Dergiler / Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi / 2020 / Cilt: 6 - Sayı: 2

Kırım Tereke Defterleri Üzerine Mülahazalar

Some Remarks on Crimean Probate Inventories

Sayfa
17–45
Yayın Tarihi
2020-12-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu araştırmalar sicillerin gerek konu gerekse diplomatik açıdan Osmanlı Devleti’nin bütünlüğü içerisinde yer aldığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Şer’iyye sicilleri araştırmacılar için eşsiz kaynakların başında gelmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kırım Şer’iyye Sicilleri de aynı değere sahiptir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu araştırmalar sicillerin gerek konu gerekse diplomatik açıdan Osmanlı Devleti’nin bütünlüğü içerisinde yer aldığını göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tereke Registers · Crimean Khanate · Seriyye Registers

Özet

Şer’iyye sicilleri araştırmacılar için eşsiz kaynakların başında gelmektedir. Kadı sicilleri olarak da bilinen bu defterler sayesinde araştırmacılar toplumun yapısına ayna tutma imkânına sahip olmaktadırlar. Sicillerin beledi ve adli konuların yanı sıra merkezden gönderilen emirleri, fermanları içermesi kıymetini daha da artırmaktadır. Bu nedenle sicilleri kullanılarak yapılan çalışmalar uzun yıllardır sürdürülmekte, son yıllarda da ivme kazanmıştır. Kırım Şer’iyye Sicilleri de aynı değere sahiptir. Ancak Kırım Şer’iyye Sicilleri üzerine yapılan çalışmalar yeni sayılabilir. Çünkü sicillerin varlığından haberdar olunması 90’lı yıllara tekabül etmektedir. 1995 yılında Türkiye’ye getirilmesi ile çalışmalar başlamıştır. İlim âlemi böylece sicillerle tanışmıştır. Sicillerin muhtevası ve değeri üzerine başta Halil İnalcık olmak üzere Ahmet Nezihi Turan, Ahmet Cihan-Fehmi Yılmaz, Nuri Kavak makale kaleme almışlardır. Bunları yüksek lisans ve doktora tezleri izlemiştir. Bu araştırmalar sicillerin gerek konu gerekse diplomatik açıdan Osmanlı Devleti’nin bütünlüğü içerisinde yer aldığını göstermektedir. Siciller içerisinde yer alan tereke defterleri de bu kapsam dâhilindedir. Ancak bazı tereke defterlerinde bazı farklılıklar olduğunu da tespit ettik. Bu defterlerin Osmanlı Devleti’nin diğer bölgelerinde yer alan defterlerle aynilikleri ve farklılıkları makalenin temel problematiğini oluşturmaktadır. Fakat özelde farklılıklar üzerinde daha fazla durulacaktır. Tabii olarak makalenin kaynağını Kırım Şer’iyye Sicilleri oluşturacaktır.

Abstract

Court records are one of the unique sources for researchers. Thanks to these records, also known as kadı registers, researchers have the opportunity to reflect on the structure of society. The fact that the registers include municipal and judicial issues as well as the orders sent from the center increases their value even more. For this reason; the studies utilizing the registers have been carried out for many years, and gained momentum in recent years. Crimean Şer’iyye Registers have the same value. However, the studies on Crimean şer’iyye registers appear recently, whereas the existence of those registers have been known as of 90's. The scientific works on these records started after Crimean şer’iyye registers were brought to Turkey in 1995. Pioneered by Halil İnalcık, several scholars like Ahmet Nezihi Turan, Ahmet Cihan-Fehmi Yılmaz and Nuri Kavak wrote articles on the content and value of the registers. These studies were accompanied by master's and doctoral theses. These studies show that the Crimean registers have been in line with those from other regions in terms of their content and recording practices. Probate inventories in the registers are also within this scope. However, we so found that there were several differences in some probate inventories. The uniformity and differences of these sources constitute the main problematic of the article. But in particular, the differences will be more focused. Naturally, the source of the article will be Crimean şer’iyye registers.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YAĞCI, Z. G. (2020). Kırım Tereke Defterleri Üzerine Mülahazalar. Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 2, 17–45. https://ajindex.com/articles/87597

