Dergiler / Ağrı İslami İlimler Dergisi / 2022 / Cilt: 6 - Sayı: 11

İslâmî Bir Çevre Etiğinin İnşasında Tasavvuf

Sayfa
65–88
Yayın Tarihi
2022-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmamızda tasavvuf kaynaklarındaki çevre ve insan dışındaki varlıklara yönelik yaklaşımdan hareketle İslamî ve bütüncül bir çevre etiğinin nasıl oluşturulması gerektiği üzerinde durulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çevre etiği, insanın fiziki çevresi ile olan irtibatının mahiyetini ortaya koyan bir disiplin olarak son dönemlerde önemi artan bir alandır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tarihi süreçte insanın çevre ile münasebeti bağlamında “insan merkezli”, “canlı merkezli” gibi farklı çevre etiği anlayışları ortaya çıkmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmamızda tasavvuf kaynaklarındaki çevre ve insan dışındaki varlıklara yönelik yaklaşımdan hareketle İslamî ve bütüncül bir çevre etiğinin nasıl oluşturulması gerektiği üzerinde durulacaktır.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Çevre · Etik · Tasavvuf

Özet

Çevre etiği, insanın fiziki çevresi ile olan irtibatının mahiyetini ortaya koyan bir disiplin olarak son dönemlerde önemi artan bir alandır. Tarihi süreçte insanın çevre ile münasebeti bağlamında “insan merkezli”, “canlı merkezli” gibi farklı çevre etiği anlayışları ortaya çıkmıştır. Çevre etiğinde, dinlerin genel itibariyle insan merkezli bir anlayışa sahip olduğu kabul edilmektedir. Buna göre çevre, insan için yaratılmış ve insanın hizmetine sunulan bir varlık alanıdır. Bu anlayışa göre insan ile çevre birbirinden bağımsız ve kopuktur. Geleneksel İslamî anlayışa baktığımızda ya da dini naslara zahiri yönüyle yaklaştığımızda İslam çevre anlayışının da insan merkezli olduğunu söylemek mümkündür. Farklı bir ontolojik anlayış geliştiren tasavvuf ise çevreye dair geleneksel İslamî anlayışın dışında bir yaklaşım sergilemiştir. Buna göre her şey Allah tarafından yaratılmış olduğu ve O’ndan geldiği için evrendeki organik veya inorganik her varlığın bir kutsiyeti mevcuttur. Aynı şekilde her varlığın bu dünyada bir görevi ve sorumluluğu olduğu gibi Allah katında bir ehemmiyeti vardır. Bu yaklaşım canlı cansız bütün varlıkları birbirine yaklaştıran ve her birine bir işlev yükleyen bütüncül bir anlayış sunmaktadır. Tasavvufun yaratıcı eksenli ortaya koyduğu bu anlayışın İslamî bir çevre etiğinin inşasında önemli bir işlev göreceği muhakkaktır. Bu çalışmamızda tasavvuf kaynaklarındaki çevre ve insan dışındaki varlıklara yönelik yaklaşımdan hareketle İslamî ve bütüncül bir çevre etiğinin nasıl oluşturulması gerektiği üzerinde durulacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SAĞLIK, H., YILMAZ, R. (2022). İslâmî Bir Çevre Etiğinin İnşasında Tasavvuf. Ağrı İslami İlimler Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 11, 65–88. https://ajindex.com/articles/875349

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Akalın, Mehmet. Çevre Etiği. Ankara: İksad Yayınları, 2022.
  2. Aktaş, Hamza, İslam’da Çevre Bilinci Eğitimi, (Ed. İhsan Günaydın), Uluslararası Katılımlı Çevre Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 2008. Albert Schwetitzer. Out of My Life and Thought: An Autobiography. İngilizceye çev. Antje Bultmann Lemke. Maryland: The Johns Hopkins University Press: 1998.
  3. Arthur Schopenhauer. “Hayatın Anlamı”, Arthur Schopenhauer Toplu Eserler 1. çev. Göksu Birol. 7-72. Ankara: Yason Yayınları, 2016.
  4. Başkurt, İrfan. “Dengeli Bir Dünya İçin Evreni Doğru Okumak: İnsan ve Evren Üzerine İslamî Bir Bakış”, Uluslararası Çevre ve Din Sempozyumu 15-16 Mayıs 2008
  5. Bildiriler, İstanbul 2008.
  6. Bayraktar, Mehmet. İslam ve Ekoloji, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 1997.
  7. Böke, Emine Gümüş, “İslam Hukukunda Çevre Bilinci Algısı Üzerine”, Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 8, Sayı: 16, 2019. Ekrem Demirli, “Sûfîlerin Âlem ve Tabiat Görüşü: Her Şey Tanrı’ya İşaret Eden Canlı Bir Âyettir”, Uluslararası Çevre ve Din Sempozyumu 15-16 Mayıs 2008
  8. Bildiriler, İstanbul 2008.
  9. Ellek, Hasan. “Lâ Darara Ve Lâ Dırâra” Küllî Kâidesi Çerçevesinde İslâm’da Çevre Hukuku, Ekev Akademi Dergisi Yıl: 20 Sayı: 66 Bahar: 2016.
  10. Eraydın, Selçuk. Tasavvuf ve Tarikatlar, İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 1994.
  11. Ergül, Necmeddin, Tasavvufta çevre Algısı, The Journal of Academic Social Science Studies 2015.
  12. Ergün, Turan- Çobanoğlu, Nesrin. “Sürdürülebilir Kalkınma ve Çevre Etiği”. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 3/1, 2012.
  13. Ertuğrul, İsmail Fenni, Vahdet-i Vücud ve İbnu’l-Arabî (Hzr. Mustafa Kara). İstanbul: İnsan Yayınları, 1991.
  14. Görmez, Kemal. Çevre Sorunları. Ankara: Nobel Yayınları, 5. Basım, 2020.
  15. Hücviri, Ali b. Osman el-Cüllâbî Keşfu’l-Mahcûb, Hakîkat Bilgisi (Trc. Süleyman Uludağ). İstanbul: Dergâh Yayınları, 1996. İbnü’l Arabî, Fütûhat, II, 604, III, 186; Ali Hassûn, Zehairu‟l-Akvâl fî Mevlânâ Celâl, Dâru‘r-Ru‘ye, Dımeşk 2003.
  16. İzutsu, Toshihiko, İbn Arabî’nin Fusûs’undaki Anahtar Kavramlar, (Çev. Ahmed Yüksel Özemre), İstanbul: Kaknüs Yayınları, 1998. Joseps R. Des Jardins. Çevre Etiği, (çev. Ruşen Keleş), Ankara: İmge Kitabevi. 2006.
  17. Karaman, Hayreddin vd. Kur'an Yolu Tefsiri, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. 2020. Kâşânî, Abdurrezzâk, Istılâhâtu’s-sûfiyye (Thk. Abdulâl Şâhîn), Kahire: Dâru’l menâr, 1992.
  18. Kelabazi, Muhammed b. Ebû İshâk İbrâhîm b. Ya‘kūb el-Buhârî. Doğuş Devrinde Tasavvuf Ta'arruf (Trc. Süleyman Uludağ)