Sağlık ocaklarına başvuranlarda ruhsal bozukluklar

Özet

Amaç: Ruhsal bozukluklar toplumda yaygın olarak karşılaşılan bir halk sağlığı sorunudur. Birinci basamak sağlık kuruluşlarındaki ruhsal bozuklukların tanımlanması bu sorunun çözümüne katkı sağlayacaktır. Bu araştırmanın amacı birinci basamağa başvuranlarda ruhsal bozukluk sıklığını saptamak, hangi tür bozukluklarla daha fazla karşılaşıldığını ve bu bozuklukların risk faktörlerini belirlemektir. Yöntem: Çalışmada Antalya'daki 12 sağlık ocağına başvuran 15-16 yaş grubundaki 639 hastaya prime-MD (primary care evaluation of mental disorders) ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılanların %46.6'sında herhangi bir prime-MD tanısı vardı. En sık karşılaşılan ruhsal bozukluklar sırasıyla duygudurum bozukluğu (%30.2), anksiyete (%25.2), somatoform bozukluk (%18.8) ve olası alkol kötüye kullanımı (%4.7) idi. Lojistik regresyon analizi sonucunda cinsiyetin kadın olması duygudurum bozukluğu riskini 2.07 kat, anksiyete riskini 3.56 kat ve somatoform bozukluk riskini 1.90 kat arttırırken, olası alkol kötüye kullanımı riskini azaltıyordu (tahmini rölatif risk=0.086). Eğitimin düşük düzeyde olması ise anksiyete ve somatoform bozukluk yönünden risk faktörüydü (sırasıyla tahmini rölatif riskler=2.89 ve 3.79). Sonuç: Sağlık ocaklarında ruhsal sorunlarla oldukça sık karşılaşılmaktadır. Birinci basamaktaki ruh sağlığı hizmetlerinin geliştirilmesi ve desteklenmesi toplum ruh sağlığı düzeyinin iyileştirilmesine yardımcı olacaktır.