Dergiler / Tasavvur / Tekirdağ İlahiyat Dergisi / 2019 / Cilt: 5 Sayı: 2

İbn Kutluboğa’nın İbn Hacer’e İtirazları Özelinde Hadis İlminde Tenkit Kültürü

Criticism in Hadîth Literature through the Objections of Ibn Qutluboğa to Ibn Hajar

Sayfa
911–941
Yayın Tarihi
2019-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ele alınan itirazlardan da anlaşılacağı üzere İbn Kutluboğa’nın polemik türü ve muhatabını ilzam edici itirazlarının neredeyse olmadığı ve yönelttiği kimi eleştirilerinde hadis usûlünde bilinen kurallardan farklı görüşler ortaya koyduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İbn Hacer’in (ö. 852/1448) Nuhbetü’l-Fiker’i ve onun şerhi olan Nüzhetü’n-Nazar’ının, kendisinden sonra yazılan hadis usûlü eserlerine kaynaklık etmesi ve onları etkilemesi açısından usûl tarihinde önemli bir yeri vardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Fıkıh ve hadis başta olmak üzere çeşitli ilim dallarında 100’ün üzerinde eser kaleme alan ve aynı zamanda İbn Hacer’in de talebelerinden olan Kasım b.
💡
Sonuç & Katkı:Ele alınan itirazlardan da anlaşılacağı üzere İbn Kutluboğa’nın polemik türü ve muhatabını ilzam edici itirazlarının neredeyse olmadığı ve yönelttiği kimi eleştirilerinde hadis usûlünde bilinen kurallardan farklı görüşler ortaya koyduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tenkit · İbn Hacer · İbn Kutluboğa

Özet

İbn Hacer’in (ö. 852/1448) Nuhbetü’l-Fiker’i ve onun şerhi olan Nüzhetü’n-Nazar’ının, kendisinden sonra yazılan hadis usûlü eserlerine kaynaklık etmesi ve onları etkilemesi açısından usûl tarihinde önemli bir yeri vardır. Nitekim mezkûr eserler üzerine yapılan şerh ve hâşiye çalışmalarının çokluğu bu önemi ortaya koymaktadır. Fıkıh ve hadis başta olmak üzere çeşitli ilim dallarında 100’ün üzerinde eser kaleme alan ve aynı zamanda İbn Hacer’in de talebelerinden olan Kasım b. Kutluboğa da (ö. 879/1474) bahsedilen eser üzerine çalışma yapan âlimlerden biridir. İbn Kutluboğa, hocası İbn Hacer’i birçok yönden eleştirmiş ve çeşitli katkılarda bulunmuştur. Bu makalede İbn Kutluboğa’nın Nüzhetü’n-Nazar üzerine yazdığı Hâşiyetü İbn Kutluboğa (el-Kavlu’l-Mübteker alâ Şerhi Nuhbeti’l-Fiker) adlı eserindeki itirazlar bağlamında kısaca red/itiraz kültüründen bahsedilerek örnekler ortaya konulacak ve mezkûr itirazlar esere hâşiye yazan ilgili bazı âlimlerin görüşleri çerçevesinde değerlendirilecektir. Ele alınan itirazlardan da anlaşılacağı üzere İbn Kutluboğa’nın polemik türü ve muhatabını ilzam edici itirazlarının neredeyse olmadığı ve yönelttiği kimi eleştirilerinde hadis usûlünde bilinen kurallardan farklı görüşler ortaya koyduğu tespit edilmiştir. Ayrıca İbn Kutluboğa’nın öne sürdüğü her itirazında isabetli yorumlar ortaya koymadığını da söylemek mümkündür.

Abstract

The work of Ibn Hajar (d. 852/1448) named Nuhbatu’l-Fiker and its explanation Nuzhatu’n-Nazar have an important role in the hadîth literature and work as main sources. Explanations and further elaborations on these works shows its importance. One of those who worked on them is Kasım Ibn Qutluboğa (d. 879/1474) who is a student of Ibn Hajar and has various works in both fıqh and hadîth literature. Ibn Qutluboğa has contributed to the works of his teacher Ibn Hajar through his criticisms. In this article, the critics of Ibn Qutluboğa mentioned in his work named hâshiyatu Ibn Qutluboğa (al-Qawlu’l Mubtakar alâ Sharhi Nuhbati’l-Fiker) will be analyzed along with the views of some other scholars. It has been determined that Ibn Qutluboğa, is far from polemics and has nearly no binding objections. However, he has brought some new rulings to the hadîth literature. Also, it can be said that not every objection of Ibn Qutluboğa is correct and accurate.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜLLER, M. E. (2019). İbn Kutluboğa’nın İbn Hacer’e İtirazları Özelinde Hadis İlminde Tenkit Kültürü. Tasavvur / Tekirdağ İlahiyat Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 2, 911–941. https://ajindex.com/articles/913269

