KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) / 2018 / Cilt: 18 Sayı: 2

Hadis Istılahlarından Mühmel ve Sahîh-i Buhârî Ricâlinden Süfyân’ın Tayini Meselesi

Serkan ÇELİKAN
Sayfa
764–795
Yayın Tarihi
2018-12-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yine Süfyân’ın tayini hususundaki ihtilaflar ve farklı görüşlerin gerekçeleri, bulundukları isnâdın sıhhatine doğrudan etki etmeleri nedeniyle bu râvîlerin biyografileri ve adâlet ve zabt durumları ve bu tür rivayetlerin genel olarak sıhhat açısından değeri de inceleme konusu yapılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Temel hadis kaynaklarında, isnâdı zikrederken bazı râvîlerin kimliğini açıkça tayin etmemek musannıfların sıkça görülen tasarruflarındandır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Farklı türleri olan bu uygulamanın örneklerinden biri de “ihmâl” veya “mühmel” dir.
💡
Sonuç & Katkı:Yine Süfyân’ın tayini hususundaki ihtilaflar ve farklı görüşlerin gerekçeleri, bulundukları isnâdın sıhhatine doğrudan etki etmeleri nedeniyle bu râvîlerin biyografileri ve adâlet ve zabt durumları ve bu tür rivayetlerin genel olarak sıhhat açısından değeri de inceleme konusu yapılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Süfyân b. Uyeyne · Süfyân es-Sevrî · İhmâl

Özet

Temel hadis kaynaklarında, isnâdı zikrederken bazı râvîlerin kimliğini açıkça tayin etmemek musannıfların sıkça görülen tasarruflarındandır. Bu durum hadislerin tasnif edilmeye başlandığı hicrî II. ve III. yüz yıl gibi ilk dönemlerde yaygın olan, isnâdlar ve râvîler hakkındaki yüksek bilgi düzeyi dikkate alındığında anlaşılabilir mahiyette olmakla beraber bu sahadaki bilginin azaldığı sonraki dönemler için “isnâdın sıhhat düzeyi” problemini gündeme getirmiştir. Farklı türleri olan bu uygulamanın örneklerinden biri de “ihmâl” veya “mühmel” dir. Bu araştırmada söz konusu ıstılahın anlamı üzerinde durulmuş ve özellikle Buhârî’nin (ö. 256/870) Sahîh’indeki isnâdlarda yer alan iki önemli râvî, Süfyân es-Sevrî (ö. 161/778) ve Süfyân b. Uyeyne (ö. 198/814) hakkında ne ölçüde kullanıldığı ve bunları birbirinden temyiz etmenin imkânı, mezkûr eserin bazı önemli şerhleri esas alınarak belirlenmeye çalışılmıştır. Yine Süfyân’ın tayini hususundaki ihtilaflar ve farklı görüşlerin gerekçeleri, bulundukları isnâdın sıhhatine doğrudan etki etmeleri nedeniyle bu râvîlerin biyografileri ve adâlet ve zabt durumları ve bu tür rivayetlerin genel olarak sıhhat açısından değeri de inceleme konusu yapılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇELİKAN, S. (2018). Hadis Istılahlarından Mühmel ve Sahîh-i Buhârî Ricâlinden Süfyân’ın Tayini Meselesi. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Cilt: 18 Sayı: 2, 764–795. https://ajindex.com/articles/903765

