Dergiler / Tehlikedeki Diller Dergisi / 2021 / Cilt: 11 - Sayı: 18

Türkiye'deki Çerkesler ve Kaybolmakta Olan Dilleri: Ertuğrul Mahallesi Örneği

Sayfa
25–43
Yayın Tarihi
2021-01-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu doğrultuda çalışmadaki temel amaç, Ertuğrul Mahallesi’nde Çerkes dilinin bilinme oranını tespit etmek, hangi sebep veya sebeplerle tehlikeye düştüğünü ortaya çıkarmak ve günümüzde dil ölümü boyutuna ulaşıp ulaşmadığını göstermektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kafkasya, tarih boyunca stratejik konumu nedeniyle emperyalist güçlerin sahip olmak istediği bir coğrafya olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu mücadele, 19. yüzyılda Rusların Kuzey Kafkasya’yı kontrol altına almasıyla sona ermiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu doğrultuda çalışmadaki temel amaç, Ertuğrul Mahallesi’nde Çerkes dilinin bilinme oranını tespit etmek, hangi sebep veya sebeplerle tehlikeye düştüğünü ortaya çıkarmak ve günümüzde dil ölümü boyutuna ulaşıp ulaşmadığını göstermektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tehlikedeki diller · Kuzey Kafkasya · Çerkes

Özet

Kafkasya, tarih boyunca stratejik konumu nedeniyle emperyalist güçlerin sahip olmak istediği bir coğrafya olmuştur. Kafkas halkları, Kafkasya’yı hedef alan ve yayılmacı politika izleyen Çarlık Rusyası’na karşı özgürlükleri ve bağımsızlıkları için uzun bir süre mücadele etmişlerdir. Bu mücadele, 19. yüzyılda Rusların Kuzey Kafkasya’yı kontrol altına almasıyla sona ermiştir. Rusların elde ettikleri toprakları Ruslaştırmak istemesi, bunun için Kafkas halklarına baskı ve zulüm uygulaması kitlesel zorunlu göçlerin yaşanmasına sebep olmuştur. Kuzey Kafkasya’dan sürgün edilen ve Osmanlı topraklarının çeşitli bölgelerine iskân edilen Kafkas halklarından biri de Çerkeslerdir. Çerkesler, Konya iline, yoğun olarak 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’ndan sonra iskân edilmişlerdir. Çerkeslerin Konya’daki yerleşim yerlerinden biri de bugün Sarayönü ilçesine bağlı Ertuğrul Mahallesi’dir. Bu çalışmada, Çerkes (Adige) dilinin Ertuğrul Mahallesi’ndeki durumu ele alınacaktır. UNESCO’nun Tehlikedeki Dünya Dilleri Atlası’nda, dünyada konuşulan dillerin en az %43’ünün tehlikede olduğu ve Kafkas dillerinden Abhaz-Adige dillerinin de tehlikeli diller arasında yer aldığı belirtilmiştir. Bu doğrultuda çalışmadaki temel amaç, Ertuğrul Mahallesi’nde Çerkes dilinin bilinme oranını tespit etmek, hangi sebep veya sebeplerle tehlikeye düştüğünü ortaya çıkarmak ve günümüzde dil ölümü boyutuna ulaşıp ulaşmadığını göstermektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILDIZ, M. (2021). Türkiye'deki Çerkesler ve Kaybolmakta Olan Dilleri: Ertuğrul Mahallesi Örneği. Tehlikedeki Diller Dergisi, Cilt: 11 - Sayı: 18, 25–43. https://ajindex.com/articles/888705

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Aitchison, Jean (2001). Language Change: Progress or Decay?. Third Edition. United Kingdom: Cambridge University Press.
  2. Akyüz, Jülide (2008). “Göç Yollarında: Kafkaslardan Anadolu’ya Göç Hareketleri”. bilig. S 46, s. 37-56.
  3. Berber, Ferhat (2011). “19. Yüzyılda Kafkasya’dan Anadolu’ya Yapılan Göçler”. Karadeniz Araştırmaları. S 31, s. 17-49.
  4. Berkok, İsmail (1958). Tarihte Kafkasya. İstanbul:
  5. İstanbul Matbaası. Besleney, Zeynel Abidin (2016). Türkiye’de Çerkes Diasporasının Siyasi Tarihi. (çev. Demirci, Evren). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  6. Bice, Hayati (1991). Kafkasya’dan Anadolu’ya Göçler. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  7. Clifford, James (1994). “Diasporas”. Cultural Anthropology. 9/3, p. 302-338.
  8. Cohen, Robin (2008). Global Diasporas: An Introduction. Second Edition. London and New York: Routledge. Crystal, David (2015). Dillerin Katli. (çev. Cansız, Gökhan). 3. Baskı. İstanbul:
  9. Profil Yayıncılık. Güleç Solak, Sevcan (2017). “Mekân-Kimlik Etkileşimi: Kavramsal ve Kuramsal Bir Bakış”. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi. 6/1, s.13-37.
  10. Güngör, Fethi (2006). “Kafkasya’da Soykırım ve Sürgün -Kısa Bir Sosyolojik Tahlil-”. Geçmişten Günümüze Kafkasların Trajedisi. Uluslararası Konferans 21 Mayıs 2005. İstanbul:
  11. Kafkas Vakfı Yayınları.
  12. Habiçoğlu, Bedri (1993). Kafkasya’dan Anadolu’ya Göçler. İstanbul:
  13. Nart Yayıncılık. Habiçoğlu, Bedri (2001). “Göçün (veya Sürgünün) Nedenleri”. Çerkeslerin Sürgünü. s. 118-123. Ankara:
  14. Kafkas Derneği Yayınları.
  15. İpek, Nedim (1991). “Kafkaslar’dan Anadolu’ya Göçler (1877-1900)”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 6/1, s. 97-134.
  16. Johanson, Lars (2016). Türk Dili Haritası Üzerinde Keşifler. (çev. Demir, Nurettin ve Yılmaz, Emine). 4. Baskı. Ankara:
  17. Grafiker Yayınları.
  18. Karabulut, Ferhat (2005). “Dil Ölümü Bağlamında Kayseri’de Yaşayan Uygur Türk Toplumu”. bilig. S 35, s. 17-47.
  19. Karaman, Kasım (2010). “Ritüellerin Toplumsal Etkileri”. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimleri Dergisi. S 21, s. 227-236.
  20. Karpat, Kemal H. (2003). Osmanlı Nüfusu (1830-1914) Demografik ve Sosyal Özellikleri. (çev. Tırnakçı, Bahar). İstanbul:
  21. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  22. Kaya, Ayhan (2011). Türkiye’de Çerkesler: Diasporada Geleneğin Yeniden İcadı. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  23. Koca Sarı, Selcen (2016). “Tehlikedeki Dil Olgusunu Ortaya Çıkaran Etkenler ve Tehlikedeki Türk Dilleri”. Tehlikedeki Türk Dilleri I: Kuramsal ve Genel Yaklaşımlar. (ed. Eker, Süer ve Çelik Şavk, Ülkü). C 1, s. 205-224. McC