Dergiler / Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi / 2022 / Sayı: 69

ALTIN ORDA DEVLETİ’NDE BİR DÖNÜM NOKTASI: EMİR NOGAY

A Turning Point in the Golden Horde State: Emir Nogai

Sayfa
1–8
Yayın Tarihi
2022-12-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Nogay’ın yarattığı bu etki, Tokta Han tarafından öldürüldüğü 1300 tarihinden sonra peyderpey azaldı ve kısa süre sonra yok oldu.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:XIII. yüzyılda Deşt-i Kıpçak coğrafyasında kurulan Altın Orda Devleti, ilk zamanlardan itibaren başarılı hanlar sayesinde bulunduğu bu bölgede etkili bir konum elde etmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Emir Nogay, zamanla edindiği otorite sayesinde etki alanını bölgedeki diğer devletlerin egemenlik sahasına kadar uzattı.
💡
Sonuç & Katkı:Nogay’ın yarattığı bu etki, Tokta Han tarafından öldürüldüğü 1300 tarihinden sonra peyderpey azaldı ve kısa süre sonra yok oldu.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Emir Nogay · Altın Orda · Balkanlar

Özet

XIII. yüzyılda Deşt-i Kıpçak coğrafyasında kurulan Altın Orda Devleti, ilk zamanlardan itibaren başarılı hanlar sayesinde bulunduğu bu bölgede etkili bir konum elde etmiştir. Fakat zamanla devlet idaresinde gücün yasal hanlardan bir tümen beyi olan Emir Nogay’a geçtiği görülmektedir. Emir Nogay, Cengiz Han’ın soyuna mensup olduğu halde, cariyeden dünyaya geldiği için tahtın yasal varisi olmaya hakkı yoktu. Ancak özellikle Mengü Timur Han’ın ölümünden sonra siyaset sahnesinde daha fazla varlık gösteren Emir Nogay, Tuda Mengü, Tula Buka ve Tokta dönemlerinde bir han gibi hareket etmeye başladı. Bu süreçte sahip olduğu geniş toprakların yanı sıra önemli bir askeri gücü de komuta etmekteydi. Emir Nogay, zamanla edindiği otorite sayesinde etki alanını bölgedeki diğer devletlerin egemenlik sahasına kadar uzattı. Böylece Emir Nogay sadece Altın Orda Devleti bünyesinde değil Bizans, Balkanlar ve Rusya meselelerinde de etkisini hissettirdi. Nogay’ın yarattığı bu etki, Tokta Han tarafından öldürüldüğü 1300 tarihinden sonra peyderpey azaldı ve kısa süre sonra yok oldu.

Abstract

The Golden Horde State, which was established in the Deşt-i Kipchak geography in the 13th century, gained an effective position in this region because of successful inns from the first times. However, over time, it is seen that the power in the state administration passed from the legal khans to Emir Nogai, who was a division chief. Although Emir Nogai was a descendant of Chinggis Khan, he had no right to be the rightful heir to the throne because he was born from a concubine. However, Emir Nogai, who became more present in the political scene especially after the death of Mengü Timur Han, began to act as an inn during the Tuda Mengü, Tula Buka, and Tokta periods. In this process, he commanded an important military power as well as the vast lands he owned. Emir Nogai extended his sphere of influence to the sovereignty of other states in the region, thanks to the authority he acquired over time. Thus, Emir Nogai made his influence felt not only in the Golden Horde but also in the Byzantine, Balkans, and Russian affairs. This influence of Nogai gradually diminished after 1300 when he was killed by Tokta Khan and soon disappeared.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SÜRÜCÜ, M. (2022). ALTIN ORDA DEVLETİ’NDE BİR DÖNÜM NOKTASI: EMİR NOGAY. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 69, 1–8. https://ajindex.com/articles/877038

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Adji, Murad. (2001). Kaybolan Millet (Deşt-i Kıpçak Medeniyeti). Zeynep Bağlan Özer (Çev.). Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.
  2. Ahincanov, Sercan M. (2009). Türk Halklarının Katalizör Boyu – Kıpçaklar. Kürşat Yıldırım (Çev.). İstanbul:
  3. Selenge Yayınları.
  4. Akbaba, Ergönenç Dilek. (2013). “Nogay Adı ve Nogayların Kökeni Üzerine”. Tehlikedeki Diller Dergisi, Sayı: 2/2, s. 233-242.
  5. Akpunar, Arzu. (2019). Nogayların Altın Orda Üzerindeki Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya. Alan, Hayrunnisa. (2003). “Mangıtlar”. DİA, Cilt. 27, s. 570-571. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  6. Alpargu, Mehmet. (2007).
  7. Nogaylar, İstanbul:
  8. Değişim Yayınları.
  9. Arat, Reşid Rahmeti. (1978). “Mengü Timur”. İA, İstanbul:
  10. Milli Eğitim Bakanlığı. Bal, Mehmet Suat. (2005). “Türkiye Selçuklu Devleti Tarihinde Bir Dönüm Noktası; II. İzzeddin Keykâvus Dönemi”. Tarih Araştırmaları Dergisi, Sayı: 24/38, s. 239-258.
  11. Bavbek, Osman. (1986). “Noğay Türkleri”. Türk Kültürü, Sayı: 257, s. 160-165.
  12. Baykara, Tuncer. (2018). Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü (Etimolojik Sözlük). İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları.
  13. Broadbridge, Anne F. (2019). “Careers in Diplomacy Among Mamluks and Mongols”. Frédéric Bauden, Malika Dekkiche (Ed.), Mamluk Cairo, a Crossroads for Embassies – Studies on Diplomacy and Diplomatics. (s. 263-301). Leiden-Boston: Brill. Ekici, Kansu. (2005). Anadolu Selçuklu Devletinde Üç Kardeş Devri (1246-1266).
  14. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta. Fahreddin, Rizaeddin. (2003). Altın Ordu ve Kazan Hanları. İlyas Kamalov (Çev.). Ankara: Kaknüs Yayınları. Gábor, Vatai. (2011). “Az Arany Horda külpolitikája a XIII. század második felében”. Belvedere Meridionale, Sayı. XXIII/4, s. 58-70. Georges Pachymérés. (2009). Bizanslı Gözüyle Türkler. İlcan Bihter Barlas (Çev.). İstanbul: İlgi Kültür Sanat Yayıncılık. Gregory Abû’l Farac Bar Hebraeus. (1945). Abû’l Farac Tarihi I-II. Ömer Rıza Doğrul (Çev.). Ankara:
  15. Türk Tarih Kurumu. Grousset, René. (1980). Bozkır İmparatorluğu – Atilla-Cengiz-Timur. M. Reşat Uzmen (Çev.). İstanbul:
  16. Ötüken Yayınları.
  17. Gülensoy, Tuncer; Küçüker, Paki. (2015). Eski Türk-Moğol Kişi Adları Sözlüğü. İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları.
  18. Güllüdağ, Nesrin. (1999). “Nogay Türkleri”, Türkler, Sayı: 20, s. 556-564, Ankara:
  19. Yeni Türkiye Yayınları.
  20. Güney, Enis. (2016). “Nogayların Tarih Sahnesine Çık