Dergiler / Türk Kütüphaneciliği / 2007 / Cilt: 21 - Sayı: 2

Kütüphaneciliğin Etik Sorunu ve Türkiye Yaklaşımı

Problem of Ethics in Librarianship and Approach in Turkey

Sayfa
186–217
Yayın Tarihi
2007-04-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada ayrıca "Kütüphanecilik Etiğinin" doğru algılanabilmesi ve yorumlanabilmesi için "Etik" ve "Meslek Etiği" kavramları üzerinde de durulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kütüphanecilik alanındaki etik normlar, ilk kez 1938 yılında, Amerikan Kütüphane Derneği ALA tarafından Amerika Birleşik Devletleri ABD 'nde kabul edilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Daha sonraki yıllarda Kanada, Japonya ve İngiltere gibi bazı ülkelerde bu alanda çalışmalar yürütülmüş olmasına karşın konu uluslararası düzeyde temel bir sorun olarak 1990'lı yıllardan itibaren ele alınmaya başlamıştır. 1990'lı yıllarda birçok ülkenin kütüphanecilik dernekleri kendi etik normlarını belirleyerek uygulamaya koymuşlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada ayrıca "Kütüphanecilik Etiğinin" doğru algılanabilmesi ve yorumlanabilmesi için "Etik" ve "Meslek Etiği" kavramları üzerinde de durulacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Etik · Kütüphanecilik Etiği · Meslek Etiği

Özet

Kütüphanecilik alanındaki etik normlar, ilk kez 1938 yılında, Amerikan Kütüphane Derneği ALA tarafından Amerika Birleşik Devletleri ABD 'nde kabul edilmiştir. Daha sonraki yıllarda Kanada, Japonya ve İngiltere gibi bazı ülkelerde bu alanda çalışmalar yürütülmüş olmasına karşın konu uluslararası düzeyde temel bir sorun olarak 1990'lı yıllardan itibaren ele alınmaya başlamıştır. 1990'lı yıllarda birçok ülkenin kütüphanecilik dernekleri kendi etik normlarını belirleyerek uygulamaya koymuşlardır. Türkiye'de kütüphanecilik alanındaki etik yaklaşımlar 1990'lı yılların ikinci yarısından itibaren meslek gündeminde yer almaya başlamış ve 1996 yılında Türk Kütüphaneciler Derneği TKD tarafından "Meslek Ahlak İlkeleri” kabul edilmiştir. TKD'nin etik konusunda belirlemiş olduğu bu ilkelerin uygulama sürecine yeterince yansı­madığı görülmektedir. Etik kurallarının belirlenmesinden günümüze kadar 11 yıl geçmiş olmasına karşılık, bu ilkeler bilgi profesyonelleri tarafından hemen hemen hiç uygulanmamıştır. Çünkü "etik" Türk kütüphaneciliğinde hâlâ temel bir mesleki sorun olarak algılanmamaktadır. Araştırmada, kütüphanecilik etiğinin anlamı, kapsamı, sınırları, mesleki yansımaları, uygulama boyutu, tarihsel süreç içerisinde uluslararası düzeyde ve Türkiye'de meydana gelen gelişmeler ve bun­ların sonuçları ele alınacaktır. Çalışmada ayrıca "Kütüphanecilik Etiğinin" doğru algılanabilmesi ve yorumlanabilmesi için "Etik" ve "Meslek Etiği" kavramları üzerinde de durulacaktır.

