Dergiler / Rize İlahiyat Dergisi / 2018 / Sayı: 14

Gayr-i Munsarif İsimlerde Kıyasın Rolü

The Role of Qiyas (Analogy) in Ġayr Munsarif (Diptosis) Nouns

Sayfa
79–102
Yayın Tarihi
2018-12-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışma, kıyasın nahiv (gramer) meselelerinin açıklanmasında vazgeçilmez bir kaynak ve yöntem olduğunu göstermesi açısından önem arz etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kıyas, Arap gramerinin oluşturulmasında önemli bir kaynak olarak kullanılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Zira gramer âlimleri dil incelemelerinde kıyası etkin bir şekilde kullanmışlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışma, kıyasın nahiv (gramer) meselelerinin açıklanmasında vazgeçilmez bir kaynak ve yöntem olduğunu göstermesi açısından önem arz etmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Arap Dili · Basra · Kûfe

Özet

Kıyas, Arap gramerinin oluşturulmasında önemli bir kaynak olarak kullanılmıştır. Zira gramer âlimleri dil incelemelerinde kıyası etkin bir şekilde kullanmışlardır. Onlar özellikle dilsel veriler arasındaki benzerliklerden yola çıkarak dile dair genel kural ve kaideler tespit etmişlerdir. Kıyas, her ne kadar bütün gramer konularının izahında birincil kaynak olarak kullanılmasa da nahiv âlimleri gayr-i munsarif konusunu tamamiyle kıyas yöntemiyle açıklamışlardır. Bu konuda Basra ve Kûfe dil ekolleri arasında herhangi bir ihtilaf yoktur. Her iki ekol de bazı isimlerin bir yönüyle fiile benzerliğini dikkate alarak onları diğer isimlerden farklı değerlendirmişlerdir. Bu çalışma, kıyasın nahiv (gramer) meselelerinin açıklanmasında vazgeçilmez bir kaynak ve yöntem olduğunu göstermesi açısından önem arz etmektedir.

Abstract

The analogy was used as an important way to form Arabic grammar because the grammar scholars used it effectively in discovering rules of language. They identified general rules and procedures for language, depending on the similarities among linguistic data. Although the analogy was not used as a primary method to explain all grammatical issues, the scholars of nahiv (grammar) explained completely the conditions in which the nouns used as ġayr munṣarif (diptosis) using this way. There is no disagreement between the Basra and Kūfe language schools in this respect. Both have differentiated some names from others considering the similarity of some names to a verb in some ways. This study is important in terms of showing that analogy, as a source and method, is an indispensable method and source of explaining grammatical methods.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KİŞMİR, A. (2018). Gayr-i Munsarif İsimlerde Kıyasın Rolü. Rize İlahiyat Dergisi, Sayı: 14, 79–102. https://ajindex.com/articles/877645

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (3)

