Dergiler / Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi / 2020 / Cilt: 5 Sayı: 1

Çanakkale Muharebelerinde İngiliz Askeri İstihbarat Raporları

British Military Intelligence Reports in the Gallipoli Campaign

Sayfa
252–320
Yayın Tarihi
2020-03-09
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dolayısıyla, Türkiye’de tamamı ilk kez bu makalede yayınlanacak olan askeri istihbarat raporlarının savaşın gidişatına olan etkisi ve bu bilgilerin Türk tarafıyla karşılaştırılarak incelenmesi muharebelerin daha iyi anlaşılması açısından önem arz eder.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tarihte bilinen en eski istihbarat birimlerinden olan İngiliz Gizli Servisi, I.
📊
Temel Bulgular & Veri:Dünya Savaşı yıllarında Osmanlı topraklarında yoğun şekilde istihbarat faaliyetlerinde bulunmuş ve savaş boyunca askeri, siyasi, ekonomik ve coğrafi bilgiler elde ederek bunları raporlar halinde ilgili makamlara sunmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Dolayısıyla, Türkiye’de tamamı ilk kez bu makalede yayınlanacak olan askeri istihbarat raporlarının savaşın gidişatına olan etkisi ve bu bilgilerin Türk tarafıyla karşılaştırılarak incelenmesi muharebelerin daha iyi anlaşılması açısından önem arz eder.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Çanakkale Savaşı · Askeri İstihbarat · I. Dünya Savaşı

Özet

Tarihte bilinen en eski istihbarat birimlerinden olan İngiliz Gizli Servisi, I. Dünya Savaşı yıllarında Osmanlı topraklarında yoğun şekilde istihbarat faaliyetlerinde bulunmuş ve savaş boyunca askeri, siyasi, ekonomik ve coğrafi bilgiler elde ederek bunları raporlar halinde ilgili makamlara sunmuştur. Çanakkale Muharebeleri başlamadan önce ve muharebeler devam ederken İngiliz Askeri İstihbaratı Türk ordusunun genel durumu, birliklerin pozisyonları, bu birliklerin nitelikleri ve nicelikleri ve Gelibolu Yarımadası’nın coğrafi özellikleri gibi pek çok konuyla ilgili çok sayıda detaylı rapor hazırlamıştır. Bu askeri istihbarat raporlarının içeriği sadece Çanakkale Muharebeleri ile sınırlı kalmamış, Osmanlı Devleti’nin çeşitli bölgelerinde yaşanan hadiselerle ilgili bilgiler de ayrıntılarıyla verilmiştir. Özellikle başkent İstanbul’da yaşanan toplumsal, ekonomik ve siyasi gelişmeler yakından takip edilmiştir. İstihbarat bilgilerinin İstanbul, İzmir, Suriye gibi önemli merkezlerde bulunan ajanlar, buralarda yaşayan Avrupalılar ve özellikle İstanbul ve Gelibolu çevresinde yaşamış azınlıklar tarafından verildiği anlaşılmaktadır. Diğer önemli istihbarat kaynağı da Türk esir ve kaçakların ifadeleridir. Genel olarak bakıldığında bu istihbarat raporları, kimin verdiğine göre değişmekle birlikte çeşitli yanlış bilgiler içerse de, raporların önemli bir kısmı son derece önemli ve işe yarar bilgiler vermektedir. Türkiye’de daha önce bu konuda akademik bir çalışma yapılmamıştır. Dolayısıyla, Türkiye’de tamamı ilk kez bu makalede yayınlanacak olan askeri istihbarat raporlarının savaşın gidişatına olan etkisi ve bu bilgilerin Türk tarafıyla karşılaştırılarak incelenmesi muharebelerin daha iyi anlaşılması açısından önem arz eder.

Abstract

British Intelligence Service, one of the oldest intelligence service known in the history, has extensively engaged in intelligence activities in the Ottoman Empire during the World War I and collected military, political, economic and geographical information and reported them to the government offices. Prior to and during the course of Gallipoli Campaign, British Military Intelligence prepared numerous detailed reports about general status of Turkish army, locations of the troops, their quantities and qualities, geographical features of the Gallipoli peninsula. Such military intelligence reports were not only about the Gallipoli Campaign but also provided detailed information about the incidents in several regions of Ottoman Empire. It closely followed up the social, economic and political developments, especially in Istanbul, the capital. It is understood that intelligence was received from the agents in important centers such as Istanbul, Izmir, Syria, European living in such places and minorities, residing around Istanbul and Gallipoli. Another important intelligence source is the statements of Turkish prisoners and deserters. In general terms, while such intelligence reports contained false information, depending on the intelligence source, the significant majority of the reports were considerably important and useful. There are no academic studies on this subject before in Turkey. The effect of British military intelligence reports on the course of the campaign and comparing such information with Turkish side are important for better understanding of the battles.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KIBIL, M. (2020). Çanakkale Muharebelerinde İngiliz Askeri İstihbarat Raporları. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 1, 252–320. https://ajindex.com/articles/915540

