Dergiler / Rize İlahiyat Dergisi / 2019 / Sayı: 15

1917 Tarihli Osmanlı Hukūk-ı Âile Kararnâmesi’ne Yöneltilen Eleştiriler

Criticisms Directed to the Ottoman Family Law Decree in 1917

Sayfa
312–363
Yayın Tarihi
2019-06-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Eleştiri konusu olan meselelerin birçoğunun bugün de tartışılmaya devam eden meseleler olduğunu söylemek mümkündür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslâm aile hukukuna dair hükümler modern anlamda ve kapsamlı bir şekilde 1917 tarihinde yürürlüğe giren Hukūk-ı Âile Kararnâmesi ile kanunlaştırılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu eleştiriler Kararnâme’nin hazırlanma ve kanunlaştırma sürecine, şerʻ-i şerîfe aykırılığına, halkın maslahatının gözetilmeden hazırlandığına, mahkemelere verdiği yetkilere ve içeriğindeki eksikliklere yönelik eleştiriler ana başlıkları altında incelenmeye çalışılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Eleştiri konusu olan meselelerin birçoğunun bugün de tartışılmaya devam eden meseleler olduğunu söylemek mümkündür.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hukūk-ı Âile Kararnâmesi · Osmanlı · taknîn

Özet

İslâm aile hukukuna dair hükümler modern anlamda ve kapsamlı bir şekilde 1917 tarihinde yürürlüğe giren Hukūk-ı Âile Kararnâmesi ile kanunlaştırılmıştır. Ancak Kararnâme birçok açıdan hem Müslüman ilim ve fikir adamları hem de gayr-i müslimler tarafından eleştirilmiştir. Bu çalışmada gerek Osmanlı gerekse Cumhuriyet döneminde Müslüman ilim ve fikir adamlarının Kararname’ye yönelttikleri eleştiriler incelenmiştir. Gayr-i müslimlerin ise sadece Kararnâme’nin geneline ilişkin eleştirilerine yer verilmiş, kendilerine özel hükümlere yönelik eleştirileri ele alınmamıştır. Yapılan eleştiriler ilk elden kaynaklara ulaşılarak tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu eleştiriler Kararnâme’nin hazırlanma ve kanunlaştırma sürecine, şerʻ-i şerîfe aykırılığına, halkın maslahatının gözetilmeden hazırlandığına, mahkemelere verdiği yetkilere ve içeriğindeki eksikliklere yönelik eleştiriler ana başlıkları altında incelenmeye çalışılmıştır. Eleştiri konusu olan meselelerin birçoğunun bugün de tartışılmaya devam eden meseleler olduğunu söylemek mümkündür.

Abstract

The Islamic rules relating to the family were legislated as modern laws for the first time in Islamic history by issuing The Ottoman Family Law Decree in 1917. However, the decree was criticized in many ways by both Muslim scholars and intellectuals and non-Muslims. This study examines the criticisms directed by the Muslim scholars and intellectuals in the late Ottoman era and afterwards. It also includes the criticisms directed by the non-Muslims in general, but not inparticular. The criticisms were classified into the following sub-headings: criticisms against the preparation and issuing process, its violation of the Shariʻa, its preparation without considering the interests of the community, giving inappropriate powers to the courts, and the shortcomings of the rules and their contents. It is possible to say that many issues subjected to criticism are still disputed today.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DURMUŞ, E., YARGI, M. A. (2019). 1917 Tarihli Osmanlı Hukūk-ı Âile Kararnâmesi’ne Yöneltilen Eleştiriler. Rize İlahiyat Dergisi, Sayı: 15, 312–363. https://ajindex.com/articles/877634

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Aksekili, Ahmed Hamdi. “İslâmiyet ve Taaddüd-i Zevcât”. Sebîlürreşâd 11/277, 280 (İstanbul, Safer 1332/1914): 258 – 260, 309 – 312. Ali Haydar Efendi. Emvâl-ı Gayr-i Menkûle ve Teminat ve İzâle-i Şüyûʻ. İstanbul: Âmidi Matbaası, 1341. Ansay, Sabri Şakir. Medeni Kanunumuzun 25. Yıl Dönümü Münasebetiyle Eski Aile Hukukumuza Bir Nazar: Hukuk İnkılabımızı Aydınlatan Tarihi, Teşrii Vesikalar., Ankara: İstiklal Matbaacılık, 1952.
  2. Aydın, Mehmet Akif. “el-Ahkâmü’ş-şer‘iyye fi’l-ahvâli’ş-şahsiyye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 1: 557. İstanbul: TDV Yayınları, 1988.
  3. Aydın, Mehmet Akif. “Hukūk-ı Âile Kararnâmesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 18: 314-318. İstanbul: TDV Yayınları, 1998.
  4. Aydın, Mehmet Âkif. “Mahkeme”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 27: 341-344. İstanbul: TDV Yayınları, 2003.
  5. Aydın, Mehmet Akif. İslâm-Osmanlı Aile Hukuku. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, 1985.
  6. Aydın, Mehmet Akif. Osmanlı Aile Hukuku. İstanbul: Klasik Yayınları, 2017. Babanzâde Ahmed Naîm. “Bizde Din ve Devlet”. Sebîlürreşâd 15/380 (İstanbul, Teşrîn-i sâni 1334/1918): 292-294. Babanzâde Ahmed Naîm. “Müdafaai İslâmiyye: Teaddüd-i Zevcât İslâmiyet’te Men Olunabilir mi imiş? Yine Mansûrizâde Said Efendiye”. Sebîlürreşâd 12/300, (İstanbul, Recep 1332/1914): 248-250.
  7. Bardakoğlu, Ali. “Türk Aile Hukukunun Tarihi Gelişimi”. Türk Aile Ansiklopedisi. 2: 609-616. Ankara: T.C. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Başkanlığı, 1991.
  8. Benli, Ali. “Çankırılı Sadreddin Efendi”. TDV Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. EK-1: 285-286. İstanbul: TDV Yayınları, 2016.
  9. Bilmen, Ömer Nasuhi. Hukuku İslamiyye ve Istılahatı Fıkhiyye Kamusu. İstanbul: Bilmen Yayınevi, 1967-1970. Buhûtî, Mansûr b. Yûnus. er-Ravzu’l-mürbiʻ şerh-u Zâdi’l-müstakniʻ. Müessesetü'r-risâle, ts. Canbaz, Firdevs. Çok Eşlilik Taaddüd-i Zevcât Fatma Aliye Mahmut Esad. Ankara: Hece Yayınları, 2007.
  10. Cin, Halil. İslam ve Osmanlı Hukukunda Evlenme. 2. Baskı. Konya: Selçuk Üniversitesi Basımevi, 1988.
  11. Çakan, İsmail Lütfi. “Babanzâde Ahmed Naim”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 4: 375-376. İstanbul: TDV Yayınları, 1991.
  12. Çeker, Orhan. Osmanlı Hukūk-ı Âile Kararnâmesi. 5. Baskı. Konya: Mehir Vakfı Yayınları, 2017.
  13. Durmuş, Ensar. 1917 Tarihli Hukûk-ı Âile Kararnâmesi’ne Yöneltilen Eleştiriler. Yüksek Lisans Tezi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2017.
  14. Duymaz, Recep. “Celâl Nuri İleri”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 7: 242-245. İs