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Alvânî, Tâha Cabir Feyyaz. Edebü’l-İhtilaf fi’l-İslam. Maryland: el-Ma’hedi’l-Âlemî fi’l-Fikri’l-İslâmî, 1987. Aliyyü’l-Kârî, Ebû’l-Hasan Nuruddîn b. Muhammed. Şerhu Şerhi Nuhbeti’l-Fiker fȋ Mustalahȃti Ehli’l-Eser. Beyrut: Dâru’l-Erkam, t.y. Avnî, Şerif Hâtim b. Ârif. el-Menhecu’l-Muktarah li Fehmi’l-Mustalah. Riyad: Dâru’l-Hicre, 1996.
  2. Aybakan, Bilal. “el-Üm”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 42: 298-300. İstanbul: TDV Yayınları, 2012.
  3. Aydınlı, Abdullah. “Adalet”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 1: 344. İstanbul: TDV Yayınları, 1988.
  4. Aydınlı, Abdullah. Hadis Istılahları Sözlüğü. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, 2013.
  5. Bedir, Mürteza – Koca, Ferhat. “Pezdevî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 34: 264-266. İstanbul: TDV Yayınları, 2007.
  6. Bilen, Mehmet. “Sahih Hadisin Tanımı Üzerine”. Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1 (1999): 247-260.
  7. Bozkurt, Nebi. “Dârülhadis”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 8: 527-529. İstanbul: TDV Yayınları, 1993.
  8. Çakan, İsmail Lütfi. Anahatlarıyla Hadis Bilgisi-Tarihi-Dindeki Yeri. İstanbul: Ensar Neşriyat, t.y. Demir, Halis. “İslam Hukukunda Hudûd ve Istılah Edebiyatı”. Turkish Studies Dergisi 11/5 (2016):199-226.
  9. Dinçoğlu, Mehmet. “Hadis İlmindeki Zabt Teriminin Anlamı ve İşlevselleştirilebilme İmkanı”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 9/43 (2016): 2450-2462. Ebherî, Esîruddîn. Muğnit-Tûllâb Şerhu Metni Îsâgôcî. Beyrut: Dâru’l-Feth, 2009.
  10. Efendioğlu, Mehmet. “el-Musannef”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 31: 237-238.
  11. İstanbul, TDV Yayınları, 2006.
  12. Engin, Sezâi. “Hadis Literatüründe Hâşiyeler: Nuhbetü’l-Fiker ve Nüzhetü’n-Nazar Üzerine Yapılan Hâşiye Çalışmaları Bibliyografyası”. Hadis ve Siyer Araştırmaları Dergisi, Sayı:1, 2015, c. 1, ss. 77-98.
  13. Erdoğan, Tunahan. “Hadis Usûlü Literaratüründe Yerleşik Bir Kabulün Tenkidi: Bir İhtisar Örneği Olarak İbn Hacer’in Nuhbetü’l-Fiker’i”. Türk Akademik Araştırmalar Dergisi 1/1 (2016): 49-59.
  14. Erul, Bünyamin. “Ta’n”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 39: 558-560. İstanbul: TDV Yayınları, 2010.
  15. Erul, Bünyamin. “Zabt”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 44: 61-62. İstanbul: TDV Yayınları, 2013.
  16. Erul, Bünyamin. Sahabenin Sünnet Anlayışı. Ankara: TDV Yayınları, 2017. Ğursî, Muhammed Salih b. Ahmed. en-Nüketü’l-Ğurar alâ Nüzheti’n-Nazar, y.y., t.y. Hansu, Hüseyin. Mu’tezile ve Hadis. Ankara: Otto Yayınları, 2012.
  17. Hansu, Hüseyin. Mütevâtir Haber Bilgi Değeri ve İslam Düşüncesindeki