Dergiler / Türk Psikiyatri Dergisi / 2008 / Cilt: 19 - Sayı: 2

Manik dönemin faktör analizine dayanan alt-tipleri ve mizaçla ilişkisi

The factor analytic symptom structure of manic episode and its relationship with affective temperaments

Sayfa
157–166
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Faktör analizi sonucunda toplam varyansın %67.48'ini açıklayan 7 faktörlü model elde edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu çalışmanın amacı, manik dönemin faktör analizine dayanan boyutlarının saptanması ve elde edilen faktörlerle zemindeki afektif mizaç ilişkisinin araştırılmasıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniklerinde, DSM-IV tanı ölçütlerine göre iki uçlu duygudurum bozukluğu manik dönem tanısıyla yatarak tedavi gören 100 hasta, Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PNSÖ) (pozitif sendrom alt-ölçeği) ve Montgomery-Asberg Depresyon Değerlendirme Ölçeği ile (MADÖ) değerlendirildi ve ardından faktör analizi yapıldı.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Faktör analizi sonucunda toplam varyansın %67.48'ini açıklayan 7 faktörlü model elde edilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:100 hasta
⚙️Değişkenler:Hastaneye yatırma · Anketler · Psikiyatrik durum derecelendirme ölçekleri

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, manik dönemin faktör analizine dayanan boyutlarının saptanması ve elde edilen faktörlerle zemindeki afektif mizaç ilişkisinin araştırılmasıdır. Yöntem: Bakırköy Prof. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniklerinde, DSM-IV tanı ölçütlerine göre iki uçlu duygudurum bozukluğu manik dönem tanısıyla yatarak tedavi gören 100 hasta, Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PNSÖ) (pozitif sendrom alt-ölçeği) ve Montgomery-Asberg Depresyon Değerlendirme Ölçeği ile (MADÖ) değerlendirildi ve ardından faktör analizi yapıldı. Tam düzelen 72 hastaya Memphis, Pisa, Paris ve San Diego Mizaç Değerlendirme Anketi'nin (MPPS-MD) Türkçe formu verilerek faktör skorları ile zemindeki afektif mizaç arasındaki ilişki araştırıldı. Bulgular: Faktör analizi sonucunda toplam varyansın %67.48'ini açıklayan 7 faktörlü model elde edilmiştir. Faktörler sırasıyla disfori, psikomotor hızlanma, psikoz, sinirlilik, içgörü, grandiyozite ve cinsel ilgi faktörleridir. Psikomotor hızlanma faktör skoruyla hipertimik mizaç arasında doğrusal (r=0.255, p<0.05), cinsel ilgi faktör skoruyla depresif mizaç arasında ters bağıntı ilişkisi (r=-0.248, p<0.05) bulundu. Sonuç: Çalışmamızın bulguları manide klinik görüngünün birbirinden bağımsız disfori, sinirlilik ve psikoz boyutlarından oluştuğunu, manide çekirdek belirti boyutu olarak kabul edilen psikomotor hızlanma ile zemindeki hipertimik mizaç arasında ilişki bulunduğunu göstermektedir.

Abstract

Objective: The aim of this study is to establish the factor analytic dimensions of manic episode, and to investigate relationship between established factors and underlying affective temperament. Methods: Hundred patients who had been hospitalized in psychiatric clinics of Bakırköy Prof. Mazhar Osman Training and Research Hospital for Psychiatry and Neurology for DSM-IV bipolar disorder manic episode were assessed by Young Mania Rating Scale (YMRS), Montgomery-Asberg Depression Rating Scale (MADRS) and Positive And Negative Syndrome Scale (positive syndrome sub-scale) (PANSS) and followed by factor analysis. The relationship between factor scores and underlying affective temperaments has been investigated in 72 full remitted patients who had been re-assessed by Temperament Evaluation of Memphis, Pisa, Paris and San Diego Autoquestionnaire (TEMPS-A) Turkish version. Results: 7 factors model which accounted 67.48% of the total variance has been emerged by principal component factor analysis. Determined factors were dysphoria, psychomotor acceleration, psychosis, irritability, insight, grandiosity and sexual interest. It has been found linear correlation between hyperthymic temperament and psychomotor acceleration (r=0.255, p<0.05) and, inverse correlation between depressive temperament and sexual interest (r=-0.248, p<0.05). Conclusions: The results of our study has shown that clinical phenomenology of mania has been formed by independent dimensions of dysphoria, irritability and psychosis, also with relationship between hyperthymic temperament and psychomotor acceleration which is accepted core characteristic of mania.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERKIRAN, M., SÖNMEZ, G., EVREN, C., AYTAÇLAR, S., ORAL, T. (2008). Manik dönemin faktör analizine dayanan alt-tipleri ve mizaçla ilişkisi. Türk Psikiyatri Dergisi, Cilt: 19 - Sayı: 2, 157–166. https://ajindex.com/articles/90278

