Dergiler / Diyanet İlmi Dergi / 2023 / Cilt: 59 - Sayı: 1

ŞAM EMEVÎ CAMİİ VE 17. YÜZYILDAN GÜNÜMÜZE NESR KUBBESİ ALTINDA HADİS HALKALARI

THE UMAYYAD MOSQUE AND HADĪTH CİRCLES UNDER THE NASR DOME FROM THE 17TH CENTURY TO THE PRESENT

Sayfa
167–192
Yayın Tarihi
2023-03-16
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Emevî Camii’nde özellikle Nesr Kubbesi altında oluşturulan hadis halkaları ve bu halkalarda ders veren hadisçiler ve meziyetleri ele alınacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslâm evrensel bir din olarak mensuplarının daima birlik ve beraberlik şuuruyla yaşamalarını teşvik etmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Müslümanların birliği için merkez konumunda olan camiler, Hz.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Emevî Camii’nde özellikle Nesr Kubbesi altında oluşturulan hadis halkaları ve bu halkalarda ders veren hadisçiler ve meziyetleri ele alınacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hadis · Cami · Emevî

Özet

İslâm evrensel bir din olarak mensuplarının daima birlik ve beraberlik şuuruyla yaşamalarını teşvik etmiştir. Müslümanların birliği için merkez konumunda olan camiler, Hz. Peygamber’den günümüze değin çeşitli işlevler görerek İslâm medeniyetinin temelini oluşturmuştur. Camilerin eğitimdeki bu konumu Emevîler ve Abbâsîler döneminde de devam etmiştir. Emevîler döneminde kiliseden camiye çevrilmiş olan Emevî Camii, sosyal, siyasî, ilmî ve manevî yönüyle, çeşitli ilimlerdeki ders halkalarına ev sahipliği yapmıştır. Bu yönüyle Emevî Camii, devrin en büyük ilim merkezleri arasına girmiştir. Emevî Camii içerisinde tarih boyunca birçok medrese kurulmuş ve büyük âlimler yetişmiştir. Nesr Kubbesi altındaki dersler cami içinde bir ders halkası olmasına rağmen diğer kurumsal medreseler gibi müstakil bir medrese olarak adlandırılmıştır. Burada ders vermek Şam’da en yüksek ilmî rütbe olarak kabul edilmiştir. Hadis derslerine rağbet gösterilmiş, burada ders veren hocalara müderrisü’l-kubbe unvanı verilmiştir. Bu çalışmada Emevî Camii’nde özellikle Nesr Kubbesi altında oluşturulan hadis halkaları ve bu halkalarda ders veren hadisçiler ve meziyetleri ele alınacaktır.

Abstract

Islam has always encouraged its followers to live with a sense of unity and solidarity as a universal religion. The mosques, which have been at the center of promoting the unity of Muslims, have played various roles in the Islamic civilization from the time of Prophet Muhammad to the present day, constituting the foundation of Islamic civilization. The educational role of mosques continued during the Umayyad and Abbasid periods. The Umayyad Mosque, which was converted from a church to a mosque during the Umayyad period, served as a host to various academic circles in social, political, scientific, and spiritual fields. In this respect, the Umayyad Mosque became one of the greatest centers of learning of its time. Many madrasas were established within the Umayyad Mosque, and many great scholars were trained there. Despite being a part of the mosque, the lessons held under the Qubbat al-Nasr were referred to as independent madrasas, like other institutional madrasas. Teaching here was considered the highest scholarly rank in Damascus. There was a great demand for hadīth classes, and the instructors were given the title of "al-Mudarris al-Qubbah". This study will focus on the hadīth circles established, particularly under the Qubbat al-Nasr of the Umayyad Mosque, and the hadīth scholars who taught there and their virtues.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇELİK, A. (2023). ŞAM EMEVÎ CAMİİ VE 17. YÜZYILDAN GÜNÜMÜZE NESR KUBBESİ ALTINDA HADİS HALKALARI. Diyanet İlmi Dergi, Cilt: 59 - Sayı: 1, 167–192. https://ajindex.com/articles/885644

