Amaç & Hipotez:Osmanlı kültür ve medeniyetinde önemli bir yeri olan vakıflar sosyo-ekonomik hayatın en önemli düzenleyici unsuruydu.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yüzyılın sonlarına doğru mühim bir finansman kaynağı olan vakıflardan, zaman içerisinde işlevini kaybederek birilerinin haksız kazanç kapısı hâline gelmiş olanları devlet tarafından münderis sınıfında değerlendirilmiş ve eğitim gibi önemli bir alana terk ve tahsis edilmişti.
💡
Sonuç & Katkı:Sürecin özellikleri, sıkıntıları, aktörleri ve sonuçları keza arşiv belgelerinin ışığında incelenecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ottoman State · Ministry of Education · Ministry of Waqfs
Özet
Osmanlı kültür ve medeniyetinde önemli bir yeri olan vakıflar sosyo-ekonomik hayatın en önemli düzenleyici unsuruydu. XIX. yüzyılın değişen şartları içinde vakıf kurumunda kimi düzensizlikler meydana gelmişti. Yüzyılın sonlarına doğru mühim bir finansman kaynağı olan vakıflardan, zaman içerisinde işlevini kaybederek birilerinin haksız kazanç kapısı hâline gelmiş olanları devlet tarafından münderis sınıfında değerlendirilmiş ve eğitim gibi önemli bir alana terk ve tahsis edilmişti. Bu çalışmada bu tahsis hadisesi; tarihi süreç, resmi kayıtlar ve örnekleriyle ele alınacaktır. Sürecin özellikleri, sıkıntıları, aktörleri ve sonuçları keza arşiv belgelerinin ışığında incelenecektir.
Karataş, Y. (2010). Sultan II. Abdülhamid Döneminde Erzurum (sosyal, ekonomik, idari ve demografik yapı). (Yayımlanmamış Doktora Tezi) Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
Keçeci Kurt, S. (2014). Belgelerle Bayezid Sancağı Maarifi (1856/1914). Erzurum.
Kıray, E. (2008). Osmanlı’da ekonomik yapı ve dış borçlar. İstanbul: İletişim Yayınları.
Kırmızı, A. (2005). Usûl-i tedrîs hâlâ tarz-ı kadîm üzre: Konya Valisi Ferid Paşa’nın eğitimi ıslah çalışmaları. Dîvân İlmi Araştırmalar, 19, 195-229.
Kodaman, B. (1999). Abdülhamid devri eğitim sistemi. Ankara: TTK Yayınları.
Mahmud Cevad (2002), Maarif-i Umumiye Nezareti tarihçe-i teşkilat ve icraatı, (yay. haz. Mustafa Ergün vd.), Ankara: MEB Yayınları.
Ortaylı, İ. (2008). Türkiye teşkilat ve idare tarihi, Ankara: Cedit Neşriyat.
Öztürk, N. (1995). Evkâf-ı Hümayun Nezâreti. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul, 11, 521-524.
Öztürk, N. Batılılaşma döneminde vakıfların çözülmesine yol açan uygulamalar. VD, 23, 297- Somel, S. A. (2001). Bir mali sorun olarak Osmanlı son döneminde eğitim yatırımları ve vergilendirme meselesi. Doğu Batı (Ekonomi), 4(17), 67-79.
Ünal, M. A. (2011). Osmanlı tarih sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları.
Ünal, U. (2015). İkinci Meşrutiyet öncesi Osmanlı rüştiyeleri. Ankara: TTK Yayınları.