Abstract

Ethical standards in the field oflibrarianship were acceptedfor the first time in 1938 by the American Library Association ALA in the USA. During the following years, even though some work has been carried out in this field in countries such as Canada, Japan and England, the subject was beginning to be considered as a major problem of international level only during the 1990s. In the 1990s many library associations identified and implemented their ethical standards. Ethical approachesin the field of librarianship in Turkey began appearing on the professional agenda during the second half of the 1990s and the "Professional Code of Ethics" was adopted by the Turkish Librarians' Association TKD . It is observed that those ethical principles determined by the TKD are not fully reflected in the implementation process. Despite the fact that 11 years have elapsed since the determination of ethical codes, these principles have never been used by information professionals because the subject of "ethics" is still not perceived as a fundamental professional issue. The research will deal with the definition, the scope, the limits and the professional reflections of librarianship ethics; its implementation dimension; and historical developments on the international level and in Turkey together with their outcomes. The study will also emphasize the concepts of "ethics" and "professional ethics" to assure correct comprehension and interpretation of "librarianship ethics"

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TOPLU, M. (2007). Kütüphaneciliğin Etik Sorunu ve Türkiye Yaklaşımı. Türk Kütüphaneciliği, Cilt: 21 - Sayı: 2, 186–217. https://ajindex.com/articles/89750

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. 1975 and 1979
  2. Drafts from American Libraries (1979). 20. 3. 2007 tarihinde ALA Web Sitesinden erişildi: http://www.ala.org/Template.cfm?Section=coehistory&Template=/ContentM anagement/ContentDisplay.cfm&ContentID=8883 Alkan, N. (2004). Kütüphanecilik felsefesinin değeri. Arslantekin, S. ve Özdemirci, F. (Haz.). Kütüphaneciliğin Destanı: Uluslararası Sempozyumu 21-24 Ekim 2004, Ankara (Bildiriler)= The Saga of Librarianship: International Symposium 21-24 October 2004, Ankara (Proceedings). Kitabı içinde (ss. 31-51). Ankara: Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü. American Library Association Code of Ethics. (1995). 25.3.2007 tarihinde ALA web sitesinden erişildi: http://www.ala.org/ala/oif/statementspols/codeofethics/coehistory/code ofethics.pdf. Annemarie, P. (1999). Etiğe Giriş; Çev. Veysel Atayman, Gönül Sezer. İstanbul:
  3. Ayrıntı Yayınları.
  4. Aslan, S. A. (1997). Bilgi hizmetlerinde ahlâkî ilkeler. Yılmaz, B. (Yay. Haz.). (1997). 33. Kütüphane Haftası Bildirileri (31 Mart-6 Nisan 1997). Kitabı içinde: (ss.134-139). Ankara: Türk Kütüphaneciler Derneği. ASISCode of Ethics for Information Professionals (1990). Bulletin of the American Society for Information Science. August/September, s. 25. Bilgi profesyonelleri için Amerikan Bilgibilim Derneği ahlak kuralları (1996).
  5. Çev. Yaşar Tonta. Tonta, Y. ve Çelik, A. (Yay. Haz). Bilgi Edinme Özgürlüğü kitabı içinde (ss. 82-83). Ankara:
  6. Türk Kütüphaneciler Derneği. Byrne, A. (2004). IFLA and professional ethics. The Australian Library Journal. 5.1. 2006 tarihinde http://alia.org.au/publishing/alj /53.1/full.text/ byrne.html. adresinden erişildi. Byrne, A. (2002). Information ethics for a new millenium. Vaagen, R. W. (ed.) The Ethics of Librarianship anInternational Survey kitabı içinde (ss. 8-17). München: K. G. Saur. Chavalit, K.M. (2002). The Code of the Thai Library Association. R. W. Vaagen. (Ed.). The Ethics of Librarianship: an International Survey kitabi içinde (ss. 265-282). München: K. G. Saur. Code of ethics for librarians (1939). 25. 3. 2007 tarihinde ALA web sitesinden erişildi: http://www.ala.org/ala/oif/statementspols/codeofethics/coehistory/1939code. pdf. Code of ethics of Czech librarians. 29.01.2007 tarihinde http://www.ifla.org/faife/ethics/czlacode.htm. adresinden erişildi. Çakın, İ. (1982). Kütüphanecilikte felsefi yaklaşım. Türk Kütüphaneciler Derneği Bülteni, XXXI(4). ss. 155- 157. Felsefe sözlüğü. (2002).
  7. Güçlü, A., Uzun, E, Uzun, S. ve Yolsal, H.Ü. Ank