Dergiler / Türk Psikiyatri Dergisi / 2015 / Cilt: 26 - Sayı: 1

Psikiyatrik tanıda betimsel ve kategorik yaklaşımların kısıtlılıklarını aşmak: Bayes ağlarına dayalı bir öneri

Overcoming the limitations of the descriptive and categorical approaches in psychiatric diagnosis: A proposal based on bayesian networks

Sayfa
1–12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ruhsal bozuklukların tanısında Ba- yes ağlarının kullanılmasıyla; 1) Klinik bulguların yanı sıra, etiyolojiye ilişkin bilgiler, eşlik eden özellikler, tedavi sonuçları ve laboratuvar ince- lemeleri de tanı koymakta kullanılabilir. 2) Her bulgu tanıya kendi öz- gülük ve duyarlığı ile orantılı bir katkıda bulunur. 3) Eksik veriyle daha düşük olasılıklı olsa da bir tanı konabilir. 4) Klinik tabloları tanı eşiğinin altında kalan hastalar değerlendirilebilir. 5) Varlığından kesinlikle emin olunmayan ya da ölçme hatası içeren veriler kullanılabilir. 6) Hiçbir ka- tegoriye girmeyen hasta kavramı ortadan kalkar. 7) Çoğul tanılar tanısal değerlendirmenin farklı boyutları haline gelir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Psikiyatride betimsel ve kategorik yaklaşımlardan kaynaklanan sorunları giderme çabaları şu ana dek bir sonuç vermemiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bayes ağları tanıyı bir olasılık değeri olarak vermekte, böylece hem dereceli, yani boyutsal bir tanı koymakta hem de tanımızın kesinlik derecesini belirtmemize olanak vermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Ruhsal bozuklukların tanısında Ba- yes ağlarının kullanılmasıyla; 1) Klinik bulguların yanı sıra, etiyolojiye ilişkin bilgiler, eşlik eden özellikler, tedavi sonuçları ve laboratuvar ince- lemeleri de tanı koymakta kullanılabilir. 2) Her bulgu tanıya kendi öz- gülük ve duyarlığı ile orantılı bir katkıda bulunur. 3) Eksik veriyle daha düşük olasılıklı olsa da bir tanı konabilir. 4) Klinik tabloları tanı eşiğinin altında kalan hastalar değerlendirilebilir. 5) Varlığından kesinlikle emin olunmayan ya da ölçme hatası içeren veriler kullanılabilir. 6) Hiçbir ka- tegoriye girmeyen hasta kavramı ortadan kalkar. 7) Çoğul tanılar tanısal değerlendirmenin farklı boyutları haline gelir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Psikiyatride betimsel ve kategorik yaklaşımlardan kaynaklanan sorunları giderme çabaları şu ana dek bir sonuç vermemiştir. Bu yazıda psikiyatrik tanının Bayes ağlarına dayandırılması önerisi ortaya atılmaktadır. Bayes ağları tanıyı bir olasılık değeri olarak vermekte, böylece hem dereceli, yani boyutsal bir tanı koymakta hem de tanımızın kesinlik derecesini belirtmemize olanak vermektedir. Ruhsal bozuklukların tanısında Ba- yes ağlarının kullanılmasıyla; 1) Klinik bulguların yanı sıra, etiyolojiye ilişkin bilgiler, eşlik eden özellikler, tedavi sonuçları ve laboratuvar ince- lemeleri de tanı koymakta kullanılabilir. 2) Her bulgu tanıya kendi öz- gülük ve duyarlığı ile orantılı bir katkıda bulunur. 3) Eksik veriyle daha düşük olasılıklı olsa da bir tanı konabilir. 4) Klinik tabloları tanı eşiğinin altında kalan hastalar değerlendirilebilir. 5) Varlığından kesinlikle emin olunmayan ya da ölçme hatası içeren veriler kullanılabilir. 6) Hiçbir ka- tegoriye girmeyen hasta kavramı ortadan kalkar. 7) Çoğul tanılar tanısal değerlendirmenin farklı boyutları haline gelir. Bayes ağlarına dayalı tanı, mevcut kategorilerin ve muayene yöntemleri- nin aynen korunmasına olanak verir ve ölçütlere dayalı tanılarla birlikte kullanılabilir. Bu yaklaşım kullanıcılara daha kapsamlı bilgi toplamak dışında bir yük getirmemektedir. RDoC (Araştırma Alanı Ölçütleri) projesi ile kıyaslandığında Bayesian tanı koyma mevcut kategorilerin tanısal geçerliklerini yükseltmemekte ve bozuklukların patofizyolojik mekanizmalarına bir açıklama getirmemektedir. Fakat RDoC tan farklı olarak, mevcut sınıflama sistemlerine hemen entegre edilebilir. Bu ne- denle Bayesian tanı koyma, ölçütlere dayalı tanı koyma ile RDoC ideali arasında bir ara kademe olabilir.

