Dergiler / Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) / 2016 / Cilt: 16 Sayı: 2

Memlükler Döneminin (648-923/1250-1517) Öne Çıkan Vefeyât, Tabakât ve Terâcim Eserleri

Sayfa
1–38
Yayın Tarihi
2016-12-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Başka bir ifadeyle bu çalışmada, bir Memlük tarihçisinin meselelere yaklaşım biçimi, tarafgirliği veya tarafsızlığı, eserinde karşılaşılabilecek sorunlar veya o eserin nasıl kullanılması gerektiği gibi konuların mümkün mertebe örneklendirerek izah edilmesi şeklinde bir usul tercih edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Moğol istilasından kaçan ilim adamlarının Mısır ve Şam bölgelerine sığınmaları, sultan ve devlet adamlarının ilmî faaliyetlere ve ulemaya yönelik teşvikleri gibi etkenler Memlükler idaresi altında bulunan topraklarda kültürel açıdan zengin bir muhitin oluşmasına zemin hazırlamıştır Bu muhit semeresini vermiş, Memlükler döneminde çeşitli sahalarda çok sayıda âlim yetişmiş ve sayısız eser kaleme alınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu sahaların başında tarih gelir.
💡
Sonuç & Katkı:Başka bir ifadeyle bu çalışmada, bir Memlük tarihçisinin meselelere yaklaşım biçimi, tarafgirliği veya tarafsızlığı, eserinde karşılaşılabilecek sorunlar veya o eserin nasıl kullanılması gerektiği gibi konuların mümkün mertebe örneklendirerek izah edilmesi şeklinde bir usul tercih edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Vefeyât · terâcim · tabakât

Özet

Moğol istilasından kaçan ilim adamlarının Mısır ve Şam bölgelerine sığınmaları, sultan ve devlet adamlarının ilmî faaliyetlere ve ulemaya yönelik teşvikleri gibi etkenler Memlükler idaresi altında bulunan topraklarda kültürel açıdan zengin bir muhitin oluşmasına zemin hazırlamıştır Bu muhit semeresini vermiş, Memlükler döneminde çeşitli sahalarda çok sayıda âlim yetişmiş ve sayısız eser kaleme alınmıştır. Bu sahaların başında tarih gelir. Bahsi geçen dönem İslâm tarihçiliğinin altın çağı kabul edilir. Bu dönemin altın çağ olarak nitelendirilmesinde çok sayıda biyografi âliminin yetişmesi ve bunların vefeyât, terâcim ve tabakât gibi biyografi türünde kaleme aldıkları büyük hacimli eserler önemli rol oynar. Kronolojik tarih kitaplarında çok az bilgi bulunan veya hiç bahsedilmeyen birçok önemli şahsın tanınmasında, hayatları hakkında önemli bilgi ve ayrıntıların tespit edilmesinde bu biyografi türü eserlerde yer alan kayıtlar büyük önem arz eder. Tespit edebildiğimiz kadarıyla ülkemizde müstakil olarak Memlük tarihçilerini ve biyografi eserlerini ele alan bir çalışma bulunmamaktadır. Bu bakımdan buna yönelik bir çalışma yapılması zaruret hâlini almıştır. Bizim bahsi geçen dönemdeki biyografi eserlerinin öne çıkanlarını konu alan çalışmamız, Memlük tarihçiliği ve tarihçilerinin genel bir tasviri olmaktan ziyade bu sahada uzun yıllar çalışmış bir akademisyenin tecrübelerini yansıtma amacındadır. Başka bir ifadeyle bu çalışmada, bir Memlük tarihçisinin meselelere yaklaşım biçimi, tarafgirliği veya tarafsızlığı, eserinde karşılaşılabilecek sorunlar veya o eserin nasıl kullanılması gerektiği gibi konuların mümkün mertebe örneklendirerek izah edilmesi şeklinde bir usul tercih edilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AYAZ, F. Y. (2016). Memlükler Döneminin (648-923/1250-1517) Öne Çıkan Vefeyât, Tabakât ve Terâcim Eserleri. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Cilt: 16 Sayı: 2, 1–38. https://ajindex.com/articles/903834

