Dergiler / Artium / 2023 / Cilt: 11 Sayı: 1

Tasarım Disiplinlerinde Görsel Algının Anlamsal Farklılaşım Tekniği ile Değerlendirilmesi: Elazığ Balakgazi Parkı

Visual Perception Evaluation with Semantic Differentiation Technique in Design Disciplines: Elazig Balakgazi Park

Dergi
Artium
Sayfa
43–53
Yayın Tarihi
2023-02-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

MANOVA sonuçlarına göre ise katılımcıların cinsiyetlerine ve alanda daha önce bulunmalarına göre faktör gruplarının belirlenmesinde istatistiksel bir farklılık tespit edilmezken (p>0,05), tasarımdaki farklı seviyede olmalarına göre yanıtlarında farklılıklar tespit edilmiştir (p<0,05).

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kamusal alanda görsel algılama çalışmaları alanın tasarımsal özelliklerinin iyileştirilmesi ve geliştirilmesi açısından önemlidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada Elazığ kentinde yer alan Balakgazi park tasarımının peyzaj mimarı ve mimarlık disiplininde eğitim alan bireyler tarafından görsel algı değerlendirmesi yapılması amaçlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:MANOVA sonuçlarına göre ise katılımcıların cinsiyetlerine ve alanda daha önce bulunmalarına göre faktör gruplarının belirlenmesinde istatistiksel bir farklılık tespit edilmezken (p>0,05), tasarımdaki farklı seviyede olmalarına göre yanıtlarında farklılıklar tespit edilmiştir (p<0,05).
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:18 adet
⚙️Değişkenler:Anlamsal farklılaşım tekniği · görsel algılama · faktör analizi

Özet

Kamusal alanda görsel algılama çalışmaları alanın tasarımsal özelliklerinin iyileştirilmesi ve geliştirilmesi açısından önemlidir. Bu çalışmada Elazığ kentinde yer alan Balakgazi park tasarımının peyzaj mimarı ve mimarlık disiplininde eğitim alan bireyler tarafından görsel algı değerlendirmesi yapılması amaçlanmıştır. Çalışmanın yöntemi 4 aşamadan oluşmaktadır. (1) Tasarımın değerlendirilmesinde etkili olabilecek hoşnutluk, heyecan ve hakimiyet duyguları ile ilgili sıfat çiftlerinin belirlenmesi, (2) Görsel algı anketlerinin hazırlanması, (3) Anlamsal farklılaşım tekniği ile görsel algılarının belirlenmesi. Bu aşamada birinci aşamada belirlenen 18 adet sıfat çifti 7’li Likert ölçeği ile katılımcılar tarafından derecelendirilmiştir (1=Negatif, 7=Pozitif). (4) Elde edilen verilerin istatistiksel analizlerinin gerçekleştirilmesi. Bu aşamada katılımcı algılarında baskın olan sıfat çiftlerinin gruplanmasında açımlayıcı faktör analizinden (AFA) ve faktörlerin sosyodemogrofik özelliklere göre (cinsiyet, yaş, eğitim seviyesi, vb.) değişiminin saptanmasında MANOVA’dan faydalanılmıştır. Çalışmada 107’si peyzaj mimarı 98’i mimar olmak üzere 207 katılımcıya ait cevaplar değerlendirilmiştir. Her iki gruba ait veriler ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Buna göre peyzaj mimarları tarafından Balakgazi parkında sıfat çiftlerinde en düşük puanı "Sıkıcı-İlginç" (2.74) almışken en yüksek puanı "Karmaşık-Sade" (4.67) almıştır. Mimarlarda ise en düşük değeri "Yetersiz yeşil-Yeşil" (3.19) sıfat çifti alırken en yüksek puanı "Karmaşık-Sade" (4.48) almıştır. Genel olarak peyzaj mimarları sıfat çiftlerine daha düşük puanlar vermişlerdir. AFA sonucunda peyzaj mimarları Balakgazi parkının değerlendirilmesinde etkili olan sıfat çiftleri “Heyecan” ve “Hoşnutluk ve Hakimiyet” olmak üzere 2 faktör grubu altında toplanmıştır. Mimarlar ise “Heyecan ve Hakimiyet” ve “Heyecan” olmak üzere 2 faktör grubu belirlemiştir. MANOVA sonuçlarına göre ise katılımcıların cinsiyetlerine ve alanda daha önce bulunmalarına göre faktör gruplarının belirlenmesinde istatistiksel bir farklılık tespit edilmezken (p>0,05), tasarımdaki farklı seviyede olmalarına göre yanıtlarında farklılıklar tespit edilmiştir (p<0,05).

