Dergiler / Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Sayı: 39

TÜRKİYE’DE EĞİTİM VE SAĞLIK HARCAMALARININ EKONOMİK BÜYÜMEYE ETKİSİ: 1999-2017

Yener Altun(VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ)
Şakir İşleyen(VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ)
Sayfa
223–244
Yayın Tarihi
2018-03-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Aynı şekilde sağlığın büyük bir önem taşıdığı bu çağda sağlıklı bir toplumun üretici olduğu her zaman görülmüş ve buda sağlığa yapılacak harcamaların önemini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Küreselleşen dünyada büyük bir önem arz eden eğitim ve sağlık, yarı kamusal bir hizmet olarak hem bireylere hem de topluma önemli ölçüde pozitif etkiler sağlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de yapılan eğitim ve sağlık harcamaların ekonomik büyümeye yüzdelik artış ve azalış etkisini analiz etmektir.
💡
Sonuç & Katkı:Aynı şekilde sağlığın büyük bir önem taşıdığı bu çağda sağlıklı bir toplumun üretici olduğu her zaman görülmüş ve buda sağlığa yapılacak harcamaların önemini göstermektedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2017 Verileri
⚙️Değişkenler:Ekonomik Büyüme · Sağlık Harcamaları · Eğitim Harcamaları

Özet

Küreselleşen dünyada büyük bir önem arz eden eğitim ve sağlık, yarı kamusal bir hizmet olarak hem bireylere hem de topluma önemli ölçüde pozitif etkiler sağlamaktadır. Eğitim ülkelerin ilerlemesine, refahına, ekonomik ve sosyal gelişmişlik düzeyine katkıda bulunan en önemli faktörlerden biridir. Aynı şekilde sağlığın büyük bir önem taşıdığı bu çağda sağlıklı bir toplumun üretici olduğu her zaman görülmüş ve buda sağlığa yapılacak harcamaların önemini göstermektedir. Eğitimli bir toplumun, sağlıklı bir yaşam sürdüğü ve sağlıklı bir toplumun üretken olup ekonomik kalkınmaya katkı sağladığı gerçeği sağlık, eğitim ve ekonominin ilişkisini özetler niteliktedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de yapılan eğitim ve sağlık harcamaların ekonomik büyümeye yüzdelik artış ve azalış etkisini analiz etmektir. Bu amaç doğrultusunda, Türkiye’de 1999-2017 yılları arasında sağlık ve eğitime yapılan harcamaların ekonomik büyümeye etkisi analiz edildi. Modelde En Küçük Kareler (EKK) yöntemi kullanılarak, EKK varsayımı olan normallik ve otokorelasyon testleri yapıldı. Analiz gereği birim kök testi yapılıp kısa dönem Granger nedensellik testi yapıldı. Nedensellik analizinden sonra model kurulup sonuçlar değerlendirildi. Modelde, EKK yöntemi kullanılarak ekonomik büyüme bağımlı değişken, sağlık ve eğitim harcamaları bağımsız değişken olarak ele alındı. Kurulan modelin analizinde, F testi ve 𝑅𝑅2 testi kullanılarak model analizi yapıldı. Ayrıca parametrelere ait olasılık değerleri ile parametrelere ait anlamlılık testleri yapılarak sonuçlar değerlendirildi.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Altun, Y., İşleyen, Ş., Görür, Ç. (2018). TÜRKİYE’DE EĞİTİM VE SAĞLIK HARCAMALARININ EKONOMİK BÜYÜMEYE ETKİSİ: 1999-2017. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 39, 223–244. https://ajindex.com/articles/92393