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Alshikh, Abdulkarim. Mohammed b. Cafer el-Kettânî ve Hadis İlmindeki Yeri. Bingöl Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2017.
  2. Altıkulaç, Tayyar. “Ebü’l-Yümn el-Kindî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 10/351-352. İstanbul: TDV Yayınları, 1994.
  3. Altıkulaç, Tayyar. “Hişâm b. Ammâr”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 18/151. İstanbul: TDV Yayınları, 1998.
  4. Altuntaş, Mustafa Celil. Osmanlı Döneminde Hadis İlmi. İstanbul Üniversitesi, Doktora Tezi, 2018. Aynî, Ebû Muhammed Bedreddin el-Hanefî. İkdü’l-cüman fî târîhi ehli’z-zamân: asru selâtini’l-memâlik. Kahire: el-Hey’etü’l-Mısriyyetü’l-Âmme li’l-Kitâb, 1982. Azzûz, Muhammed. Büyûtâtü’l-hadîs fî Dımaşk. Dımaşk: Darü’l-Fikr, 2004. Baytâr, Muhammed Behçet. “el-Müderrisûn tahte Kubbeti’n-nesr”. Mecelletü’l-mecmaʿi’l-ʿilmiyyi’l-ʿArabî 24/1 (1949). Baytâr, Muhammed Behçet. Hilyetü’l-beşer fî târîhi’l-karni’s-sâlis aşr. Beyrût: Dâru Sadır, 1993.
  5. Baytar, Muhammed Behçet. Netîcetü’l-fikir fî men derrese tahte kubbeti’n-nesr. Beyrût: Daru’l beşairi’l -İslâmiyye, 1998.
  6. Benli, Ali. “Çankırılı Sadreddin Efendi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. EK-1/283-284. Ankara: TDV Yayınları, 2020. Ebû Zur’a ed-Dımeşkî. Târîh. thk. Şükrullah Nimetullah Koçânî. Dımaşk: Mecmeatü’l -lüğati’l-arabiyye, 1417. Ebyaz, Melike. et-Terbiye ve’s-sekâfetü’l-Arabiyyeti’l-İslâmiyye fi’ş-Şâm ve’l-Cezîre. Beyrût: Dârü’l-İlm li’l-Melayin, 1980.
  7. Erbakan, Iyâd. “Büyûtâtü’l-hadisi’n-nebevî fî Dımaşk ibbâne’l-asrı’l-Osmânî âle’l-Küzberî nemüzecen”. Osmanlı’da İlm-i Hadis. İstanbul: İSAR Yayınları, 2020.
  8. Erkoçoğlu, Fatih. “Recâ b. Hayve el-Kindî (Hayatı ve Faaliyetleri)”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 11/2 (2007), 365-403.
  9. Göçmen, Muammer. “Üstüvânî Mehmed Efendi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 42/396-397. İstanbul: TDV Yayınları, 2012. İbn Asâkir, Ebû’l-Kasım Ali b. el-Hasan. Târîhu medîneti Dımaşk ve zikru fazlihâ ve tesmiyetü men ḥallehâ mine’l-emâsil ev ictâze bi-nevâhihâ min varidîhâ ve ehlihâ. Beyrût: Darü’l-fikr, 1995.
  10. İbn Cübeyr, Ebü’l-Hüseyin Muhammed b. Ahmed. Rihletü İbn Cübeyr. Beyrût: Dâru Sadır, 1964. İbn Sa’d, Ebû Abdillah Muhammed. et-Tabakâtü’l-kübrâ. thk. Muhammed Abdulkadir Ata. Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1410. İzgi, Cevat. “Necmeddin el-Gazzî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 32/497-498. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.
  11. İzgi, Cevat. “Necmeddin Gazzî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.
  12. Kadıoğlu, Abdullah. “Fransızlara Karşı Di