KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Abant Sosyal Bilimler Dergisi / 2020 / Cilt: 20 Sayı: 4

TOKAT AĞZINDA BAZI ZARFLARLA ZARF YAPICI EK VE EDATLAR

Erol Öztürk(Abant İzzet Baysal Üniversitesi)0000-0001-6493-1443
Sayfa
955–969
Yayın Tarihi
2020-12-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada verilen örnekler sözlü kaynaklara dayanır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Zarf-fiil eki almış fiiller ve bir isimle bir edatın birleşmesiyle oluşan edat grupları cümlede genellikle zarf görevi yapar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Anadolu ağızlarının pek çoğunda farklı zarf unsurları görülmekte ya da standart Türkiye Türkçesinin zarf unsurları ağızlarda farklı biçimler almaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada verilen örnekler sözlü kaynaklara dayanır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Zarf · Zarf-Fiil · Edat

Özet

Zarf-fiil eki almış fiiller ve bir isimle bir edatın birleşmesiyle oluşan edat grupları cümlede genellikle zarf görevi yapar. Zarf-fiil eklerinin eklendiği fiillerden oluşan zarflar, bu eklerin vurgulu unsurlar olması sebebiyle genişlemeye uğramaktadır. Genişlemeyi sağlayan pekiştirici unsurlar bazen ses, bazen ek, bazen de bir edat olabilir. Zarf olarak kullanılan edat gruplarında da benzer durumla karşılaşılır. Anadolu ağızlarının pek çoğunda farklı zarf unsurları görülmekte ya da standart Türkiye Türkçesinin zarf unsurları ağızlarda farklı biçimler almaktadır. Tokat ağzında zarf unsurlarının farklı yapıları, zarf-fiil eklerinin pekiştirici morfemlerle genişlemesi ve Eski Türkçe döneminde kullanılan bazı edatların aynen ya da az değişiklikle kullanılması dikkat çeken özelliklerdir. Bu çalışmada Tokat ağzında bulunan zarflar, zarf yapıcı ek ve edatlar ele alınmıştır. Zarf-fiil ekleriyle yapılan zarfların yapısal özellikleri kaynak eserler ışığında incelenmiştir. Çalışmada verilen örnekler sözlü kaynaklara dayanır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Öztürk, E. (2020). TOKAT AĞZINDA BAZI ZARFLARLA ZARF YAPICI EK VE EDATLAR. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 20 Sayı: 4, 955–969. https://doi.org/10.11616/basbed.v20i58861.793857

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (29)

  1. Argunşah M. (2011), “Türkçede Zarf-Fiil Eklerinin Durum Ekleriyle Kalıplaşması”, Turkish Studies, Volume 6/1, Winter. Turkey.
  2. Banguoğlu, T. (1995), Türkçenin Grameri, TDK Yay., Ankara.
  3. Caferoğlu, A. (1944), Tokat ve Sivas Ağızlarından Toplamalar, İstanbul.
  4. Cin, A. (2012), “-ArAktAn Ekinin Kullanımı ve Yapısı”, SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi, Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 25, Isparta.
  5. Demir, N. (2006), Tokat ve Yöresi Ağızları, Gazi Kitabevi, Ankara.
  6. Dilçin, C. (1993) Yeni Tarama Sözlüğü, TDK., Yay, Ankara.
  7. Durmuş, O. (2012), “{-(y)ArAK} Zarf-Fiil Ekinin Kökeni Üzerine”, Türkbilig, Sayı: 23.
  8. Eraslan, K. (2012), Eski Uygur Türkçesi Grameri, TDK., Yay, Ankara.
  9. Ercilasun Ahmet. B-Akkoyunlu, Z. (2014) Kâşgarlı Mahmud Divânu Lügâti’t-Türk, Giriş-Metin-Çeviri-Notlar-Dizin, TDK Yay., Ankara.
  10. Gabain, Annamarie von (1988), Eski Türkçenin Grameri, TDK Yay., Ankara.
  11. Gülensoy, T.-Alkaya, E. (2000), Türkiye Türkçesi Ağızları Bibliyografyası, Akçağ Yay., Ankara.
  12. Gülsevin, G. (2001), “Türkiye Türkçesinde Birleşik Zarf-fiiller”, Afyon Kocatepe Ü., Sosyal Bilimler Dergisi, C.II, Sayı: 2, Afyon.
  13. Hacıeminoğlu, N. (1992), Türk Dilinde Edatlar, MEB. Yay., Ankara.
  14. Karaağaç, G. (2013), Dil Bilimi Terimleri Sözlüğü, TDK Yay., Ankara.
  15. Karaağaç, G. (1988), Çağatayca El Kitabı, İ.Ü. Edebiyat Fak. Yay., İstanbul.
  16. Karagöz, İ. (2013), “Bafra’daki Drama Göçmenleri Ağzında Yaşayan Zarf-filler”, Leylâ Karahan Armağanı, Akçağ Yay., Ankara.
  17. Karahan, L. (1996a), Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması, TDK Yay, Ankara.
  18. Karahan, L. (1996b), “Anadolu Ağızlarında Kullanılan Bazı Zarf-Fiil Ekleri”, Türk Kültürü Araştırmaları Prof. Dr. Zeynep Korkmaz’a Armağan, TKAE Yay., Ankara.
  19. Karahan, L. (2004), Türkçede Söz Dizimi, 7. Baskı, Akçağ Yay., Ankara.
  20. Karahan, L. (2011), “Zarf-fiil Eklerinde Genişleme Eğilimi ve -sA(r) Ekinin Yapısı” Türk Dili Üzerine İncelemeler, Akçağ Yay., Ankara
  21. Karamanlıoğlu, Ali F. (1994) Kıpçak Türkçesi Grameri, TDK Yay., Ankara.
  22. Korkmaz, Z. (1994), Türkiye Türkçesi Grameri Şekil Bilgisi, TDK Yay., Ankara.
  23. Korkmaz, Z. (2003), Türkçede Eklerin Kullanılış Şekilleri ve Ek Kalıplaşması Olayları, TDK Yay., Ankara.
  24. Korkmaz, Z. (1969), “Türkiye Türkçesindeki -madan/ meden, -madın<-medin Zarf-Fiil (Gerundium) Ekinin Yapısı Üzerine”, Türkoloji Dergisi II/I, Ankara.
  25. Sümer, F. (1999), Oğuzlar (Türkmenler) Tarihleri, Boy Teşkilatı, Destanları, 5. Baskı, İstanbul.
  26. Turan, O. (1993), Selçuklu Zamanında Türkiye, Boğaziçi Yay., 3. Baskı, İstanbul.
  27. Türk Dil Kurumu (1977), Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü, C. IX, TDK Yay., Ankara.
  28. Üstüner, A. (2000), Anadolu Ağızlarında Sıfat-fiil Ekleri, TDK Yay., Ankara.
  29. Sözlü Kaynaklar: Süleyman Öztürk, Yaşar Şimşek, Mehmet Kocabay, Metin Avşar, Şükrü Eraslan, Hamide Öztürk.