Dergiler / Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2023 / Cilt: 25 Sayı: 1

Hariciye Nezareti ve Osmanlı İmparatorluğu’nun XIX. Yüzyıl Genel İdari Reform Sürecindeki Üstün Konumu (1836-1871)

Foreign Ministry and Its Peculiar Position in General Administration of Ottoman Empire in the Era of Reforms (1836-1871)

Sayfa
95–120
Yayın Tarihi
2023-04-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak sahip olduğu kimi nitelikler neticesinde Hariciye Nezaretinin XIX. yüzyıl Türk kamu yönetiminde üstün bir role sahip olduğu iddiasının doğruluğu; arşiv belgeleri, dönemin kaynakları ve ayrıntılı literatür taraması kullanılarak test edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:XIX. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nda diplomasi kullanımının önem kazanmasıyla birlikte Hariciye Nezareti, devlet yönetiminde etkili bir konum kazanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu durum reformların yürütülmesini de doğrudan etkilemiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak sahip olduğu kimi nitelikler neticesinde Hariciye Nezaretinin XIX. yüzyıl Türk kamu yönetiminde üstün bir role sahip olduğu iddiasının doğruluğu; arşiv belgeleri, dönemin kaynakları ve ayrıntılı literatür taraması kullanılarak test edilmiştir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı İmparatorluğu · Hariciye Nezareti · Modernleşme

Özet

XIX. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nda diplomasi kullanımının önem kazanmasıyla birlikte Hariciye Nezareti, devlet yönetiminde etkili bir konum kazanmıştır. Bu durum reformların yürütülmesini de doğrudan etkilemiştir. Dolayısıyla bu süreçte Hariciye Nezareti sahip olduğu kimi özellikler nedeniyle devletin diğer kurumları arasında öne çıkmış ve hariciye kökenli bürokratlar, önemli devlet görevleri üstlenmişlerdir. Bu çalışmada XIX. yüzyıl Osmanlı modernleşmesi sürecinde Hariciye Nezaretinin diğer kurumlara göre etkin bir rol kazanmasının sebepleri incelenmiştir. Sonuç olarak sahip olduğu kimi nitelikler neticesinde Hariciye Nezaretinin XIX. yüzyıl Türk kamu yönetiminde üstün bir role sahip olduğu iddiasının doğruluğu; arşiv belgeleri, dönemin kaynakları ve ayrıntılı literatür taraması kullanılarak test edilmiştir.

Abstract

With the importance of the use of diplomacy in the Ottoman Empire in the 19th century, Foreign Ministry gained an effective position in the state administration. This prominence had a direct impact on implementation of reforms at larger scale which was the general characteristics of the era. Therefore, Foreign Ministry stood out among the other institutions of the state due to some of its characteristics and bureaucrats from Foreign Ministry undertook important state duties. This article focuses on the reasons of Foreign Ministry playing a more active role than other institutions during Ottoman Empire’s era of modernization in the 19th century. As a result, the accuracy of the claim that the Foreign Ministry had a superior role in the 19th century Turkish public administration due to certain qualities it possesses; has been explained in details by using archive documents, the sources of the period and literature review.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

EZİCİ, E., TÜRKER, T. (2023). Hariciye Nezareti ve Osmanlı İmparatorluğu’nun XIX. Yüzyıl Genel İdari Reform Sürecindeki Üstün Konumu (1836-1871). Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 25 Sayı: 1, 95–120. https://ajindex.com/articles/922490

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Babıali Evrak Odası Ayniyat Defterleri: Nr.1714. Hatt-ı Hümayun (HAT): 00492.24121; 305.18002. İrade Dahiliye (İ.DH): 00341.22423; 00121.006167. İrade Hariciye (İ.HR):00113.005509. Official Publications Hâriciye Nezâret-i Celîlesinin Salnâmesi, (1306), Matba’a-i Osmaniye. Salnâme-i Nezâret-i Umûr-ı Hâriciyye, (1318), Dersaadet: Matba’a-i Osmaniye. Takvîm-i Vekâyi, Nr. 170, 13 C 1254 (03.09.1838). Takvîm-i Vekâyi, Nr.155, 9 B 1253 (09.10.1837). Takvîm-i Vekâyi., No.523, 26 Ş 1271 (14.05.1855). Takvîm-i Vekâyi, No.1862, 24 M 1294 (08.02.1877). Book, Article and Thesis Ahmed Lûtfî Efendi, (1302), Tarih-i Lûtfî (ez-Tarih-i Ahmed Lûtfî), Vol. 5. Akgündüz, Ahmed, (2015), Arşiv Belgeleri Işığında Dâhiliye Nezâreti Tarihi (Ankara: Tiav). Akşin, Sina, (2014), Jön Türkler ve İttihat ve Terakki (Ankara: İmge Kitabevi). Akyıldız, Ali, (1993), Tanzimat Dönemi Osmanlı Merkez Teşkilâtında Reform (1836-1856) ( İstanbul: Eren Yayıncılık). Akyıldız, Ali, (2007), “Osmanlılar: Modern Dönem”, TDV İslâm Ansiklopedisi, 33: 506-509.
  2. Aydın, M. Âkif, (1994), “Dîvân-ı Ahkâm-ı Adliyye”, TDV İslâm Ansiklopedisi, 9: 387-388.
  3. Ayman Güler, Birgül, (2013), Türkiye’nin Yönetimi-Yapı- (Ankara: İmge Kitabevi). Balcı, Sezai (2019), “Tanzimat Döneminde Babıâli Tercüme Odası ve Yenileşme Faaliyetlerine Etkisi”,, Dönmez, Ahmet (ed.), Osmanlı Modernleşmesi, Reform Çağında Çözüm Arayışları, (İstanbul: Kitap Yayınevi): 133-162.
  4. Baykara, Tuncer, (1994), “II. Mahmud’un Islahatında İç Temeller: 1826-1839 Arasında Anadolu”, Tanzimat’ın 150.Yıldönümü Uluslararası Sempozyumu, Ankara: 31 October - 3 November 1989 (Ankara: Türk Tarih Kurumu): 263-270.
  5. Baysun, M. Cavid, (1979), “Müsteşar”, İslâm Ansiklopedisi, Vol. 8 (İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı): 835-837.
  6. Belge, Murat, (2012), “Batılılaşma: Türkiye ve Rusya”, Kocabaşoğlu, Uygur (ed.), Modern Türkiye’de Siyasal Düşünce, Modernleşme ve Batıcılık, Vol. 3 (İstanbul: İletişim Yayınları): 43-55.
  7. Bouquet, Olivier, (2016), Sultanın Paşaları (1839-1909) (İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları) (çev. Devrim Çetinkasap). Chapman, Brian, (1970),
  8. İdare Mesleği, Avrupada Devlet Memurluğu (Ankara: TODAİE Yayınları) (çev. Cahit Tutum). Çadırcı, Musa, (1985), “Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Ülke Yönetimi”, Belge, Murat (ed.), Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, Vol 1 (İstanbul: İletişim Yayınları). Çadırcı, Musa, (2013), Tanzimat Döneminde Anadolu Kentlerinin Sosyal ve Ekonomik Yapısı (Ankara: Türk Tarih Kurumu). Davison, Roderic H., (2005), Osmanlı İm