Dergiler / Türkiye Diyabet ve Obezite Dergisi / 2023 / Cilt: 7 Sayı: 1

Yaşlı Bireylerde Ayak Bakım Davranışlarının Belirleyicileri Olarak Diyabet Yükü ve Öz-Etkililik Düzeyleri: Tanımlayıcı Karşılaştırmalı Çalışma

Diabetes Burden and Self-Efficacy Levels As Determinants of Foot Care Behaviors in Older Adults: Descriptive Comparative Study

Sayfa
41–51
Yayın Tarihi
2023-04-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Diyabetik ayak ülseri olan yaşlı bireylerde okuryazar olmak (β=0,674), ilde yaşamak (β=0,549), diyabet diyetine uymamak (β=0,408), kronik hastalık sayısının dört olması (β=0,838), insülin kullanmak (β =0,761), kan şekerini ölçmemek (β=0,398), yılda bir ve daha fazla doktora gitmek (β=0,573), son bir yıl içinde şeker hastalığı komplikasyonları nedeniyle hastaneye yatmamak (β =0,789), öz-etkililik toplam puanı (β=0,832) ve alt boyutları, diyabet yükü toplam puanı (β=0,838) ve alt boyutları ayak bakım davranışlarının yordayıcılarıdır (p<0,001).

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu çalışmada, diyabetik ayak ülseri olan ve olmayan yaşlı bireylerin ayak bakım davranışlarını, diyabet yükünü ve öz-etkililik düzeylerini belirlemek ve ayak bakım davranışlarını etkileyen belirleyicileri incelemek amaçlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gereç ve Yöntemler: Bu tanımlayıcı ve karşılaştırmalı çalışmaya diyabetik ayak ülseri olan 115 ve diyabetik ayak ülseri olmayan 115 yaşlı birey dahil edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Diyabetik ayak ülseri olan yaşlı bireylerde okuryazar olmak (β=0,674), ilde yaşamak (β=0,549), diyabet diyetine uymamak (β=0,408), kronik hastalık sayısının dört olması (β=0,838), insülin kullanmak (β =0,761), kan şekerini ölçmemek (β=0,398), yılda bir ve daha fazla doktora gitmek (β=0,573), son bir yıl içinde şeker hastalığı komplikasyonları nedeniyle hastaneye yatmamak (β =0,789), öz-etkililik toplam puanı (β=0,832) ve alt boyutları, diyabet yükü toplam puanı (β=0,838) ve alt boyutları ayak bakım davranışlarının yordayıcılarıdır (p<0,001).
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tip 2 diyabet · Diyabet yükü · Ayak bakım davranışı

Özet

Amaç: Bu çalışmada, diyabetik ayak ülseri olan ve olmayan yaşlı bireylerin ayak bakım davranışlarını, diyabet yükünü ve öz-etkililik düzeylerini belirlemek ve ayak bakım davranışlarını etkileyen belirleyicileri incelemek amaçlamıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu tanımlayıcı ve karşılaştırmalı çalışmaya diyabetik ayak ülseri olan 115 ve diyabetik ayak ülseri olmayan 115 yaşlı birey dahil edilmiştir. Verilerin analizinde Mann Whitney U, Kruskal-Wallis, çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Diyabetik ayak ülseri olan yaşlı bireylerde okuryazar olmak (β=0,674), ilde yaşamak (β=0,549), diyabet diyetine uymamak (β=0,408), kronik hastalık sayısının dört olması (β=0,838), insülin kullanmak (β =0,761), kan şekerini ölçmemek (β=0,398), yılda bir ve daha fazla doktora gitmek (β=0,573), son bir yıl içinde şeker hastalığı komplikasyonları nedeniyle hastaneye yatmamak (β =0,789), öz-etkililik toplam puanı (β=0,832) ve alt boyutları, diyabet yükü toplam puanı (β=0,838) ve alt boyutları ayak bakım davranışlarının yordayıcılarıdır (p<0,001). Diyabetik ayak ülseri olmayan yaşlı bireylerde ise okuryazar olmak (β=0,745), diyabet diyetine uymamak (β=0,823), düzenli fiziksel egzersiz yapmamak (β=0,736), öz-etkililik (β=0,801) ve alt boyutları, diyabet yükü düzeyleri (β=0,817) ve alt boyutları ayak bakım davranışlarının yordayıcılarıdır (p<0,001). Sonuç: Diyabetik ayak ülseri olmayan yaşlı bireylerin ayak bakımı davranışları kötüdür. Yaşlı bireylerin diyabet yükü ve öz-etkililik düzeyleri ayak bakım davranışlarını yordamada bir etkiye sahiptir. Bu sonuç doğrultusunda yaşlı bireylerin öz-yeterlik düzeylerinin artırılması hastalık yükünü azaltabilir. Aynı zamanda ayak bakım davranışlarını da olumlu yönde etkileyebilir