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Akdeniz F, Kesebir S, Vahip S ve ark. (2004) Duygudurum bozuklukları ile mizaç arasında ilişki var mı? Türk Psikiyatri Dergisi, 15(3):183-90.
  2. Akiskal HS (1996) The temperamental foundations of affective disorders, interperonal origin and course of affective disorders, Mund C ve ark. (Ed), London, Gaskell, Royal College of Psychiatrists, s.3-30.
  3. Akiskal HS, Azorin JM, Hantouche EG (2003) Proposed multidimensional structure of mania: beyond the euphoric-dysphoric dichotomy. J Affect Disord, 73: 7-18.
  4. Akiskal HS, Hantouche EG, Bourgeois ML ve ark. (1998) Gender, temperament and the clinical picture in dysphoric mania: Findings from a French national study (Epiman). J Affect Disord, 50: 175-86.
  5. Akiskal HS, Mallya G (1987) Criteria for the soft bipolar spectrum: Treatment implications. Psychopharmacol Bull, 23: 68-73.
  6. Akiskal HS, Pinto O (2000) Soft bipolar spectrum: footnotes to Kraepelin on the interface of hypomania, temperament and depression. In: Marneros A, Angst J (Eds.), Bipolar Disorders: 100 Years After Manic-Depressive Insanity. Kluwer, Dordrecht, s. 37-62.
  7. Amerikan Psikiyatri Birliği (1994) Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı, Dördüncü Baskı (DSM-IV) (Çev. Ed: E Köroğlu) Hekimler Yayın Birliği, Ankara, 1995.
  8. Bauer MS, Whybrow PC, Gyulai P ve ark. (1994) Testing definitions of dysphoric mania and hypomania: prevalence, clinical characteristics and interepisode stability. J Affect Disord, 32: 201-11.
  9. Beigel A, Murphy DL (1971) Assessing clinical characteristics of the manic state. Am J Psychiatry, 128: 688-94.
  10. Brieger P, Roettig S, Ehrt U ve ark. (2003) TEMPS-A scale in mixed and pure manic episodes: new data and methodological considerations on the relevance of joint anxious-depressive temperament traits. J Affect Disord, 73: 99-104.
  11. Cassidy F, Forest K, Murry E ve ark. (1998) A factor analysis of the signs and symptoms of mania. Arch Gen Psychiatr, 55: 27-32.
  12. Çoraçıoğlu A, Aydemir Ö, Yıldız M ve ark. (1999) DSM-IV eksen I ruhsal bozukluklarına göre Türkçe yapılandırılmış klinik değerlendirmenin güvenirliği. İlaç ve Tedavi Dergisi, 12: 33-36.
  13. Davidson J, Turnbull CD, Strickland R ve ark. (1986) The Montgomery-Asberg Depression Scale: reliability and validity. Acta Psychiatr Scand, 73: 544-48.
  14. Dilsaver CD, Chen YR, Shoaib AM ve ark. (1999) Phenomenology of mania: Evidence for distinct depressed, dysphoric, and euphoric presentations. Am J Psychhiatry, 156: 426-30.
  15. Double DB (1990) The factor structure of manic rating scales. J Affect Dis