term effects of early childhood programs on cognitive and school outcomes. Future Child, 5(3), 25–50.
  2. Bedur, S., Bilgiç, N., & Taşlıdere, E. (2015). Özel (üstün) yetenekli öğrencilere sunulan destek eğitim hizmetlerinin değerlendirilmesi. HAYEF Journal of Education, 12(1), 159-175.
  3. Bildiren, A. & Kargın, T. (2019). Proje temelli yaklaşıma dayalı erken müdahale programının üstün yetenekli çocukların problem çözme becerisine etkisi. Eğitim ve Bilim, 44(198), 343-360. http://dx.doi.org/Doi: 10.15390/EB.2019.7360 Bildiren, A., & Bıkmaz Bilgen, Ö. (2019). Okul öncesi dönem üstün yetenekli çocuklar için aday bildirim ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 20(2), 269-285.
  4. Bildiren, A., Gür, G., Sağkal, A. S. & Özdemir, Y. (2020). Okul öncesi öğretmenlerinin üstün yetenekli çocukların tanılanması ve eğitimlerine ilişkin algıları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 21(2), 329-356. http://dx.doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.572326
  5. Bildiren, A., Kargın, T., & Korkmaz, M. (2017). Renkli Progresif Matrisleri Testi’nin 4-6 yaş aralığında güvenirlik ve geçerlik çalışması. Turkish Journal of Giftedness & Education, 7(1), 19-38.
  6. Clark, B. (2013). Growing up gifted: Developing the potential of children at school and at home (8th ed.). Pearson. Collangelo, N., & Assouline, S. (2009). Acceleration: Meeting the academic and social needs of students. In L. Shavinina, & L. Shavinina (Eds.), International handbook on giftedness (pp. 1085-1099).
  7. Springer. Dereli, E., & Deli, H. (2022). Pre-school teachers’ knowledge and needs related to noticing gifted children and the enrichment model. Participatory Educational Research, 9(2), 219-239.
  8. Demirel, Ş. & Ayas, B. (2013). Üstün zekâlılar ve eğitimleri. S. Vuran (Ed.) içinde Özel eğitim. (s. 365-395.), Maya Akademi. Erdem, Y., Akoğlu, G., Sarıca A., Geçmiş H., Demirel, Ş., & Öpengin, E. (2014). Özel gereksinimli olan bireyler ve eğitimi. Vize Yayıncılık. Gagné, F. (2013). The DMGT: changes within, beneath, and beyond. Talent Development & Excellence, 5(1), 5-19.
  9. Gentry, M. L., Pereira, N., Peters, S. J., McIntosh, J. S., & Fugate, C. M. (2015). HOPE Teacher Rating Scale (manual): Involving teachers in equitable identification of gifted a