Abstract

Aim: This study aimed to determine foot care behaviors, diabetes burden, and self-efficacy levels of older adults with and without diabetic foot ulcer and to examine the determinants affecting their foot care behaviors. Material and Methods: This descriptive comparative study was included 115 older adults with diabetic foot and 115 older adults without diabetic foot. Descriptive statistics, chi-square test, t test, one way anova, mann whitney u, kruskal wallis test and multiple regression analysis were used in the analysis of the data. Results: Being literate (β=0.674), living in a city (β=0.549), not complying with the diabetes diet (β=0.408), having four chronic diseases (β=0.838), using insulin (β =0.761), not measuring blood glucose level (β=0.398), visiting a doctor once a year or more (β=0.573), not being hospitalized due to diabetes complications in the last year (β =0,789), mean scores for the overall Self-Efficacy Scale (β=0.832) and its subdimensions, mean scores for the overall Elderly Burden Diabetes Scale (β=0.838) and its subdimensions (p<0.001). Being literate (β=0.745), not complying with diabetes diet (β=0.823), not doing regular physical exercise (β=0.736), mean scores for the overall Self-Efficacy Scale (β = 0.801) and its subdimensions, mean scores for the overall Elderly Burden Diabetes Scale (β=0.817) and its subdimensions were predictors of foot care behaviors of the older adults without diabetic foot ulcer (p<0.001). Conclusion: Older adults without diabetic foot ulcer displayed poor foot care behaviors. It was determined that the diabetes burden and self-efficacy levels of older adults had a effect on predicting foot care behaviors. In line with this result, increasing the self-efficacy level of older adults may reduce the burden of disease. It may also positively affect foot care behaviors.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DURAN, M. Ç., TOSUN, A. S. (2023). Yaşlı Bireylerde Ayak Bakım Davranışlarının Belirleyicileri Olarak Diyabet Yükü ve Öz-Etkililik Düzeyleri: Tanımlayıcı Karşılaştırmalı Çalışma. Türkiye Diyabet ve Obezite Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 1, 41–51. https://ajindex.com/articles/934458

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Ugwu E, Adeleye O, Gezawa I, Okpe I, Enamino M, Ezeani I. Burden of diabetic foot ulcer in Nigeria: Current evidence from the multicenter evaluation of diabetic foot ulcer in Nigeria. World J Diabetes. 2019;10(3):200-211. 2. van Netten JJ, Bus SA, Apelqvist J, Lipsky BA, Hinchliffe RJ, Game F, Rayman G, Lazzarini PA, Forsythe RO, Peters EJG, Senneville É, Vas P, Monteiro-Soares M, Schaper NC. Definitions and criteria for diabetic foot disease. Diabetes Metab Res Rev. 2020;36 Suppl 1:e3268
  2. Zhang P, Lu J, Jing Y, Tang S, Zhu D, Bi Y.Global epidemiology of diabetic foot ulceration: A systematic review and metaanalysis. Ann Med. 2017;49(2):106-116
  3. Demirseren DD, Emre S, Akoglu G, Arpacı D, Arman A, Metin A, Cakır B. Relationship between skin diseases and extracutaneous complications of diabetes mellitus: Clinical analysis of 750 patients. Am J Clin Dermatol. 2014;15(1):65- 70
  4. Sari Y, Upoyo AS, Isworo A, Taufik A, Sumeru A, Anandari D, Sutrisna E. Foot self-care behavior and its predictors in diabetic patients in Indonesia. BMC Res Notes. 2020;13(1):38
  5. Yıldırım Usta Y, Dikmen Y, Yorgun S, Berdo İ. Predictors of foot care behaviours in patients with diabetes in Turkey. PeerJ. 2019;7:e6416
  6. Ovayolu Ö, Ovayolu N, Doğru A, Özkaya M. The challenge of diabetes in the elderly and affecting factors: A Turkish study. Holist Nurs Pract. 2015;29(5):272-279
  7. Ahmad Sharoni SK, Mohd Razi MN, Abdul Rashid NF, Mahmood YE. Self-efficacy of foot care behaviour of elderly patients with diabetes. Malays Fam Physician. 2017;12(2):2-8
  8. Wendling S, Beadle V. The relationship between selfefficacy and diabetic foot self-care. J Clin Transl Endocrinol. 2015;2(1):37-41
  9. D’Souza MS, Karkada SN, Parahoo K, Venkatesaperumal R, Achora S, Cayaban ARR. Self-efficacy and self-care behaviours among adults with type 2 diabetes. Appl Nurs Res. 2017;36:25- 32
  10. Pourkazemi A, Ghanbari A, Khojamli M, Balo H, Hemmati H, Jafaryparvar Z, Motamed B. Diabetic foot care: Knowledge and practice. BMC Endocr Disord. 2020; 20(1):40
  11. Kalaycı Ö, Açıkgöz B, Bayraktaroğlu T, Ayoğlu FN. Evaluation of foot care of diabeted patients and the knowledge, attitude and behavior about diabetic foot. Turk J Diab Obes. 2020;4(2):98- 107
  12. Cohen J, Cohen P, West SG, Aiken LS. Applied multiple regression correlation analysis for the behavioral sciences. 2003. 3rd Edition. By Jacop Cahen (Author). Lawrence Erlbaum Associates, Publishers, Mahwah, New Jersey, London. (Chapter II)