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Ağat, Nurettin, “Kırım Hanları Paralarının Nitelikleri ve Işık Tuttukları Bazı Gerçekler”, Emel, Sayı: 23, (Temmuz-Ağustos 1964), s. 8- 12., “Kırım Hanları Paralarının Nitelikleri ve Işık Tuttukları Bazı Gerçekler”, Emel, Sayı: 24, (Eylül-Ekim 1964), s. 7-12., Kırım Hanları Paralarının Nitelikleri ve Işık Tuttukları Bazı Gerçekler”, Emel, Sayı: 28, (Mayıs-Haziran 1965), s. 10-14.
  2. Aktaş, Sema, 3A-3B Numaralı, 1648-1679 Tarihli Kırım Kadıasker Defterlerine Göre Kırım’da Sosyal ve Ekonomik Hayat, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya 2016.
  3. Barkan, Ömer L., “Edirne Askerî Kassamı’na Âit Tereke Defterleri (1545-1659)”, Belgeler, III/5-6, Ankara 1966, s. 1-479.
  4. Bilgin, Arif-Bozkurt Fatih, “Bir Malî Gelir Kaynağı Olarak Vârissiz Ölenlerin Terekeleri ve Beytülmâl Mukataaları”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 20, Kocaeli 2010, s. 1-31.
  5. Bozkurt, Fatih, “Osmanlı Dönemi Tereke Defterleri ve Tereke Çalışmaları”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, XI/22, 2013, s. 193-229.
  6. Cezar, Yavuz, “Bir Âyanın Muhallefatı, Havza ve Köprü Kazaları Âyanı Kör İsmail-Oğlu Hüseyin (Musadere Olayı ve Terekenin İncelenmesi)”, Belleten, XLI/161, Ankara 1977, s. 41-78.
  7. Cihan, Ahmet-Yılmaz, Fehmi, “Kırım Kadı Sicilleri”, İslam Araştırmaları Dergisi, Sayı: 11, 2004, s. 131-176.
  8. Çadırcı, Musa, “Hüseyin Avni Paşa’nın Terekesi”, Belgeler, XI/15, Ankara 1986, s. 145-164.
  9. Çavuş, Mehmet Caner, 67 A 90 Numaralı (Onuncu Cilt) 107-1080 (1666-1670) Tarihli Kadıasker Defterine Göre Kırım’da Sosyal ve Ekonomik Hayat (1-70 Varak), Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Sakarya 2019.
  10. Çelik, Dilek, 67 A 90 Nolu ve 1017-1022 (1608-1613) Tarihli Kırım Hanlığı Kadıasker Defteri (Tahlil ve Transkripsiyon), Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya 2011.
  11. Devellioğlu, Ferit, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Ankara 1998.
  12. Ekin, Ümit, “17. Yüzyılın Sonlarında Rodoscuklu Ailelerin Sahip Oldukları Çocuk Sayıları”, Türk Tarihinde Balkanlar, ed: Zeynep İskefiyeli vd., Sakarya 2013, s. 567-580., “19. Yüzyılın Ortalarında Kocaeli Sancağı’nda Yaşayan Ailelerin Sahip Oldukları Çocuk Sayıları”, Uluslararası Karamürsel Alp ve Kocaeli Tarihi Sempozyumu, II, ed. Haluk Selvi vd., 2016, s. 1165-1175., “19. Yüzyılda Kocaeli Sancağı'nda Çok Eşlilik Olgusu”, Uluslararası Gazi Süleyman Paşa ve Kocaeli Tarihi Sempozyumu, III. ed. Haluk Selvi vd., Kocaeli 2017, s. 919-926.
  13. Eryılmaz, Alp Atakan,