KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Tehlikedeki Diller Dergisi / 2020 / Cilt: 10 - Sayı: 16

Günümüzde Rus Kuzeyinin Küçük Halkları ve Dil Durumları I: Samoyetler ve Samoyetçe 1 - Nenets Samoyetleri ve Nenets Samoyetçesi

Presenet Situation of the Small Peoples and Their Languages of the Russian North I: Samoyet Peoples and Samoyedic 1: Nenets and Nenets Samoyedic

Gökçe YÜKSELEN PELER
Sayfa
1–36
Yayın Tarihi
2020-01-26
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ancak 20. yüzyılın başlarından itibaren bu işlev, tedricen Komi-Ziryan Fincesi tarafından ikame edilmişitr.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Günümüzde Nenets Samoyetleri, Enets Samoyetleri, Nganasan Samoyetleri ve Selkup Samoyetlerinden oluşan Samoyet halkları içerisinde en kalabalık nüfusa sahip olan halk Nenets Samoyetleridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nenets Samoyetçesinin ilk yazılı dili, 19. yüzyılın sonlarında Ortodoks misyonerler tarafından oluşturulmuşsa da bu yazılı dil uzun soluklu olmamaıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Ancak 20. yüzyılın başlarından itibaren bu işlev, tedricen Komi-Ziryan Fincesi tarafından ikame edilmişitr.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Samoyetler · Samoyetçe · Nenets Samoyetleri

Özet

Günümüzde Nenets Samoyetleri, Enets Samoyetleri, Nganasan Samoyetleri ve Selkup Samoyetlerinden oluşan Samoyet halkları içerisinde en kalabalık nüfusa sahip olan halk Nenets Samoyetleridir. Nenets Samoyetçesi ise, sadece Samoyet lehçeleri içerisinde değil, bütün Kuzey dilleri içerisinde Batı Gröndlandca ve Kuzey Saam Fincesi ile birlikte en çok konuşura sahip lisanlardan biridir. Rus Kuzeyi’nin ise en çok konuşura sahip yerli dilidir. Üç ağzı bulanan Nenets Samoyetçesinin sınırlı da olsa eğitim amaçlı kullanılan bir yazılı dili ve edebiyatı mevcuttur. Nenets Samoyetçesinin ilk yazılı dili, 19. yüzyılın sonlarında Ortodoks misyonerler tarafından oluşturulmuşsa da bu yazılı dil uzun soluklu olmamaıştır. Günümüzde kullanılan yazılı dil ise tundra bölgesinde konuşulan Nenets Samoyetçesinin Bolşaya Zemlya ağızcığı temel alınarak 1931 yılında oluşturulmuştur. 20. yüzyılın başlarına kadar Nenets Samoyetçesi, Nenets Samoyetleri, Hant-Ostyak Ugorları, Mans-Vogul Ugorları ve Komi-Ziryan Finleri arasında ortak iletişim dili olarak kullanılmıştır. Ancak 20. yüzyılın başlarından itibaren bu işlev, tedricen Komi-Ziryan Fincesi tarafından ikame edilmişitr.

Abstract

Contemporary Samoyeds are made up of Enets, Nganasans, Selkups and Nenets, and the most numerous of these peoples is the latter. Nenets is not only a language with the highest number of speakers among the Samoyedic languages but together with Western Greenlandic and Northern Saami one of that of all languages of the North. As for that of the languages of the Russian North, it is the indigenous language with the highest number of speakers. Nenets Samoyedic, which has three dialects, is used in education and for production of literary works even though parochially. The first written language of Nenets Samoyedic was formed by Orthodox missionaries at the end of 19th century. However it did not last long. The written language used today was formed in 1931 based on the Bolshaya Zemlya dialect of the Tundra Nenets. Nenets Samoyedic had been used for inter-cultural communication up to the beginning of the 20th century by Nenets, Khanties, Mansies and Komi-Ziryans but was gradually replaced by Komi-Ziryan then on.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

PELER, G. Y. (2020). Günümüzde Rus Kuzeyinin Küçük Halkları ve Dil Durumları I: Samoyetler ve Samoyetçe 1 - Nenets Samoyetleri ve Nenets Samoyetçesi. Tehlikedeki Diller Dergisi, Cilt: 10 - Sayı: 16, 1–36. https://ajindex.com/articles/88894

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Abondolo, Daniel (2006). “Introduction”, Daniel Abondolo (Der). The Uralic Languages. Londra ve New York: Routledge. s. 1-42.
  2. Abondolo, Daniel (Der.) (2006). The Uralic Languages. Londra ve New York: Routledge. Ackerman, F. ve Salmınen, T. (2006). “Nenets”, Keith Brown (Der.). Encyclopedia of Language & Linguistics, Second Edition, cilt 8. Oxford: Elsevier. s. 577-579.
  3. Anderson, Gregory D. S. (2004). “The Languages of Central Siberia. Introduction and Overview”, Edward J. Vajda (Der.). Languages and Prehistory of Central Siberia. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company. s. 1-119.
  4. Armstrong, Terence (1952). The Northern Sea Route: Soviet Exploitation of the North east Passage. Cambridge: Cambridge University Press,
  5. Cambridge. Bright, W. (Der.) (1992). International Encyclopedia of Linguistics, cilt 4. New York ve Oxford: Oxford University Press. Brown Keith (Der.) (2006). Encyclopedia of Language & Linguistics, Second Edition, cilt 8. Oxford: Elsevier. Bulatova, Nadezhda Ya. (2009). “Sociolinguistic Situation of the Minority Languages of the Indigenous Peoples of the Far North”, Human-Nature Relations and the Historical Backgrounds of Hunter-Gatherer Cultures in Northeast Asian Forests - Senri Ethnological Studies. 72, s 161-166.
  6. Davydov, Alexander ve Mikhajlova, Galina ve Kokorin, Mikhail (2006). “The Nenets People and Oil”, Innovation: The European Journal of Social Science Research. 19/3-4, s. 353-362.
  7. Davydov, Alexander N. ve Mikhailova, Galina V. (2011). “Climate Change and Consequences in the Arctic: Perception of Climate Change by the Nenets People of Vaigach Island”, Global Health Action. 4, s. 69-73.
  8. Doeker-Mach, Günther (Der.) (1993). The Forgotten Peoples of Siberia. Zürih – Berlin – New York: Scalo Publishers.
  9. Dudeck, Stephan (2013). “Challenging the State Educational System in Western Siberia: Taiga School by the Tiuitiakha River”, Erich Kasten ve Tjeerd de Graaf (Der.). Sustaining Indigenous Knowledge: Learning Tools and Community Initiatives for Preserving Endangered Languages and Local Cultural Heritage. Fürstenberg/Havel: Kulturstiftung Sibirien. s. 129-157 Erich Kasten ve Tjeerd de Graaf (Der.) (2013). Sustaining Indigenous Knowledge: Learning Tools and Community Initiatives for Preserving Endangered Languages and Local Cultural Heritage. Fürstenberg/Havel: Kulturstiftung Sibirien. Forbes, Bruce C. (1999). “Land Use and Climate Change on the Yamal Peninsula of North-West Siberia: Some Ecological and Socio-Economic Implications”. Polar