Dergiler / AYNA Klinik Psikoloji Dergisi / 2023 / Cilt: 10 - Sayı: 1

Klinik Olan ve Klinik Olmayan Yetişkin Örneklemlerinde Algılanan Ebeveynlik Biçimleri ile Depresyon Arasındaki İlişkide Şema Modlarının Aracı Rolü

Mediating Role of Schema Modes in the Relationship Between Perceived Parenting Styles and Depression in Clinical and Non-Clinical Adult Samples

Sayfa
25–56
Yayın Tarihi
2023-01-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgulara göre şema modları, klinik ve klinik olmayan örneklemlerdeki anne ve baba ebeveynlik biçimleri ile depresyon ilişkisine tümden aracılık etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada şema modlarının, ebeveynlik biçimleri ve depresyon arasındaki ilişkide aracı rolü yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak sınanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmada klinik (N = 629, %71.1 kadın, %28.9 erkek; Ortyaş = 39.22) ve klinik olmayan yetişkin örneklemler (N = 589, %79.9 kadın, %20.1 erkek, Ortyaş = 28.25) kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgulara göre şema modları, klinik ve klinik olmayan örneklemlerdeki anne ve baba ebeveynlik biçimleri ile depresyon ilişkisine tümden aracılık etmektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Şema modu · depresyon · anne ve baba ebeveynlik biçimleri

Özet

Bu çalışmada şema modlarının, ebeveynlik biçimleri ve depresyon arasındaki ilişkide aracı rolü yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak sınanmıştır. Araştırmada klinik (N = 629, %71.1 kadın, %28.9 erkek; Ortyaş = 39.22) ve klinik olmayan yetişkin örneklemler (N = 589, %79.9 kadın, %20.1 erkek, Ortyaş = 28.25) kullanılmıştır. Bulgulara göre şema modları, klinik ve klinik olmayan örneklemlerdeki anne ve baba ebeveynlik biçimleri ile depresyon ilişkisine tümden aracılık etmektedir. İki örneklemin ölçme modelleri karşılaştırıldığında, anne ve baba ebeveynlik biçimleri, şema modları ve depresyon değişkenlerine ait ilişkilerin pozitif yönde ve anlamlı olduğu değerlendirilmiştir. İki örneklemin yapısal modellerinde ise baba ebeveynlik biçimleri ile şema modları arasındaki ilişkinin, anne ebeveynlik biçimleri ile şema modlarına kıyasla daha fazla kuvvetli olduğu görülmüştür. İki örneklem arasındaki farklı sonuçlara bakıldığında ise ölçme modellerinde klinik örneklemde anne ebeveynlik biçimleri depresyon ilişkisi düşük düzeydeyken klinik olmayan örneklemde orta düzeydedir. Ayrıca klinik örneklemde baba ebeveynlik biçimleri depresyon ilişkisi orta düzey, anne ebeveynlik biçimleriyle depresyon ilişkisinin düşük düzey olduğu görülmüştür. Bu çalışmada ulaşılan sonuçlar, depresyon tedavisinde ebeveynlik biçimlerinin göz önünde bulundurulduğu şema mod terapisinin yararlı olacağını düşündürmektedir.

Abstract

In this study, the mediating role of schema modes in the relationship between parenting styles and depression was tested using structural equation modeling. Clinical (N = 629, 71.1% female, 28.9% male; Mage = 39.22) and non-clinical adult samples (N = 589, 79.9% female, 20.1% male, Mage = 28.25) were used in the study. According to the findings, schema modes fully mediated the relationship between maternal and paternal parenting styles and depression in clinical and non-clinical samples. When the measurement models of the two samples were compared, it was evaluated that the relationships of mother and father parenting styles, schema modes and depression variables were positive and significant. In the structural models of the two samples, the relationship between paternal parenting styles and schema modes was found to be stronger than maternal parenting styles and schema modes. Considering the different results between the two samples, the relationship between maternal parenting styles and depression was lower in the clinical sample, while it was moderate in the non-clinical sample. In addition, in the clinical sample, the relationship between father parenting styles and depression was moderate, and the relationship between maternal parenting styles and depression was low. The results obtained in this study suggest that schema mode therapy, in which parenting styles are considered, would be beneficial in the treatment of depression.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YOLALAN, H., KARACA, B. K., KARAOSMANOGLU, H. A. (2023). Klinik Olan ve Klinik Olmayan Yetişkin Örneklemlerinde Algılanan Ebeveynlik Biçimleri ile Depresyon Arasındaki İlişkide Şema Modlarının Aracı Rolü. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, Cilt: 10 - Sayı: 1, 25–56. https://ajindex.com/articles/879507

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Aka, B. T. (2011). Algılanan ebeveyn tutumları, duygu tanıma ve duygu düzenleme ile depresyon, obsesif-kompulsif bozukluk ve sosyal kaygı belirtileri arasındaki ilişki [Yayımlanmamış doktora tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
  2. Akhun, M. (2012). Üniversite öğrencilerinde, algılanan ebeveynlik biçimleri, erken dönem uyumsuz şemaları, benlik kurguları, ayrılma-bireyleşme ve duygu düzenleme güçlüğünün psikolojik belirtilerle ilişkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
  3. Aksu, G., Eser, M. T. ve Güzeller, C. O. (2017). Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile yapısal eşitlik modeli uygulamaları. Detay Yayıncılık. Armour, K., Kröger, S. ve Zarbock, G. (2018). Emzirme döneminden küçük çocukluğa kadar şema terapi (A. Karaosmanoğlu, Çev.; 1. Basım). İçinde A. Karaosmanoğlu (Ed.), Çocuk ve Ergenler için Şema Terapi (ss. 91-128).
  4. Psikonet Yayınları. (2013)
  5. Arntz, A. ve Jacob, G. (2016). Uygulamada şema terapi (G. Soygüt, Ed. ve Çev.; 1. Basım). Nobel Akademik Yayıncılık. (2011)
  6. Arslan, R. (2017). Algılanan ebeveynlik biçimleri, erken dönem uyumsuz şemalar ve kişiler arası bağımlılık eğilimi arasındaki ilişkiler: Şema terapi modeli çerçevesinde bir inceleme [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
  7. Ay, T. (2018). Aleksitimi ve depresyon düzeylerinin psikolojik doğum sırası ve çocuklukta algılanan ebeveynlik biçimleri açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üsküdar Üniversitesi.
  8. Ayrancı, E. (2015). Demans hastasına temel bakım veren bireylerde algılanan sosyal desteğin, erken dönem uyumsuz şemaların, ebeveynlik stillerinin ve şema baş etme biçimlerinin iyilik hali ve tükenmişlik seviyeleri üzerindeki yordayıcı rolü [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
  9. Aytaç, M., Karaca, K. B. ve Karaosmanoğlu, A. (2020). Turkish adaptation of the short schema mode inventory. Journal of Clinical Psychology and Psychotherapy, 27(3), 1-18. https://doi.org/10.1002/cpp.2432
  10. Basile, B., Tenore, K. ve Mancini, F. (2018). Investigating schema therapy constructs in individuals with depression. Journal of Psychology and Clinical Psychiatry, 9(2), 214-221. https://doi.org/10.15406/jpcpy.2018.09.00524
  11. Beck, A. T., Ward, C. H., Mendelson, M., Mock, J. ve Erbaugh, J. (1961). An inventory for measuring depression. Archives Of General Psychiatry, 4(6), 561-571. https://doi.org/10.1001/archpsyc.1961.01710120031004
  12. Beck, A. T. ve Beamesderfer, A. (1974). Assessment of depression: The depression inventory. P