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. The National Archives W.O. 157/668-678. W.O. 301/499. W.O. 301/500. W.O. 95/4263, Mart 1915, EK-10. W.O. 95/4276, 2 Ağustos 1915. W.O. 95/4276, 31 Ağustos 1915. W.O. 95/4276, 9 Temmuz 1915. W.O. 95/4276, 20 Temmuz 1915. W.O. 95/4276, 24 Temmuz 1915. W.O. 95/4276, 29 Temmuz 1915. W.O. 95/4276, 1 Eylül 1915. W.O. 95/4276, 4 Eylül 1915. W.O. 95/4277, 8 Ekim 1915. W.O. 95/4277, 15 Ekim 1915. W.O. 95/4278, 5 Aralık 1915. W.O. 95/4278, 8 Aralık 1915. W.O. 95/4280, Mayıs 1915, EK-36, EK-37. W.O. 95/4280, 14 Nisan 1915. W.O. 95/4283, 1Ekim 1915. W.O. 95/4283, 6 Ekim 1915. W.O. 95/4283, 12 Ekim 1915. W.O. 95/4283, 20 Ekim 1915. W.O. 95/4283, Ekim 1915, EK-11. W.O. 95/4283, 28 Kasım 1915. W.O. 95/4304, 14 Nisan 1915. W.O. 95/4304, Nisan 1915, EK-1., EK-2., EK-4., EK-5., EK-6., EK-7., EK-8., EK-9. W.O. 95/4304, Mayıs 1915, EK-14., EK-15., EK-23., EK-30., EK-32., EK-34. W.O. 95/4304, 16 Mayıs 1915, No:4. W.O. 95/4304, 17 Mayıs 1915, No:5 W.O. 95/4304, 19 Mayıs 1915. W.O. 95/4304, 19 Mayıs 1915, No:7 W.O. 95/4304, 22 Mayıs 1915, No:10. W.O. 95/4304, 23 Mayıs 1915, 25 Mayıs 1915, 26 Mayıs 1915, 28 Mayıs 1915, 29 Mayıs 1915. W.O. 95/4304, 1 Haziran 1915. W.O. 95/4304, Muhtelif İstihbarat Bülteni, EK-1, EK-34. W.O. 95/4305, Eylül 1915, EK-2., EK-3., EK-4., EK-6., EK-7. W.O. 95/4305, 6 Ekim 1915. W.O. 95/4305, 12 Ekim 1915. W.O. 95/4305, 15 Ekim 1915. W.O. 95/4305, 23 Ekim 1915. W.O. 95/4305, Ekim 1915, EK-14 W.O. 95/4313, Ağustos 1915, Ek-1. W.O. 95/4313, 28 Eylül 1915. W.O. 95/4313, Aralık 1915, Ek-1. Kitap ve Makaleler ALBAYRAK, Muzaffer -Vahdettin Engin, Kut'ül Amare Zaferi 1916, İstanbul 2017.
  2. AŞAR, Servet, “Çanakkale Savaşında İstihbarat ve Propaganda”, http://canakkalesavaslari.comu.edu.tr/viewer
  3. ATABEY, Figen, Çanakkale Muharebelerinin Deniz Cephesi, Ankara 2014. Birinci Dünya Savaşı’nda Çanakkale Cephesi, C.V, Kitap I-II-III, Ankara 2012.
  4. BÜYÜKTUĞRUL, Afif, Osmanlı Deniz Harp Tarihi, C.III, İstanbul 1983.
  5. CALLWELL, Charles Edward, Experiences of a Dug-Out 1914-1918, London 1920.
  6. CHASSEAUD, Peter-DOYLE, Peter, Grasping Gallipoli, Terrain, Maps and Failure at the Dardanelles 1915, İngiltere 2005.
  7. ELDEM, Vedat, Harp ve Mütareke Yıllarında Osmanlı İmparatorluğunun Ekonomisi, Ankara,1994.
  8. ERDEMİR, Lokman, I. Dünya Harbi’nin İstanbul’da Sosyal Hayata Etkisi, Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti, İstanbul,2015.
  9. ERDEMİR, Lokman, Çanakkale Savaşı Siyasi, Askeri ve Sosyal Yönleri, İstanbul 2009.
  10. GÖZCÜ, Alev, “I. Dünya Savaşı ve Osmanlı Devleti’nin Gündelik Hayatından Ke