  1. Adma Tarabay. el-Memnûʿu mine’ṣ-ṣarf, Muʿcem ve dirâse. Beyrut: Mektebetü Lübnan, 1428/2008. Ahmed, es-Senûsî Ahmed. ʿAkliyyetu’l-etrâb fî ʿilmi’l-iʿrâb. Thk. Muhammed Sâlim ʿAddûd. Beyrut: Dâru İbn Hazm, 1429/2008. ʿAlevî, Yahyâ b. Hamza. el-Minhâc fî şerḥi Cumeli’z-Zeccâcî. Thk. Hâvî ʿAbdullâh Nâcî. 2 Cilt. er-Riyâd: Mektebetü’r-Rüşd, 1430/2009. Bikāʿî, Burhânuddîn İbrâhîm b. ʿÖmer. Mâ lâ yesteġnî ʿanhu’l-insân min mulaḥi’l-lisân fi’n-naḥv. Thk. Meşhûr Meşahrah, Nâsiruddîn Ebû Hudayr. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1431/2010. Câberdî, Fahruddîn Ahmed b. el-Hasen b. Yûsuf. el-Muġnî fî ʿilmi’n-naḥv. Thk. Kāsım el-Mûşî Ebû Muhammed Enes. Beyrut: Dâru Sâdır, 1432/2011. Cevcerî, Şemsuddîn Muhamed b. ʿAbdulmunʿim. Şerḥu Şuẕûri’ẕ-ẕeheb. Thk. Nevvâf b. Cezâ el-Hârisî. Medine: ʿİmâdetü’l-Bahsi’l-ʿİlmî, 1424/2004. Cevherî, Ebû Nasr İsmâʿîl b. Hammâd. Tâcu’l-luġa. Thk. Ahmed ʿAbdulğafûr ʿAttâr. 6 Cilt. Beyrut: Dâru’l-ʿİlm, 1407/1987. Ebû ʿAlî el-Fârisî, el-Hasan b. Ahmed ʿAbdilğaffâr. el-Îżâḥu’l-ʿAḍudî. Thk. Hasen Şazilî Ferhûr. er-Riyad: 1389/1969. Ebû Hayyân, Muhammed b. Yûsuf b. ʿAlî b. Yûsuf el-Endelusî. et-Teẕyîl ve’t-tekmîl fî Şerḥi Kitâbi’t-teshîl. Thk. Hasan Hindâvî. 12 Cilt. Beyrut: Dâru’ş-Şâmiyye, 1420/2000. Ebü’l-Fidâ, ʿİmâduddîn İsmâʿîl b. el-Efdal el-Eyyûbî. Kitâbu’l-Kunnâş fî fenneyi’n-naḥv ve’ṣ-ṣarf. Thk. Riyâd b. Hasen el-Hevvâm. Beyrut: Mektebetü’l-ʿAsriyye, 1425/2004. Enbârî, Kemâlüddîn Ebü’l-Berekāt ʿAbdurrahmân b. Muhammed b. Ebî Saʿîd. Esrâru’l-ʿArabiyye. Thk. Muhammed Râzî Muhammed Medkūr, Vâil Mahmûd Saʿd ʿAbdulbârî. Kuveyt: Vizâretu’l-Evkāf ve’ş-Şuûnu’l-İslâmiyye, 1436/2015. Enbârî, Kemâlüddîn Ebü’l-Berekāt ʿAbdurrahmân b. Muhammed b. Ebî Saʿîd. el-İġrâb fî cedeli’l-İʿrâb (Lumeʿu’l-edille ile birlikte). Thk. Saʿîd el-Efgānî. Suriye: Matbaʿatu’l-Câmiʿâti’s-Suriyye, 1377/1957. Enbârî, Kemâlüddîn Ebü’l-Berekāt ʿAbdurrahmân b. Muhammed b. Ebî Saʿîd. el-İnṣâf fî mesâili’l-ḫilâf. Thk. Muhammed Muhyiddîn ʿAbdulhamîd. 2 Cilt. Beyrut, el-Mektebetü’l-ʿAsriyye, 1433/2012. Ezherî, Hâlid b. ʿAbdillâh. Şerḥu’t-Taṣrîḥ ʿale’t-Tevḍîh. Thk. Muhammed Bâsil ʿUyûn es-Sûd. 3 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1421/2000. Fevzân, ʿAbdullâh b. Sâlih. Delîlu’s-sâlik ilâ Elfiyeti’bn Mâlik. 3 Cilt. er-Riyad: Dâru’l-Muslim, 1416/1995. Feyrûzâbâdî, Mecduddîn Muhammed b. Yaʿkūb. el-Ḳāmûsu’l-muḥîṭ. el-Kahire: Dâru’l-Ğadi’l-cedîd, 1435/2014.
  2. Fırıncı, Doğan. “Sarfta Adl Olgusu”. Iğdır Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sayı, 7 (2016): 119-133.
  3. General, Ökkeş. A