Dergiler / Paradigma: İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi / 2022 / Cilt: 11 Sayı: 1

Uluslararası Deniz Hukukunda Deniz Uyuşmazlıklarının Çözümüne İlişkin En Etkin Başvuru Yolunun Bulanık AHP Yaklaşımıyla Belirlenmesi

Sayfa
1–20
Yayın Tarihi
2022-07-08
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Diplomatik ve yargısal çözüm yolları bütüncül bir yaklaşımla ele alındığında ise en etkin üç başvuru yolu sırasıyla 0,6494 etkinlik derecesiyle Uluslararası Adalet Divanı, 0,1249 etkinlik derecesiyle Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi ve 0,1221 etkinlik derecesiyle diplomatik çözüm yollarından biri olan Görüşmeler olarak tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Karasal kaynakların giderek azalması ve özellikle hidrokarbon kaynaklarına duyulan ihtiyacın artmasıyla birlikte devletler, denizlerdeki sınırlarının belirlenmesinde ve korunmasında son yıllarda daha sert bir tutum takınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu makalenin amacı BMDHS kapsamında deniz uyuşmazlık çözüm yollarının incelenmesi ve çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (BAHP) Yöntemi aracılığıyla sorunların çözümünde en etkin başvuru yolunun tespit edilmesidir.
💡
Sonuç & Katkı:Diplomatik ve yargısal çözüm yolları bütüncül bir yaklaşımla ele alındığında ise en etkin üç başvuru yolu sırasıyla 0,6494 etkinlik derecesiyle Uluslararası Adalet Divanı, 0,1249 etkinlik derecesiyle Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi ve 0,1221 etkinlik derecesiyle diplomatik çözüm yollarından biri olan Görüşmeler olarak tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Uluslararası Hukuk · Deniz Hukuku · Deniz Uyuşmazlıkları

Özet

Karasal kaynakların giderek azalması ve özellikle hidrokarbon kaynaklarına duyulan ihtiyacın artmasıyla birlikte devletler, denizlerdeki sınırlarının belirlenmesinde ve korunmasında son yıllarda daha sert bir tutum takınmıştır. Teknolojik ilerlemeyle birlikte deniz doğal kaynaklarından yararlanmanın daha imkânlı hale gelmesi, bir taraftan deniz alanlarının önemini arttırırken diğer taraftan bu alanlarda rekabetin doğmasına ve deniz uyuşmazlıklarının artmasına yol açmıştır. Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (BMDHS), deniz sınırlarının belirlenmesindeki prosedürleri düzenleyen başlıca uluslararası belgeyi temsil etmektedir. BMDHS kapsamında deniz uyuşmazlıklarının çözümünde başvurulacak uyuşmazlık çözüm yolları; diplomatik ve yargısal olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Diplomatik çözüm yolları; görüşmeler, arabuluculuk, araştırma ve soruşturma, dostça girişim, uzlaştırma olarak belirlenirken yargısal çözüm mekanizmaları ise; Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi, Genel Tahkim Mahkemesi, Uluslararası Adalet Divanı ve Özel Tahkim Mahkemesi’dir. Bu makalenin amacı BMDHS kapsamında deniz uyuşmazlık çözüm yollarının incelenmesi ve çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (BAHP) Yöntemi aracılığıyla sorunların çözümünde en etkin başvuru yolunun tespit edilmesidir. BAHP Yöntemi aracılığıyla elde edilen sonuçlara göre deniz uyuşmazlıklarının çözümüne ilişkin en etkin başvuru yolunun 0,7362 etkinlik derecesiyle yargısal çözüm yolları olduğu görülmüştür. Diplomatik ve yargısal çözüm yolları bütüncül bir yaklaşımla ele alındığında ise en etkin üç başvuru yolu sırasıyla 0,6494 etkinlik derecesiyle Uluslararası Adalet Divanı, 0,1249 etkinlik derecesiyle Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi ve 0,1221 etkinlik derecesiyle diplomatik çözüm yollarından biri olan Görüşmeler olarak tespit edilmiştir. Sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde, Uluslararası Adalet Divanı’nın diğer tüm uyuşmazlık çözüm yollarından önemli oranda öncelikli görülmesi, Divan’ın evrensel yargı yetkisiyle örtüşmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TUTAK, E. (2022). Uluslararası Deniz Hukukunda Deniz Uyuşmazlıklarının Çözümüne İlişkin En Etkin Başvuru Yolunun Bulanık AHP Yaklaşımıyla Belirlenmesi. Paradigma: İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 1, 1–20. https://ajindex.com/articles/906301

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Akçapar, B. (1996). Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nde Deniz Hukuku Uluslararası Mahkemesi. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 51 (1), 19-42.
  2. Akince, B. (2021). Uluslararası Hukuk’ta Çözüm Mekanizmaları ve Uygunluğun Sağlanması Mekanizmaları: Karşılaştırmalı Bir Analiz. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10 (1), 99-114.
  3. Aksar, Y. (2017). Teoride ve Uygulamada Uluslararası Hukuk -II-. 4. Baskı,
  4. Seçkin Yayıncılık, Ankara.
  5. Altınok, M. S. (2019). 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne Göre Derin Deniz Yatağı Madenciliğinin Tabi Olduğu Hukuki Rejim. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi,
  6. Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Ankara. Ásgeirsdóttir, Á. ve Steinwand, M. (2015). Dispute Settlement Mechanisms and Maritime Boundary Settlements. The Review of International Organization, 10, 119-143, DOI 10.1007/s11558-015-9217-9.
  7. Ata, E. (2018). Uluslararası Adalet Divanı’nın Reform İhtiyacı. Ankara Hacı Bayram Veli Ünv. Hukuk Fakültesi Dergisi, 21 (2), 77-109.
  8. AU Washinton College of Law (2020). UNCLOS I 1958. https://wcl.american.libguides.com/c.php?g=563260&p=3877785 (02.03.2022).
  9. Balcıoğlu, H. (2016). Deniz Yetki Alanları Uyuşmazlıkları Kapsamında Doğu Akdeniz'de Durum Değerlendirmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi,
  10. Sosyal Bilimler Enstitüsü. Baumler, R. Arce, M. C. ve Pazaver, A. (2021). Quantification of Influence and Interest at IMO in Maritime Safety and Human Element Matters. Marine Policy, 133, https://doi.org/10.1016/j.marpol.2021.104746 (21.05.2022).
  11. Boyle, A. (1997). Dispute Settlement and the Law of the Sea Convention: Problems of Fragmentation and Jurisdiction. International and Comparative Law Quarterly, 46(1), 37-54.
  12. Calabrese A., Costa R., Menichini T. (2013). Using fuzzy AHP to Manage Intellectual Capital Assets: An Application to the ICT Service Industry. Expert Systems with Applications, 40, 3747-3755.
  13. Chandra, V. ve Morss, J. R. (2022). UNCLOS and Maritime Boundary Disputes in Areas of Hydrocarbon Potential: Oil Under Troubled Waters?. Ocean Development & International Law, 53(1), 1-18.
  14. Chang, Yen-Chiang (2021). The Use of Force During Law Enforcement in Disputed Maritime Areas. Marine Policy, 124, https://doi.org/10.1016/j.marpol.2020.104382 (22.05.2022).
  15. Churchill, R.R. ve Lowe, A.V. (1988). The Law of The Sea. Manchester Universty Press,
  16. Second Edition,
  17. Manchester. Da Silva, A. P. (2020). The Concept of Braz