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdullah eş-Şeybânî (ö. 241/855), Müsned, I-L, thk. Şuayb el-Arnaût ve diğerleri, Müessesetü’r-Risâle, Beyrut 1416/1995.
  2. Aydınlı, Abdullah, “Mühmel”, DİA, XXXI, s. 524, İstanbul 2006. Aynî, Ebû Muhammed Bedruddin Mahmûd b. Ahmed b. Musa Hanefî (ö. 855/1451), Umdetü’l-kârî şerhu Sahîhi’l-Buhârî, I-XXV, tsh. Abdullah Mahmûd Muhammed Ömer, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut, 1421/2001. Buhârî, Muhammed b. İsmail (ö. 256/870), el-Camiu’s-sahîh, Dâru’s-Selâm, Riyad 1999. Ebû Dâvûd, Süleyman b. el-Eş’as es-Sicistânî (ö. 275/889), Sünen, Dâru İbni’l-Cevzî, Kahire 1432/2011. Hatîb el-Bağdâdî, Ebû Bekir Ahmed b. Ali b. Sâbit (ö. 463/1071), Kitâbu’l-kifâye fî ilmi’r-rivâye, Dâiretü’l-Maârifi’l-Osmaniyye, Haydarâbâd 1357. İbn Hacer, Şihâbeddin Ahmed b. Ali b. Muhammed b. Ahmed Askalânî (ö. 852/1449), Fethu’l-bârî şerhu Sahîhi’l-Buhârî, I-VIII, Dâru’l-Marife, Beyrut 2005. ………., Nüzhetü’n-nazar fî tavdîhi Nuhbeti’l-fiker fî mustalahi ehli’l-eser, thk. Nureddin Itr, Matbaatu’s-Sabâh, Dımeşk 1421/2000. ………., Tehzîbu’t-Tehzîb, I-IV, Müessesetü’r-Risâle, Beyrut 1995. ………., Takrîbu’t-Tehzîb, I-II, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 1415/1995. İbn Kesîr, Ebu’l-Fidâ el-Hâfız İmâdüddîn İsmail b. Ömer (ö. 774/1373), el-Bâisü’l-hasîs şerhu İhtisâri ulûmi’l-hadîs, thk. Ahmed Muhammed Şâkir, Dâru’l-Fikr, Beyrut 1416/1996. İbn Mâce, Ebû Abdullah Muhammed b. Yezid el-Kazvînî (ö. 273/886), Sünenü İbn Mâce, I-II, Çağrı Yay. ve Dâru Sehnûn, İstanbul 1413/1992. İbn Manzûr, Cemalüddin Muhammed b. Mükerrem (ö. 711/1311), Lisanu’l-Arab, I-VI, thk. Abdullah Ali el-Kebîr, Muhammed Ahmed Hasebullah, Hâşim Muhammed eş-Şâzelî, Seyyid Ramazan Ahmed, Dâru’l-Maârif, Kahire trs. İbn Sa’d, Muhammed b. Sa’d b. Meni’ ez-Zührî (ö. 230/845), Kitâbu’t-tabakâti’l-kebîr, I-XI, thk. Ali Muhammed Ömer, Mektebetü’l-Hancî, Kahire 1421/2001. Kirmânî, Muhammed b. Yûsuf b. Ali b. Saîd Şemsüddin (ö. 786/1384), el-Kevâkibu’d-derârî fî şerhi Sahîhi’l-Buhârî, I-XXV, Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî, Beyrut 1401/1981.
  3. Koçyiğit, Talat, Hadis Terimleri Sözlüğü, Rehber Yay., Ankara 1992..., Hadîs Usûlü, Türkiye Diyanet Vakfı Yay., Ankara 2013. Mizzî, Cemalüddin Ebu’l-Haccâc Yusuf (ö. 742/1342), Tehzîbu’l-Kemâl fi esmâi’r-ricâl, I-XXXV, thk. Beşşâr Avvâd Maruf, Müessesetü’r-Risâle, Beyrut 1403/1983. ………., Tuhfetü’l-eşrâf bi-ma’rifeti’l-etrâf, I-XIII, thk. Abdüssamed Şerefüddin, el-Mektebetü’l-İslâmî/ed-Dâru’l-Kayyime, byy. 1403/1983.
  4. Müslim, Ebü’l-Huseyn Müslim b. Haccâc (ö. 261/875), el-Câmiu’s-sahîh,