Abstract

Efforts to overcome the problems of descriptive and categorical approaches have not yielded results. In the present article, psychiatric diagnosis using Bayesian networks is proposed. Instead of a yes/no decision, Bayesian networks give the probability of diagnostic category inclusion, thereby yielding both a graded, i.e., dimensional diagnosis, and a value of the certainty of the diagnosis. With the use of Bayesian networks in the diagnosis of mental disorders, information about etiology, associated features, treatment outcome, and laboratory results may be used in addition to clinical signs and symptoms, with each of these factors contributing proportionally to their own specificity and sensitivity. Furthermore, a diagnosis (albeit one with a lower probability) can be made even with incomplete, uncertain, or partially erroneous information, and patients whose symptoms are below the diagnostic threshold can be evaluated. Lastly, there is no need of NOS or “unspecified” categories, and comorbid disorders become different dimensions of the diagnostic evaluation. Bayesian diagnoses allow the preservation of current categories and assessment methods, and may be used concurrently with criteria-based diagnoses. Users need not put in extra effort except to collect more comprehensive information. Unlike the Research Domain Criteria (RDoC) project, the Bayesian approach neither increases the diagnostic validity of existing categories nor explains the pathophysiological mechanisms of mental disorders. It, however, can be readily integrated to present classification systems. Therefore, the Bayesian approach may be an intermediate phase between criteria-based diagnosis and the RDoC ideal.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SORIAS, S. (2015). Psikiyatrik tanıda betimsel ve kategorik yaklaşımların kısıtlılıklarını aşmak: Bayes ağlarına dayalı bir öneri. Türk Psikiyatri Dergisi, Cilt: 26 - Sayı: 1, 1–12. https://ajindex.com/articles/88502

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. American Psychiatric Association (2013) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 5. Baskı,
  2. Washington DC, American Psychiatric Association s.13. Andreasen NC (2007) DSM and the death of phenomenology in America: An example of unintended consequences. Schizophr Bull 33:108-12.
  3. Arribas JI, Calhoun VD, Adalı T (2010) Automatic Bayesian classification of healthy controls, bipolar disorder, and schizophrenia using intrinsic connectivity maps from fMRI data, IEEE Transactions on Biomedical Engineering 57:2850-60.
  4. Beauchaine TP (2007) A brief taxometrics primer. J Clin Child Adolesc Psychol 36:654–76. Best N, Ashby D, Dunstan F ve ark. (2013) A Bayesian approach to complex clinical diagnoses: a case-study in child abuse. J R Statist Soc A, 176: Part 1:1–31. Broemeling LD (2007) Bayesian Biostatistics and Diagnostic Medicine. Boca Raton FL, Taylor & Francis, s. 27-57.
  5. Chang YS, Hung WC, Juang TY (2013) Depression diagnosis based on ontologies and Bayesian networks. IEEE International Conference on Systems, Man, and Cybernetics, s. 3452-7.
  6. Charniak E (1991)
  7. Bayesian networks without tears, AI Magazine, 12:50-63.
  8. Chevrolat JP, Golmard JL, Ammar S ve ark. (1998) Modelling behavioral syndromes using Bayesian networks. Artif Intell Med 14:259-77.
  9. Clark LA, Watson D, Reynolds S (1995) Diagnosis and classification of psychopathology: Challenges to the current system and future directions. Annu Rev Psychol 46:121-53.
  10. Curiac DI, Vasile G, Banias O ve ark. (2009) Bayesian network model for diagnosis of psychiatric diseases. ITI’09-Proceedings of the 31st International Conference on Information Technology Interfaces, Haziran 22-25, s.61-6.
  11. De la Fuente JM, Bengoetxea E, Navarro F ve ark. (2011) Interconnection between biological abnormalities in borderline personality disorder: Use of the Bayesian networks model. Psychiatry Res 186:315–9. Elstein AS (1999) Heuristics and biases: selected errors in clinical reasoning. Acad Med 74:791-4.
  12. Elstein AS, Schwarz A (2002) Clinical problem solving and diagnostic decision making: selective review of the cognitive literature. BMJ 324:729–32. Estabragh ZS, Kashani MMR, Moghaddam FJ ve ark. (2011) Bayesian network model for diagnosis of social anxiety disorder. IEEE International Conference on Bioinformatics and Biomedicine Workshops. IEEE Conference Publications, s. 639-40, DOI: 10.1109/BIBMW.2011.6112444 Feinstein AR (1973) An analysis of diagnostic reasoning I. The domains and disorders of clinical macrobiology. Yale J B