Dergiler / Tehlikedeki Diller Dergisi / 2021 / Cilt: 11 - Sayı: 18

COVID-19 Pandemisi (Karasalgın) ve Tehlike Altındaki Türk Lehçeleri: Küresel Karasalgın, Dilkırımı (linguicide)Tetikler mi?

Sayfa
158–174
Yayın Tarihi
2021-01-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yeni nesillere dil aktarımının kesilmesinin dilleri yok olma tehlikesine sürüklediği savı dikkate alındığında, tehlike altındaki dilleri konuşan belli bir yaşın üzerindeki bireylerin, küresel karasalgınlarda risk altında olduğu sonucuna varılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, alanyazında toplumdilbilimsel kuram ve etno-demografik nicel verilerle incelenmiş tehlike altında bulunan Türk lehçe ve değişkelerinin, biyolojik bir tehdit sırasında karşılaşabilecekleri tehlike düzeylerinin; demografik, toplumdilbilimsel ve tıbbi veriler ışığında incelenmesi amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Toplumsal etkenlerin yanında, tehlike altındaki dillerin hayatiyetini ciddi anlamda tehdit edebilecek büyük bir amil, Çin’in Wuhan kentinden yayılarak karasalgın haline dönüşen COVID-19 örneğinde görüldüğü üzere, biyolojik kökenli olabilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Yeni nesillere dil aktarımının kesilmesinin dilleri yok olma tehlikesine sürüklediği savı dikkate alındığında, tehlike altındaki dilleri konuşan belli bir yaşın üzerindeki bireylerin, küresel karasalgınlarda risk altında olduğu sonucuna varılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tehlike altındaki Türk lehçeleri · COVID-19 · Karasalgın

Özet

Bu çalışmada, alanyazında toplumdilbilimsel kuram ve etno-demografik nicel verilerle incelenmiş tehlike altında bulunan Türk lehçe ve değişkelerinin, biyolojik bir tehdit sırasında karşılaşabilecekleri tehlike düzeylerinin; demografik, toplumdilbilimsel ve tıbbi veriler ışığında incelenmesi amaçlanmıştır. Toplumsal etkenlerin yanında, tehlike altındaki dillerin hayatiyetini ciddi anlamda tehdit edebilecek büyük bir amil, Çin’in Wuhan kentinden yayılarak karasalgın haline dönüşen COVID-19 örneğinde görüldüğü üzere, biyolojik kökenli olabilmektedir. Bu tehdidin ciddiyetini artıran unsurlar arasında, bu karasalgının temel özelliklerinden birisinin, belli yaşın üzerindeki bireyleri, genç olan bireylere oranla daha ölümcül bir şekilde etkilemesidir. Yeni nesillere dil aktarımının kesilmesinin dilleri yok olma tehlikesine sürüklediği savı dikkate alındığında, tehlike altındaki dilleri konuşan belli bir yaşın üzerindeki bireylerin, küresel karasalgınlarda risk altında olduğu sonucuna varılmıştır. Bu durum ise karasalgın sürecinde dilin ölümünü hızlandıran bir sürecin tetikleyicisi olabilmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AKKUŞ, M. (2021). COVID-19 Pandemisi (Karasalgın) ve Tehlike Altındaki Türk Lehçeleri: Küresel Karasalgın, Dilkırımı (linguicide)Tetikler mi?. Tehlikedeki Diller Dergisi, Cilt: 11 - Sayı: 18, 158–174. https://ajindex.com/articles/888721

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Ankaralı, Handan, Seyit Ankaralı ve Erarslan, Nadire (2020). “COVID-19, SARS-CoV2, Enfeksiyonu: Güncel Epidemiyolojik Analiz ve Hastalık Seyrinin Modellemesi”. Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi. 25 (1), p. 1-22.
  2. Austin, Peter K. (2016). “Language documentation 20 years on”. Endangered Languages and Languages in Danger. Issues of documentation, policy, and language rights. (Editors) Luna Filipović ve Martin Pütz. John Benjamins Publishing. COVID-19 Surveillance Group (2020). “Characteristics of COVID-19 patients dying in Italy Report based on available data on March 20th, 2020” Italy Epicentro. https://www.epicentro.iss.it/coronavirus/bollettino/Report-COVID-2019_20_marzo_eng.pdf (Erişim Tarihi: 01.05.2020).
  3. Crystal, David (1997). English as a Global Language. Cambridge: Cambridge University Press.
  4. Crystal, David. (2000). Language Death. Ernst Klett Sprachen. Daly, Mary F. (1986). The Famine in Ireland. Dublin: Dundalgan Press.
  5. Doerfer, G. (1999). “İran’da Türk Dil ve Lehçeleri ile Bunların Hayatta Kalma Şansı”. 3. Uluslar Arası Türk Dil Kurultayı 1996. 15-18 Haziran 1996. Ankara: Türk Dil Kurumu, p. 303-310.
  6. Emirova, Ayşe (2013). “Kırımçak Türkçesi Üzerine: Anlamı, Kullanım Alanları ve Kırımçakların Etnik Kimliklerinin Oluşumunda Dil Faktörünün Yeri”. Marcel Erdal, Yunus Koç ve Mehmet Cengiz (Der). Dilleri ve Kültürleri Yok Olma Tehlikesine Maruz Türk Toplulukları 4. Uluslararası Türkiyat Araştırmaları Sempozyumu Bildirileri. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Yay. p. 271-276.
  7. George, Ken (1993). “Cornish”. Martin J. Ball ve James Fife (Der.). The Celtic Languages. (Editors). London: Routledge. Grenand, François ve Grenand, Pierre (1993). “Historical stages of the varzea settlements in the Amazon”. Amazoniana 12 (3), p. 509-528.
  8. Güner Dilek, Figen (2013). “Diller Nasıl Tehlike Sürecine Girer? Kumandı Türkçesinden Tespitler”. Marcel Erdal, Yunus Koç ve Mehmet Cengiz (Der). Dilleri ve Kültürleri Yok Olma Tehlikesine Maruz Türk Toplulukları 4. Uluslararası Türkiyat Araştırmaları Sempozyumu Bildirileri. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Yay. p. 271-276.
  9. Hammarström, H., Castermans, T., Forkel, R., Verbeek, K., Westenberg, M.A. and Speckmann, B. (2018). “Simultaneous visualization of language endangerment and language description”. Language Documentation & Conservation 12, p. 359-392.
  10. Hammarström, Harald “Endangered Languages List SOAS Endangered Languages Project”. 2019, https://blogs.soas.ac.uk/el