Dergiler / Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi / 2022 / Cilt: 12 - Sayı: 2

HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜNÜN BİR UNSURU OLARAK MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZLIĞI

Sayfa
1844–1887
Yayın Tarihi
2022-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Böylece merkez bankaları üstkurullaşmanın bir parçası ve dolayısıyla hukukun üstünlüğünün modern ölçümlerinin bir parçası olarak sayılabileceğini ve belki de sayıldığını göstermektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Merkez bankası bağımsızlığı son dönemde yaygın olarak hem Türkiye’de hem de dünyada bir tartışma konusu haline gelmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu tartışmalarda merkez bankalarının bağımsızlığı araç-amaç bağımsızlığına sıkıştırılır veya bağımsızlık, kökenlerinin tartışıldığı durumlarda para basma yetkisi ile tekeline (senyoraj hakkı) dayandırılır.
💡
Sonuç & Katkı:Böylece merkez bankaları üstkurullaşmanın bir parçası ve dolayısıyla hukukun üstünlüğünün modern ölçümlerinin bir parçası olarak sayılabileceğini ve belki de sayıldığını göstermektir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hukukun Üstünlüğü · Finansallaşma · Yönetişim

Özet

Merkez bankası bağımsızlığı son dönemde yaygın olarak hem Türkiye’de hem de dünyada bir tartışma konusu haline gelmiştir. Bu tartışmalarda merkez bankalarının bağımsızlığı araç-amaç bağımsızlığına sıkıştırılır veya bağımsızlık, kökenlerinin tartışıldığı durumlarda para basma yetkisi ile tekeline (senyoraj hakkı) dayandırılır. Merkez bankası bağımsızlaşması ile hukukun üstünlüğü veya hukuk devleti kavramlarının sıkça birlikte kullanıldığı da dikkate alındığında bu tartışmanın daha farklı bir şekilde yapılması gerekmektedir. Bu çalışmada, merkez bankası bağımsızlığı iki koldan; başka bir deyişle birbiri ile ilgili iki süreç olan üstkurullaşma ve finansallaşma süreçleri bakımından ele alınacaktır. Üstkurullaşma süreci, düzenleyici kurulların oluşum süreçleri bakımından geniş bir perspektif sunar ve merkez bankaları özelinde iktisadi işlevin merkez bankası bağımsızlığıyla olan ilişkisini açıklamada yetersiz kaldığı yeri doldurabilir, böylece finansallaşma literatürünün eksikliği tamamlanabilir. Yapmak istediğimiz, merkez bankalarını üstkurullaşma ve yönetişim açısından ele alarak her ne kadar doğrudan bu süreçlerin sonuçları olmasa da ilgili süreçlerin merkez bankalarında yarattığı dönüşümleri ortaya koymaktır. Böylece merkez bankaları üstkurullaşmanın bir parçası ve dolayısıyla hukukun üstünlüğünün modern ölçümlerinin bir parçası olarak sayılabileceğini ve belki de sayıldığını göstermektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARACAOVA, E. N. T., ÖNGEL, M. M. (2022). HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜNÜN BİR UNSURU OLARAK MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZLIĞI. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 12 - Sayı: 2, 1844–1887. https://ajindex.com/articles/874603

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. AKÇAY, Ümit, Para Banka Devlet: Merkez Bankası Bağımsızlaşmasının Ekonomi Politiği. İstanbul:
  2. SAV, İstanbul, 2009
  3. BAIN, Keith / HOWWELS, Peter, Monetary Economics Policy and its Theoretica Basis, Palgrave Macmillan, Basingstoke, 2003 Bank for International Settlements (BIS), Issues in The Governance of Central Banks, Basel, BIS, 2009
  4. BAYRAMOĞLU, Sonay, Yönetişim Zihniyeti: Türkiye'de Üst Kurullar ve Siyasal İktidarın Dönüşümü. İletişim Yayınları, İstanbul, 2018
  5. BBC, Erdoğan Merkez Bankası'nı eleştirdi, Dolar/TL kuru 3,90'ı gördü, 17 Kasım 2017, https://tinyurl.com/mr4ademh (erişim tarihi 18.08.2022)
  6. BERNHOLZ, Peter, "Independent Central Banks as a Component of the Separation of Powers", Constitutional Political Economy, Yıl: 2013, Cilt: 24, Sayı: 3, (s. 199-214)
  7. BIBOW, Jörg, “On the Origin and Rise of Central Bank Independence in West Germany”, The European Journal of the History of Economic Thought, Yıl: 2009, C. 16 S. 1, (s. 155-190)
  8. BLINDER, Alan S., Central Banking in Theory and Practice, MIT Press, Massachusetts, 1999
  9. BLOOMBERG HT, Merkez Bankası Başkanı Naci Ağbal görevden alındı, 20 Mart 2021, https://tinyurl.com/2m9672e6 (erişim tarihi 18.08.2022)
  10. BLOOMBERG HT, TCMB Başkanı Uysal görevden alındı, yeni başkan Ağbal, 7 Kasım 2020, https://tinyurl.com/mdc22mc8 (erişim tarihi 18.08.2022)
  11. BORIO, Claudio, Central Banking in Challenging Times. SUERF/BAFFI CAREFIN Centre Conference. Milan, 2019
  12. BREUNINGER, Kevin, “Trump says Powell and the Fed ‘Fail Again’ — ‘No guts, no sense, no vision!” CNBC, 18 Eylül 2019, https://tinyurl.com/mws3u7f5 (erişim tarihi 18.08.2022)
  13. CAMACHO, Morera / NIETO, Carlos / ANTONIO, Jose, Finansal Sermayenin Küreselleşmesi: 1997-2008. Finansallaşma ve Kapitalizmin Krizi (haz. C. Lapavitzas), İstanbul: Yordam Kitap, 2017, (s. 225-255)
  14. CNNTURK, Cumhurbaşkanı Erdoğan: Merkez Bankası lütfetti, 25 Şubat 2015, https://tinyurl.com/3cunpzbt (erişim tarihi 18.08.2022)
  15. CNNTURK, Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Merkez Bankası açıklaması, 26 Eylül 2018, https://tinyurl.com/42cn8djv (erişim tarihi 18.08.2022)
  16. ÇERİ, Ufuk, “Prof. Öner Günçavdı, Merkez Bankası’ndaki görev değişiklikleri ve dolardaki yükselişi değerlendirdi: ‘Merkez Bankası’nın kredibilitesi ve bağımsız politika izlemesi bakımından olumsuz bir gelişme’” Medyascope, 14 Ekim 2021, https://tinyurl.com/2s3adhhr (erişim tarihi 18.08.2022)
  17. DIXON, Rosalind / UHLMANN, Felix, “The Swiss Constitution and a Weak-Form Unconstitutional Amendment Docrtine?” International Journal of Constitutional Law,