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Afzal, M., Farooq, M. S., Ahmad, H. K., Begum, I., Quddus, M. A. (2010). Relationship Between School Education and Economic Growth in Pakistan: ARDL Bounds Testing Approach To Cointegration. Pakistan Economic and Social Review, 48(1), 39-60.
  2. Ayrangöl, Z., Tekdere, M. (2014). Türkiye ve OECD Ülkelerinde Yapılan Eğitim Harcamalarının Karşılaştırmalı Analizi. EUL Journal of Social Sciences (V:II) LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 1-30.
  3. Başar, S., Künü, S., Bozma, G. (2016). Eğitim ve Sağlık Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı:10, 189-204.
  4. Baykal, Ö. (2006). 1980 Sonrası Türkiye’de Kamusal Eğitim Harcamalarının Analizi (1980-2003). (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana, 1-122.
  5. Çakmak, E., Gümüş, S. (2005). Türkiye’de Beşeri Sermaye ve Ekonomik Büyüme: Ekonometrik Bir Analizi (1960-2002). Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 60-1, 59-72.
  6. Çalışkan, Ş. (2007). Eğitimin Getirisi (Uşak İli Örneği). Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi, 12(2), 235-252.
  7. Çalışkan, Ş., Karabacak, M., Meçik, O. (2013). Türkiye’de Eğitim- Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1923-2011 (Kantitatif Bir Yaklaşım). Yönetim Bilimleri Dergisi, Cilt: 11, Sayı: 21, ss. 29- 48. Çetin, M., Ecevit, E. (2010). Sağlık Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: OECD Ülkeleri Üzerinde Bir Panel Regresyon Analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 11 (2), 166- 182. Davies, J. (2003). Empirical Evidence on Human Capital Externalities. EPRI Working Paper Series, Working Paper, 1-32.
  8. Erdoğdu, M. (2001). Kamusal Niteliği Bağlamında Türkiye ve Güney Kore’de Eğitimin Finansmanı. Türkiye’de 1980 Sonrası Mali Politikalar – 16. Türkiye Maliye Sempozyumu, Celal Bayar Üniversitesi,
  9. Antalya. Gyimah-Brempong, K., Wilson, M. (2004). Health Human Capital And Economic Growth In Sub-Saharan African And OECD Countries. The Quarterly Review of Economics And Finance, 44, 296–320.
  10. Hoşgörür, V., Gezgin, G. (2005). Ekonomik ve Sosyal Kalkınmada Eğitim. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2). Karagül, M. (2002). Beşeri Sermayenin İktisadi Gelişmedeki Rolü ve Türkiye Boyutu. Ankara:
  11. Anıt Matbaa, Afyon Kocatepe Üniversitesi Yayınları, Yayın no: 37. Lusting, N. (2004). Investing in Health for Economic Development. Report By The Mexican Commission On Macroeconomics And Health, 1st Edition, Mexico. 1-60.
  12. Mazgit, İ. (2002). Bilgi Toplumu ve Sağlığın Artan Önemi. I. Ulusal Bilgi, Ekonomi ve Yönetim Kongresi, (Hereke-Kocaeli), 405- 415. Milli Eğitim Bakanlığı (2016), 2017 Yılı Bütçe Sunuşu. https://sgb.meb.gov.tr/meb_iys dosyalar/2016_12/13031405_2017_genel_kurul_matbaa_hali_ 09_12_2016.pdf, (Erişim tarihi: 01/12/2017).
  13. Mushkin, S.J. (1962). Health As An Investment. Journal of Political Economy, 70, 129-157. ss. OECD (1998). Human capital investment: an international comparison, Paris: OECD. Mutlu, A. (2006). Eğitim ve Sağlık Hizmetlerinin Desantralizasyonu. Mali Yerelleşme: Teori ve Uygulama Üzerine Yazılar. Güncel Yayıncılık, 1, İstanbul.
  14. Mutluer, K., Öner, E., Kesik, A. (2010). Teori ve Uygulamada Kamu Maliyesi. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2. Baskı,
  15. İstanbul.
  16. Öztek, Z. (2001). Türkiye’de Sağlık Hizmetleri. Yeni Türkiye Dergisi, Sağlık Özel Sayısı 1, Yıl 7, Sayı 39. Öztürk, N. (2005). İktisadi Kalkınmada Eğitimin Rolü. Sosyo-Ekonomi Dergisi, 2005-1, 27-44.
  17. Söyler, İ. (2008), Eğitim Hizmetleri Bağlamında Vakıf Üniversitelerinin Finansal ve Vergisel Sorunları. Maliye Dergisi, Sayı: 154, 52-76.
  18. Şener, O. (1987). Eğitim Ekonomisinin Temel İlkeleri. III. Türkiye Maliye Eğitimi Sempozyumu, 5-22.
  19. Taban, S. (2006). Türkiye’de Sağlık ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Sosyo Ekonomi, 2(4): 31-46.
  20. Tıraşoğlu, M., Yıldırım, B. (2012). Yapısal Kırılma Durumunda Sağlık Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye üzerine bir uygulama. Electronic Journal of Vocational Colleges, 111- 117. Tokgöz, E. (1981). Sosyal Gelişmede Sağlık. Türkiye İkinci İktisat Kongresi Sosyal Gelişme ve İstihdam Komisyonu Tebliğleri, DPT Yayınları, Yayın No: 1783. Türkmen, F. (2002). Eğitimin Ekonomik ve Sosyal Faydaları ve Türkiye’de Eğitim Ekonomik Büyüme İlişkisinin Araştırılması. Sosyal Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü, DPT-Uzmanlık Tezleri: 2655, 1-114.
  21. Türkiye İstatistik Kurumu (2017). Konularına Göre İstatistikler, http://www.tuik. gov. tr /UstMenu.do?metod=kategorist, (Erişim tarihi: 01/12/2017).