Abstract

Visual perception studies in the public space are important in improving and developing any space’s design features. This study aims to evaluate landscape architects’ and architects’ visual perception of Balakgazi park design in the city of Elazig. Study methodology consists of four stages: (1) Determining the adjective pairs related to the feelings of pleasure, excitement, and dominance that are effective in evaluating the design; (2) Preparation of visual perception questionnaires; (3) Determination of visual perceptions with semantic differentiation technique. At this stage, the determined 18 adjective pairs were rated by the participants according to the 7-point Likert scale (1=Negative, 7=Positive). (4) Statistical analysis of the obtained data. At this stage, exploratory factor analysis (EFA) was used to group the predominant adjective pairs in participant perceptions. MANOVA was used to determine whether the factors changed according to the socio-demographic characteristics of participants (gender, age, education level, etc.). In this study, the responses of 207 participants, 107 of them landscape architects and 98 architects, were evaluated. The data obtained from both groups were evaluated separately. The main results show that “Uninteresting-Interesting” got the lowest score (2.74), and the highest score was “Complex-Simple” (4.67) in the adjective pairs in Balakgazi park by the landscape architects. On the other hand, in architects, “Insufficient Green-Green” (3.19) has the lowest value, while the highest score is “Complex-Simple” (4.48). Landscape architects generally negatively evaluated the adjective pairs. As a result of the EFA, the adjective pairs were grouped under two-factor groups: “Excitement” and “Pleasure and Dominance” according to landscape architects. On the other hand, architects determined two-factor groups: “Excitement and Dominance” and “Excitement”. MANOVA results show that while there was no statistical difference in the determination of the factor groups according to gender and whether participants had seen the Balakgazi park (p>0.05), there were differences in their responses according to their levels of design education (p<0.05).

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇİLEK, M. Ü. (2023). Tasarım Disiplinlerinde Görsel Algının Anlamsal Farklılaşım Tekniği ile Değerlendirilmesi: Elazığ Balakgazi Parkı. Artium, Cilt: 11 Sayı: 1, 43–53. https://ajindex.com/articles/939095

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Acar, C. & Ayhan Güneroğlu, N. (2009). Trabzon Kentindeki Çizgisel Bitki Kompozisyonlarının Tür Çeşitliliği ile İşlevsel ve Görsel Değerleri Üzerine Bir Araştırma. Ekoloji, 18(72), 65–73. https://doi.org/10.5053/ekoloji.2009.728
  2. Acar, C. & Derya, S. (2010). Kentsel Yerleşim Alanlarındaki Bitkilerin Peyzajda Kullanım Tercihleri Açısından Değerlendirilmesi: Trabzon Kenti Örneği. Ekoloji, 19(74), 173–180. https://doi.org/10.5053/ekoloji.2010.7421
  3. Acarlı, B. & Kiper, T. (2018). Kent Meydanlarının Geçmiş ve Günümüz Görüntülerinin Görsel Peyzaj Kalitesinin Saptanması: İstanbul İli Taksim Meydanı Örneği. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 15–31. https://doi.org/10.16950/iujad.428505
  4. Acking, C. A. & Küller, H. (1972). The perception of an interior as a function of its colour. Ergonomics. https://doi.org/10.1080/00140137208924465
  5. Altınçekiç, H. & Erdönmez, M. (2001). Ulus Parkı’nda Kullanıcı Açısından Peyzaj Değerlendirmesi. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, A 51(2), 1–15. Anonymous 1, 2022. https://languages.oup.com/google-dictionary-en/. Date of access: 04.06.2022 Anonymous 2, 2022. https://www.elazig.bel.tr/balakgazi-parki-ve-cam-seyir-terasi-aciliyor/4864/. (Date of access: 10.06.2022)
  6. Aytaş, İ. & Uzun, S. (2015). Düzce kent merkezindeki yaya alanlarının görsel peyzaj kalitesinin belirlenmesi. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 65(1), 11–29. https://doi.org/10.17099/jffiu.60910
  7. Boztepe Taşkıran, H. (2010). Algı Yöneti̇mi̇. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi, Halkla İlişkiler ve Tanıtım Lisans Programı Ders Notları, 1–290.
  8. Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör Analizi: Temel Kavramlar ve Ölçek Geliştirmede Kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 32, 470–483.
  9. Çakcı, I. & Çelem, H. (2009). Kent Parklarında Görsel Peyzaj Algısının Değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Zİraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 15(1), 31–43.
  10. Çınar, S. & Çetindağ, K. (2009). Görsel Algılamada Işık ve Renk Faktörü: Sultanahmet Meydanı ve Çevresi Örneği. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, A 59(2), 103–123.
  11. Demirbaş, E., Dinçer, P. & Acar, H. (2003). Anlamsal farklılaşım tekni̇ği̇ni̇ bi̇tki̇ kompozi̇syonu örnekleri̇nde değerlendi̇ri̇lmesi̇. Süleyman Demirel Üniversites Orman Fakültesi Dergisi, 1(A), 15–28.
  12. Engin Dere, E. (2017). Peyzaj Görsel Analizi ve Değerlendirilmesi: TEM Otoyolu Örneği. Namık Kemal Üniversitesi.
  13. Erduran, F. & Kabaş, S. (2010). Parklarda Ekolojik Koşullarla Dengeli, İşlevsel ve Estetik Bitkilendirme