Dergiler / Liberal Düşünce Dergisi / 2021 / Cilt: 26 Sayı: 101

İmparatorluktan Cumhuriyete: Türk Siyasetinde “İktidar Boşluğunun” Doldurulması

From Empire To Republic: Filling “The Power Vacuum” in Turkish Politics

Sayfa
169–190
Yayın Tarihi
2021-03-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma, Mustafa Kemal Paşa’nın geleneksel elitler ile olan mücadelesini ve Birinci Meclisin bu sürede oynadığı tarihsel rolü, iktidar ilişkileri bakımından çözümlemeyi hedeflemektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mondros Mütarekesi sonrası imparatorluğun fiilen varlığını yitirmesi neticesinde bir iktidar boşluğu oluşmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Devletin muhafazası amacıyla hareket eden, birçoğu yenileşme döneminde ordu içerisinde görev yapmış olan elitlerin ortaya koyduğu çaba, kısa süre içerisinde amaç ve yöntem değiştirmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma, Mustafa Kemal Paşa’nın geleneksel elitler ile olan mücadelesini ve Birinci Meclisin bu sürede oynadığı tarihsel rolü, iktidar ilişkileri bakımından çözümlemeyi hedeflemektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İktidar Boşluğu · İttihat ve Terakki · Mustafa Kemal

Özet

Mondros Mütarekesi sonrası imparatorluğun fiilen varlığını yitirmesi neticesinde bir iktidar boşluğu oluşmuştur. Devletin muhafazası amacıyla hareket eden, birçoğu yenileşme döneminde ordu içerisinde görev yapmış olan elitlerin ortaya koyduğu çaba, kısa süre içerisinde amaç ve yöntem değiştirmiştir. Ulusal egemenlik söylemini Anadolu’da dolaşıma sokan, öncülük ettiği meclis ve yönettiği ordu üzerinden iktidar boşluğunu dolduran Mustafa Kemal Paşa siyasi lider konumuna evirilmiştir. Mustafa Kemal Paşa’nın göstermiş olduğu çaba şahsi bir başarının ötesinde kısasüre sonra kurulacak olan modern cumhuriyetin temellerini oluşturmuştur. Çalışma, Mustafa Kemal Paşa’nın geleneksel elitler ile olan mücadelesini ve Birinci Meclisin bu sürede oynadığı tarihsel rolü, iktidar ilişkileri bakımından çözümlemeyi hedeflemektedir.

Abstract

As a result of the de facto loss of the empire after the Armistice of Mudrus, a power vacuum occurred. The efforts of the elites, many of whom served in the army during the period of innovation and also acted for the preservation of the state, changed the purpose and method in a short time after the armistace. Mustafa Kemal Pasha, who put the discourse of national sovereignty in circulation in Anatolia, filled the power vacuum through the parliament and the army he led, and became a political leader. Mustafa Kemal Pasha's efforts, beyond a personal success, laid the foundations for the soon-to-be-established modern republic. The study aims to analyze Mustafa Kemal Pasha's struggle with traditional elites and the historical role played by the First Assembly in this period in terms of power relations.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BAYKAL, Ö. (2021). İmparatorluktan Cumhuriyete: Türk Siyasetinde “İktidar Boşluğunun” Doldurulması. Liberal Düşünce Dergisi, Cilt: 26 Sayı: 101, 169–190. https://ajindex.com/articles/936620

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. Ahmad, Feroz (2010), “1914-1918 Savaşı Sırasında Jön Türk Politikasının İkilemi”, Mehmet Ö. Alkan (haz.), Tarık Zafer Tunaya Anısına: Yadigâr-ı Meşrutiyet, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, ss. 37-53.
  2. Akal, Emel (2012), Milli Mücadelenin Başlangıcında Mustafa Kemal, İttihat Terakki ve Bolşevizm, İstanbul:
  3. İletişim Yayınları.
  4. Akbal, İsmail ve Hacıfettahoğlu, İsmail (2018), “Milli Mücadele Dönemi-I (1919-1920): Teşkilatlanma Aşaması ve Kongreler Dönemi”, Adem Çaylak, Seyit Ali Avcu (ed.), Osmanlı’dan Günümüze Osmanlı’nın Siyasal Hayatı, Ankara: Savaş Yayınları, ss. 211-240.
  5. Akşin, Sina (1985), “Milli Mücadele ve İstanbul Hükümetleri”. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, c.5, İstanbul: İletişim Yayınları, ss.1176-1183.
  6. Akşin, Sina (1998), İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele Cilt II Son Meşrutiyet (1919-1920), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  7. Aslan, Yavuz (1997), “Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti (23 Nisan 1920-30 Ekim 1923)”,
  8. Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek ve Salim Koca (ed.), Türkler, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, ss. 37-56.
  9. Atatürk, Mustafa Kemal (1967a), Nutuk Cilt: I 1919-1920, İstanbul: Türk Devrim Tarihi Enstitüsü. Atatürk, Mustafa Kemal (1967b), Nutuk Cilt: II 1919-1920, İstanbul:
  10. Türk Devrim Tarihi Enstitüsü. Ateş, Toktamış (2016),
  11. Türk Devrim Tarihi, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  12. Aydemir, Şevket Süreyya (1993), Tek Adam Mustafa Kemal 2. Cilt 1919-1922, İstanbul:
  13. Remzi Kitabevi.
  14. Aydın, Suavi ve Türkoğlu, Ömer (2010), “İttihad ve Terakki Cemiyeti Programının ve Eyleminin Radikal Dönüşümü: 1908 Öncesi ve Sonrası”, Ferdan Ergut (der.), II. Meşrutiyet’i Yeniden Düşünmek, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, ss. 260-285.
  15. Aydın, Suavi (2009). “Türk Düşüncesinde Alman Etkisi”, Ömer Laçiner (ed.), Modern Türkiye’de Siyasî Düşünce, Dönemler ve Zihniyetler, İstanbul: İletişim Yayınları, ss. 947-970.
  16. Bayar, Celal (1967),
  17. Ben de Yazdım Cilt V, İstanbul:
  18. Baha Matbaası. Bıyıklıoğlu, Tevfik (1959), Atatürk Anadolu’da (1919-1921) I, Ankara:
  19. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yayınları.
  20. Bıyıklıoğlu, Tevfik (1992), Trakya’da Milli Mücadele 1. Cilt, Ankara:
  21. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yayınları.
  22. Clogg, Richard (2013), Yunanistan’ın Kısa Tarihi. Çev. Dilek Şendil, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
  23. Criss, Bilge (2014), İşgal Altında İstanbul 1918-1923, İstanbul:
  24. İletişim Yayınları.
  25. Çarıklı, Hacim Muhittin. (1967), Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri ve Hacim Muhittin Çarıklı’nın Kuv