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Altıkulaç, Tayyar, “Zehebî”, DİA, XLIV (2013), s. 180-188. Anân, Muhammed Abdullah, Müerrihû Mısri’l-İslâmiyye ve Mesâdiru’t-târîhi’l-Mısrî, Kahire 1999.
  2. Aybakan, Bilal, “Sübkî, Tâceddin”, DİA, XXXVIII (2010), s. 11-13.
  3. Bauden, Frédéric, “Maqriziana I-II…”, Mamlûk Studies Review, X/2 (2006), s. 81-139.
  4. Çubukçu, Asrî, “ed-Dav’ü’l-Lâmi‘“, DİA, IX (1994), s. 56. ----------,”ed-Dürerü’l-Kâmine”, DİA, X (1994), s. 29. ----------,”İbnü’s-Sukâî”, DİA, XXI (2000), s. 211. Çuhadar, Mustafa, Abu’l-Mahasin Camal Al-Din Yusuf Bin Tağribirdi Hayatı, Eserleri, Şahsiyeti ve Eserlerinin İstanbul Kütüphanelerinde Bulunan Yazmalarının Tavsifi (813-874/1410-1470) (Yayınlanmamış Doktora Te-zi), Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri 1991.
  5. Çuhadar, Mustafa - Yiğit, İsmail, “İbn Tağrîberdî”, DİA, XX (1999), 385-388.
  6. Durmuş, İsmail, “Safedî”, DİA, XXXV (2008), s. 447-450.
  7. Efendioğlu, Mehmet, “Siyeru A‘lâmi’n-Nübelâ”, DİA, XXXVII (2009), s. 326-327. Eymen Fuâd Seyyid, “Makrîzî”, DİA, XXVII (2003), s. 448-451. el-Gazzî, Necmeddin (ö. 1061/1651), el-Kevâkibü’s-sâire bi-a‘yâni’l-mieti’l-‘âşire (nşr. Halil el-Mansûr), I-III, Beyrut 1997.
  8. Göksu, Erkan, “İbn Tağrıberdî ve Tarihçiliği”, Nüsha, VIII/26 (2008), s. 69-90.
  9. Haarmann, Ulrich, Quellenstudien zur frühen Mamlukenzeit, İslamkundliche Untersuchungen, Freiburg 1969. Hatîb el-Cevherî, Nureddin Ali b. Davud b. İbrahim es-Sayrafî (ö. 900/1495), İnbâü’l-hesr bi-ebnâi’l-‘asr (nşr. Hasan Habeşî), Kahire 1970.
  10. Irwin, Robert, “Mamluk History and Historians”, Arabic Literature in the Post Classical Period (ed. R. Allen-D. S. Richards), Cambridge 2006.
  11. İbn Hacer, Ebü’l-Fazl Şihabeddin Ahmed b. Ali el-Askalânî (ö. 852/1449), ed-Dürerü’l-kâmine fî a‘yâni’l-mieti’s-sâmine (nşr. Abdülvâris Muhammed Ali), I-IV, Beyrut 1997. ----------, Ebü’l-Fazl Şihabeddin Ahmed b. Ali el-Askalânî, Zeylü’d-Düreri’l-kâmine (nşr. Ahmed Ferid el-Mezîdî), Beyrut 1998. İbn Hallikân, Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Muhammed (ö. 681/1282), Vefeyâtü’l-a‘yân ve enbâü ebnâi’z-zamân (nşr. İhsan Abbâs), I-VIII, Beyrut 1978. İbn İyâs, Muhammed b. Ahmed (ö. 930/1524), Bedâi‘u’z-zühûr fî vekâi‘i’d-dühûr (nşr. Muhammed Mustafa), I-V, Kahire 1982-1984. İbn Kâdî Şühbe, Takıyyüddin Ebû Bekir b. Ahmed b. Muhammed (ö. 851/ 1448), Tabakâtü’ş-Şâfi‘iyye (nşr. Hâfız Abdülalîm Han), I-IV, Beyrut 1987. İbn Kesîr, Ebü’l-Fidâ İmadüddin İsmail b. Ömer (ö. 774/1373), Tabakâtü’l-fukâhâi’ş-Şâfi‘iyyîn (nşr. Abdülhâfız Mansûr), I-II, Libya 2004. İbn Tağriberdî, Ebü’l-Mehâsin Cemaleddin Yusu