Dergiler / Current Perspectives in Social Sciences / 2017 / Cilt: 21 Sayı: 3

Dünyadaki Bazı Önemli Boğazlar ile Kanalların Coğrafi Özellikleri ve Jeopolitik Önemleri

Sayfa
879–940
Yayın Tarihi
2017-09-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu ekonomik boyutunun yanı sıra askeri açıdan da bu alanlar ülke savunmaları için taşımış oldukları önem jeostratejik planların belirlenmesi üzerinde de rol oynadığı görülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Dünya üzerinde doğal veya yapay yollardan açılmış olan önemli denizyolu geçitleri olarak nitelendirilen boğaz ve kanallar jeopolitik, jeostratejik ve jeoekonomik açıdan oldukça önemli bir role sahiptir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ayrıca bu stratejik alanlar bulunduğu ülkeler ile denizyolu ulaşımında bu yolları ve geçitleri kullanan ülkeler açısından küresel öneme sahiptir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu ekonomik boyutunun yanı sıra askeri açıdan da bu alanlar ülke savunmaları için taşımış oldukları önem jeostratejik planların belirlenmesi üzerinde de rol oynadığı görülmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Boğazlar · Kanallar · Coğrafya

Özet

Dünya üzerinde doğal veya yapay yollardan açılmış olan önemli denizyolu geçitleri olarak nitelendirilen boğaz ve kanallar jeopolitik, jeostratejik ve jeoekonomik açıdan oldukça önemli bir role sahiptir. Ayrıca bu stratejik alanlar bulunduğu ülkeler ile denizyolu ulaşımında bu yolları ve geçitleri kullanan ülkeler açısından küresel öneme sahiptir. Deniz ticareti başta olmak üzere askeri açıdan da önemli sayılan bu alanlar yüzyıllar boyunca ülkelerin hâkim olmayı istedikleri ve halende bu amaç doğrultusunda dünya hâkimiyeti için dikkatlerini verdikleri bariz bir şekilde görülmektedir. Bu kapsamda dünyadaki bazı önemli boğaz ve kanalların coğrafi özellikleri ile jeopolitik açıdan taşımış oldukları önem çalışmada genel hatlarıyla incelenmeye çalışılmıştır. Yapılan araştırma ve incelemeler neticesinde dünyada birçok boğaz ve yapay yollardan açılmış kanallar bulunmasına karşın jeopolitik ve coğrafi özellikleriyle bazılarının daha çok ön plana çıktıkları görülmektedir. Boğazlar ve kanallar her ne kadar karaları ayırıcı bir rol üstlenmiş olsalar da aynı zamanda birleştirici bir yanı olduğu da gerçektir. Dünya ticaretinin % 80’lere yakınının önemli deniz yolları ve mesafeyi kısaltıcı özellikleriyle boğazlar üzerinden akması her yıl bu alanlardan milyonlarca yük, tanker ve yolcu gemilerinin geçişine sahne olmasında etkili olmuştur. Bu ekonomik boyutunun yanı sıra askeri açıdan da bu alanlar ülke savunmaları için taşımış oldukları önem jeostratejik planların belirlenmesi üzerinde de rol oynadığı görülmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KODAY, Z., KODAY, S., KAYMAZ, Ç. K. (2017). Dünyadaki Bazı Önemli Boğazlar ile Kanalların Coğrafi Özellikleri ve Jeopolitik Önemleri. Current Perspectives in Social Sciences, Cilt: 21 Sayı: 3, 879–940. https://ajindex.com/articles/894133

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Akbulut, G. (2011). “Coğrafî Bakımdan Türkiye’nin Enerji Kaynaklarının Değerlendirilmesi”. 38. Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi, 10-15.09.2007, Bildiriler, 27-48,
  2. Ankara.
  3. Akçadağ, E. (2015). ABD’nin Panama Kanalı’na Rakip: Çin’in Nikaragua Kanalı, Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi (BİLGESAM), No: 1180, 1-2.
  4. Akengin, H. (2012). Siyasi Coğrafya İnsan ve Mekân Yönetimi (2. Baskı). Ankara:
  5. Pegem Akademi. Akengin, H. (2016). “Türkiye’nin Jeopolitiği”. Meryem Hayır Kanat (Ed.), Türkiye Coğrafyası ve Jeopolitiği, 1-28, Ankara:
  6. Nobel Akademik Yayıncılık. Akten, N. (2003). “The Strait of Istanbul (Bosphorus) The Seaway Separating The Continents With Its Dense Shipping Traffic”. Turkish Journal Marine Sciences, 9(3), 241-265.
  7. Algan N. ve Sav, Ö. N. (2000). “Türk Boğazları’nda Çevrenin Korunmasına Yeni Yaklaşım: Özellikle Duyarlı Bir Deniz Alanı”, Marmara Denizi 2000
  8. Sempozyumu Bildiriler Kitabı, Bayram Öztürk, Mikdat Kadıoğlu, Hüseyin Öztürk (Ed.), Türk Deniz Araştırmaları Vakfı Yayınları, İstanbul, 11-12 Kasım 2000.
  9. Atalay, İ. (2011a). Türkiye Coğrafyası ve Jeopolitiği (8. Baskı). İzmir:
  10. META Basım Matbaacılık. Atalay, İ. (2011b). Genel Coğrafya (2. Baskı). İzmir:
  11. META Basım Matbaacılık. Başar, E. (2010). “Investigation into Marıne Traffıc and A Risky Area in The Turkish Straits System: Canakkale Strait”. Transport, 25(1), 5-10.
  12. Bediz, D. (1951). “Süveyş Kanalının Önemi”. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 9(3), 329-352.
  13. Celalifer Ekinci, A. (2012). İran’ın Stratejik Kartı Olarak Hürmüz Boğazı’nın Önemi Akademik Orta Doğu, 6(2), 21-39.
  14. Demir, A. (2014). “İran’ın Basra Körfezi’ni Bloke İhtimali ve Hürmüz Boğazı’ndan Geçişlerin Uluslararası Hukuk Açısından Analizi”. Savunma Bilimleri Dergisi, 13(1), 107-140. Deniz Sektörü Raporu, (2016). İstanbul:
  15. İstanbul ve Marmara, Ege, Akdeniz, Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası. Deniz Ticareti 2015
  16. İstatistikleri (2015).
  17. Deniz Taşıtları, Denizyolu Taşıma, Teşvik ve Gemi Sanayi İstatistikleri. Ankara:
  18. T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Deniz Ticareti Genel Müdürlüğü. Doğanay H. (1998). Enerji Kaynakları. Ankara:
  19. Kariyer Matbaacılık, Doğanay, H. (2014). Türkiye Beşeri Coğrafyası. Ankara:
  20. Pegem Akademi. Eisenstadt, M. (1996). Iranian Military Power Capabilities and İntentions. Washington DC: The Washington Institute for Near East Policy, Policy Papers 42. Erol, A. (2000). “Boğazlarımızda Kaza Olasılığı En Alt Düzeye Nasıl İndirilir?”, Marmara Denizi 200