Dergiler / Edebiyat ve Beşeri Bilimler Dergisi / 2019 / Sayı: 63

AKSU KÖYÜ KİREÇ OCAKLARI

Sayfa
305–324
Yayın Tarihi
2019-12-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Günümüzde işlevini modern fabrika işletmelerine devreden geleneksel kireç ocakları birer birer yok olmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Geleneksel mimarinin oluşturulmasında, inşa evrelerinin birçok yerinde karşılaştığımız kireç, çok eski çağlardan itibaren bilinen ve kullanılan bir malzemedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Aksu Köyü düşey fırınlı kireç ocaklarından günümüze gelebilen en eski olanı 1892 yılına tarihlenmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Günümüzde işlevini modern fabrika işletmelerine devreden geleneksel kireç ocakları birer birer yok olmaktadır.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Aksu Köyü · kireç · kireç ocağı

Özet

Geleneksel mimarinin oluşturulmasında, inşa evrelerinin birçok yerinde karşılaştığımız kireç, çok eski çağlardan itibaren bilinen ve kullanılan bir malzemedir. Erzurum ve çevresinde meydana getirilen anıtsal yapılarda; Horasan harcı olarak bilinen, duvar örgü harcı karışımının ana maddesi, sıva harcı karışımının ana maddesi ile sıva üstü badana uygulamalarında gördüğümüz kireç, belli noktalardan temin edilmektedir. Mimariye kireç temin noktalarından birisi olan Aksu Köyü kireç ocakları, Osmanlı döneminden başlayarak yakın zamana kadar kullanılagelmiştir. Eski yöntemlerle yapılan kireç üretimi alanı ve kalıntısı günümüze kadar ulaşamamış olsa da yöredeki bilirkişiler tarafından sözlü nakil yöntemi ile anlatılmaktadır. Harman ve havuz ocak adı verilen geleneksel kireç ocaklarının Osmanlı dönemi yapımı oldukları bilinmektedir. Aksu Köyü düşey fırınlı kireç ocaklarından günümüze gelebilen en eski olanı 1892 yılına tarihlenmektedir. Kompleks olarak yapılan kireç ocaklarının ana yapısını kireç ocağı oluşturmaktadır. Fırın adı da verilen ocağın dışında; elek, ayıklama ve yükleme rampası ile işçi damı binaları bulunmaktadır. Tamamen insan gücü ile çalıştırılan bu ocaklar, 1980’li yıllara kadar faal olarak bölgenin kireç ihtiyacının çoğunu karşılamıştır. Günümüzde işlevini modern fabrika işletmelerine devreden geleneksel kireç ocakları birer birer yok olmaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SAĞLAM, T. (2019). AKSU KÖYÜ KİREÇ OCAKLARI. Edebiyat ve Beşeri Bilimler Dergisi, Sayı: 63, 305–324. https://ajindex.com/articles/881124

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Akman M.S. (1997). “Building Materials in Early ages of Mankind”, Int. Conf. on Studies of Ancient Structures, Faculty of Architecture of Yıldız Technical Uni., İstanbul, 177-186.Akman, S. (2003/4). “Yapı Malzemelerinin Tarihsel Gelişimi”, Türkiye Mühendislik Haberleri Dergisi, Sayı 426, İstanbul, 30-36.
  2. Akman, S.(1986). “Horasan Harcı ve Betonunun Tarihi ve Teknik Özellikleri”, II. Uluslar arası Türk İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Kongresi, İstanbul.
  3. Akman, S.(1990).
  4. Yapı Malzemeleri, İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul:
  5. İnşaat Fakültesi Yayınları.Akyol, Cengiz (2012). Mimarlık Üzerine On Kitap Vitrivius, 13 Eylül 2019 tarihinde https://www.academia.edu.tr adresinde erişildi.Ashurst, J.N. (1983). Practical Building Conservation-Mortars, Plasters and Renders, V., 3, London: English Heritage Technical Handbook.Böke, H; Akkurt, S; İpekoğlu, B. (2004). “Tarihi Yapılarda Kullanılan Horasan Harcı ve Sıvalarının Özellikleri”, Yapı Dergisi 65, 90-95
  6. Böke, H; Akkurt, S; İpekoğlu, B; Uğurlu, E. (2007). “Onarım Amaçlı Horasan Harç ve Sıvaların Hazırlanması”, Mimarlıkta Malzeme Dergisi, 8-19.
  7. Çiçek, T. (1999) “Kireç ve Kullanımı”, 3. Endüstriyel Hammaddeler Sempozyumu, İzmir, 184‐194.Dal, M; Öcal, A. D. (2013). “Investigations on Stone Weathering of Ottoman Archi‐ tecture: A KirklareliHizirbeyKulliye Case Study”, Paripex ‐ Indian Journal of Research, Volume: 2, Issue: 11, 1‐6. Dal, M; Öcal, A. D. (2013/1). “Limestone In Islamic Religious Architecture: Istanbul And Turkish Thrace”, METU (Middle East Technical University), JFA (Jour‐ nal Of The Faculty Of Archıtecture), 29‐44.Eriç, M. (1994). “Yapı Fiziği ve Malzemesi”, İstanbul:
  8. Literatür Yayıncılık.Esin, U (1996). “Aşıklı, Ten Thousand Years ago: A Habitation Model from Central Anatolia”, ibid 6, 31-42.Evliya Çelebi bin Derviş Mehemmed Zıllî, (2011). Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi 2. Kitap, Hazırlayanlar: Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, İstanbul.Güleç, A. (1992). Bazı Tarihi Anıt Harç ve Sıvaların İncelenmesi, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi,
  9. Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  10. Günay, R.(2002). Geleneksel Ahşap Yapılar Sorunları ve Çözüm Yolları, İstanbul:
  11. Birsen Yayınevi.Karademir, Z. (2018). “XVIII. Yüzyılda Osmanlı Ülkesinde Kireç üretimi ve Tüketimi”, Tarihin peşinde-Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, S. 19, 541‐570.Kılıç, İ. (2007). “Horasan Harç ve Sıvaları”, Tarihi Eserlerin Güçlendirilmesi ve Geleceğe Güvenle Devredilmesi Sempozyumu-1, Malzeme Araştı