Dergiler / Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi / 2021 / Cilt: 5 Sayı: 2

Kazak Türkçesinde Sıfat-Fiillerin Zaman Değerleri Üzerine

On Tense Values of Verbal Adjectives in Kazakh Turkish

Sayfa
951–969
Yayın Tarihi
2021-08-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada, Kazak edebî metinlerinden hareketle sıfat-fiil eklerinin hangi zaman değerlerini karşıladığı işlevsel-anlamsal açıdan incelenmeye çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Göreceli bir kavram olan zaman, felsefeden başlamak üzere felsefe temelinde doğmuş bütün bilim dalları için araştırma sahası hâline gelmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Fiillerin çekim ekleri vasıtasıyla geçmiş, gelecek, şimdiki vb. zaman karşılıkları olduğu gibi sıfat-fiil eklerinin de zaman değerleri vardır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada, Kazak edebî metinlerinden hareketle sıfat-fiil eklerinin hangi zaman değerlerini karşıladığı işlevsel-anlamsal açıdan incelenmeye çalışılmıştır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kazak Türkçesi · zaman · sıfat-fiil

Özet

Göreceli bir kavram olan zaman, felsefeden başlamak üzere felsefe temelinde doğmuş bütün bilim dalları için araştırma sahası hâline gelmiştir. Zaman, dil açısından incelendiğinde gerçek zaman ve fiil zamanı olmak üzere iki grupta incelenmektedir. Fiillerin çekim ekleri vasıtasıyla geçmiş, gelecek, şimdiki vb. zaman karşılıkları olduğu gibi sıfat-fiil eklerinin de zaman değerleri vardır. Bu zaman değerleri ekin ihtiva ettiği zaman değerlerinin dışında işlevsel ve anlamsal açıdan incelendiğinde farklı zaman değerlerini de ifade edebildiği bilinmektedir. Çalışmada, Kazak edebî metinlerinden hareketle sıfat-fiil eklerinin hangi zaman değerlerini karşıladığı işlevsel-anlamsal açıdan incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract

Tense, which is a relative concept, has been a searching area in all branches of science that were born on the basis of philosophy, starting with philosophy. In terms of language, tense is examined in two groups as real tense and verb tenses. Verbs have tense equivalents such as past, future, present and so on through inflections and verbal adjective suffixes also have tense values. It is known that these tense values can also express different tense values when examined functionally and semantically, apart from the tense values that an inflection includes. In the study, the tense values to which verbal adjectives suffixes correspond were examined in functional and semantical terms based on Kazakh literary texts.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YAVUZ, E. (2021). Kazak Türkçesinde Sıfat-Fiillerin Zaman Değerleri Üzerine. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 2, 951–969. https://ajindex.com/articles/921176

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (1)

  1. Abdraxmanov, M. (2010). Sağım Jıldar. Almatı: Abzal-Ay Baspası. Altay, A. (1998). Qır men Qala Xikayaları. Almatı: Sanat Baspası. Amantay, D. (2010). Qarqaralı Basında: Roman, Povest’, Äñgimeler, Esseler, Öleñder. Almatı. Aqaşeva, S. S. (2007). Sarıarqa Sañlağı. Almatı: QR BĞM Ortalıq Ğılımiy Kitapxanası Baspaxanası. Arpabekov, S. (2004). Qazaq Tili (Anıqtamalıq). Almatı: Däwir Baspası. Axmetova, Ä., Jünisbekova, K., & Orazbeyava, F. (1998). Qazirgi Qazaq Tiline Arnalğan Jattığuwlar: Mofologiya. Almatı: Respublikalıq Baspa Kabineti. Aymawıtov, J. (2003). Aqbilek. Almatı: Atamura Baspası. Aymawıtov, J. (2013). Jüsipbek Aymawıtov Şığarmaları: Romandar. Almatı: El-Şejire Baspası. Älimbayev, M., Qaliulı, S., Ospan, S., & Üsenbayev, B. (2013). Aldar Köse Xikayaları. Almatı: Balalar Ädebiyeti Baspası. Älimulı, A. (2014). Ğumır-Dariya. Almatı: Arna Baspası. Ämirbek, K. (2015). Söyle Deseñ, Söyleyin. Almatı: “Qarataw KB” JŞS, Dästür Basbası. Äşimulı, A. (2014/1). Jan Bölek. Almatı: Arna Baspası. Äşimulı, A. (2014/2). Mayranıñ Äni. Almatı: Arna Baspası. Äwezov, M. (2014/1). Şığarmalarınıñ Elüw Tomdıq Jıynağı: Maqalalar, Äñgimeler, Awdarmalar, P'esalar (1921-1925). T. 2. (Red. M. Qul-Muxammed, A. Särinjipov) Almatı: "Däwir" "Jibek Jolı" Baspası. Äwezov, M. (2014 /2). Şığarmalarınıñ Elüw Tomdıq Tolıq Jıynağı: Povester (1927-1929). T. 5. (Red. M. Qul-Muxammed jäne A. Särinjipov). Almatı: "Däwir" "Jibek Jolı" Baspası. Äwezov, M. (2014/3). Şığarmalarınıñ Elüw Tomdıq Tolıq Jıynağı: Roman, Roman Josparı, Derekter (1959-1961). T. 39. (Red. M. Qul-Muxammed jäne A. Särinjipov). Almatı: "Däwir" "Jibek Jolı" Baspası. Balaqayev, M. (1940). Qazaq Tiliniñ Grammatikası. Alma-Ata: Qazaq Memleket Baspası. Baytursınov, A. (2003). Ädebiyet Tanıtqış: Zerttew men Öleñder. Almatı: Atamura Baspası. Baytursınulı, A. (1992). Til Tağılımı. Almatı: Ana Tili Baspası. Baytursınulı, A. (2013). Altı Tomdıq Şığarmalar Jıynağı: Til Qural. T. 3. (Qurastırğan: R. Saxıbekqızı) Almatı: El-Şejire Baspası. Begaliyev, Ğ., & Sawranbayev, N. (1948). Qazaq Tiliniñ Grammatikası. Almatı: Qazaqtıñ Memlekettik Oquw Quraldar Baspası. Bektemirqızı, Ş. I. (2008). Qazaq Tili Sözderiniñ Türlenim Jüyesi men Qızmeti. Pavlodar: Eko Baspası. Bekturov, Ş. K. (2006). Qazaq Tili (Leksika, Fonetika, Morfologiya, Sintaksis). Almatı: Atamura Baspası. Bussmann, H. (2006). Dictionary of Language and Linguistics. (Translate: G. Trauth and K. Kazzazi) London: Routledge. Dospanbetov, U. (2016). Abılaydıñ Aq Tuwı. T. 1. Almatı: