Dergiler / Kalemname / 2022 / Cilt: 7 - Sayı: 14

Kelamî Bir Kavram Olarak "Münker"in Semantik Analizi

Semantic Analysis of Munkar, The Concept of Kalam

Sayfa
539–563
Yayın Tarihi
2022-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Münkerin Kelâmî ekoller tarafından nasıl ele alındığı da emr-i bi’l ma’rûf nehy-i ani’l-münker ilkesinin Kelâm ilminde nasıl anlaşıldığı ortaya koymak bakımından üzerinde durulan bir başka husustur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Emr-i bi’l ma’rûf nehy-i ani’l münker Kelam ilmi için önemli bir ilkedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nitekim ilkenin İslam tarihinin farklı dönemlerinde şiddete varan davranışlara neden olacak şekilde anlaşıldığı ve uygulandığı görülmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Münkerin Kelâmî ekoller tarafından nasıl ele alındığı da emr-i bi’l ma’rûf nehy-i ani’l-münker ilkesinin Kelâm ilminde nasıl anlaşıldığı ortaya koymak bakımından üzerinde durulan bir başka husustur.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kelâm · Semantik Analiz · Mar’ûf

Özet

Emr-i bi’l ma’rûf nehy-i ani’l münker Kelam ilmi için önemli bir ilkedir. Kavramlarını ve formülasyonunu Kur’an’ın belirlediği bu ilke Müslümanların iyi ve kötüye dair tutumunu şekillendirmiş ve belirlemiştir. Diğer taraftan toplumsal hayatta iyinin ve kötülüğün failleri ile kurulacak ilişki biçimlerini de ortaya koymaktadır. Nitekim ilkenin İslam tarihinin farklı dönemlerinde şiddete varan davranışlara neden olacak şekilde anlaşıldığı ve uygulandığı görülmektedir. Bunda ilkenin özellikle münkerin nehyi boyutu öne çıkmaktadır. Münkerin nasıl anlaşıldığı, kaynağı, nehyindeki kriterlerin neler olacağı sorularına verilecek cevapta kavramın anlam alanını doğru şekilde belirlemek önemlidir. Bu sebeple kavramları doğru anlamak, tarih içerisinde sosyal, kültürel, siyasî ve mezhebî etkilerin ötesinde Kur’an’daki kullanımlarına uygun şekilde anlamlandırabilmek için semantik analizlerini yapmak ilm-i kelâm için de kullanılan bir metottur. Makalemizde münker kavramının semantik analizi, kavramın köküne tarihi süreçleri dikkate alınarak klasik Arapça sözlüklerde verilen anlamlar, Kur’an’daki kullanılışları ve zıt, yakın ve eş anlamlı sözcükleri tespit ederek yapılmaya çalışılmıştır. Münkerin Kelâmî ekoller tarafından nasıl ele alındığı da emr-i bi’l ma’rûf nehy-i ani’l-münker ilkesinin Kelâm ilminde nasıl anlaşıldığı ortaya koymak bakımından üzerinde durulan bir başka husustur.

Abstract

‘Al-Amr bi-l-ma‘rūf wa-l-nahy “an al-munkar” is an important principle for the science of Kalam. This principle, the concepts of which are defined in the Qur'an, shaped and determined the attitudes of Muslims towards good and evil. It also reveals the relationship to be established with those who do good and evil in society. As a matter of fact, this principle has been understood to lead to violent behavior from time to time. The source of denial and the criteria for the prohibition of denial should be determined. For this reason, semantic analysis is applied in order to understand the concepts correctly and to make sense of their use in the Qur'an beyond social, political and sectarian effects. In this article, the meaning of munkar in classical Arabic dictionaries, its use in the Qur'an and how it is handled in theological schools will be discussed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARAHAN, F. B. (2022). Kelamî Bir Kavram Olarak "Münker"in Semantik Analizi. Kalemname, Cilt: 7 - Sayı: 14, 539–563. https://ajindex.com/articles/869480

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Akbaba, Nuri Can. İslam Mezheplerinde Emr-i bi’l Ma’rûf ve nehy-i ani’l Münker Yöntemi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi,
  2. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
  3. Aksan, Doğan. Anlambilim: Anlambilim Konuları ve Türkçe’nin Anlambilimi. Ankara: Engin Yayınevi, 2009.
  4. Aksan, Doğan. Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara: TDK Yayınları, 1979.
  5. Altuntaş, Mehmet. “‘El-Emir bi’l-Ma‘rûf ve Nehiy ani’l-Münker’ Kavramının Model İnsanın Oluşumundaki Etkisi”. Uluslararası İslam ve Model İnsan Sempozyumu. ed. M. Akif Özdoğan vd. 723-734. Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Üniversitesi Yayınları, 2018.
  6. Atay, Hüseyin. İslam’ı Yeniden Anlama. Ankara: Atay ve Atay Yayınları, 2001.
  7. Aydınlı, Osman. İslam Düşüncesinde Aklileşme Süreci, Mutezilenin Oluşumu ve Ebu’l-Huzeyl Allaf. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2001.
  8. Aytepe, Mahsum. “Mu’tezile Kelâmında Ötekine Ulaşma Kaygısı Olarak Emr-i bi’l-Ma’rûf Neyh-i ‘Ani’l-Münker İlkesi”, Mukaddime: Mardin Artuklu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8/1 (2017), 83-97.
  9. Barış, Ayşe. Kelâmda Emri bi’l-Ma‘rûf ve Nehyi ani’l-Münker Meselesi. Ankara:
  10. Ankara Üniversitesi,
  11. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2007.
  12. Bilginer, Yahya. “Mu’tezile Düşünce Sisteminde el-Emru bi’l-Ma’rûf ve’n-Nehy ani’l-Münker İlkesinin Bağlamı ve Kullanım Alanı”. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 26/1 (2021), 245-261.
  13. Bulut, Zübeyir. “Karşı Mihne Uygulamaları ve Er-Risaletü’l-Kâdiriyye (Kâdirî İtikadı)”. Kelam Araştırmaları Dergisi 15/1 (Ocak 2017), 75-110.
  14. Can, Seyithan. “‘Emir bi’l-Ma‘rūf Nehiy ani’l-Münker’ İlkesinin Günümüz Dini Söylemin İnşasında İşlevsel Yönü”. Eskiyeni: Anadolu İlahiyat Akademisi Araştırma Dergisi 40 (2020), 199-218. Cevherî, İsmâil b. Hammâd. Tâcü’l-luġa ve ṣıḥâḥu’l-ʿArabiyye (eṣ-Ṣıḥâḥ). Beyrut: 1979.
  15. Cündioğlu, Dücane. Kur’an Çevirilerinin Dünyası. İstanbul: Kapı Yayınları, 2011.
  16. Çağrıcı, Mustafa. “Emir Bi’l-Ma‘rûf Nehiy Ani’l-Münker”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları, 1995.
  17. Çam, Süleyman. “Toplumsal Yaşanabilirlik Bağlamında Hâricilerin ‘Emir Bi’l Ma’ruf Nehiy ani’l-Münker’ Prensibine Yönelik Yaklaşımları”. Yaşanabilirlik Açısından İslam Dini Uluslararası Sempozyumu. ed. Hüseyin Doğan. Bursa: Emin Yayınları, 2021.
  18. Çıkar, Mehmet Şirin. Mu’tezilî İnanç Sisteminde ‘el-Emru bi’'l-Ma’ruf ve’n-Nehyu-ani’l-Münker’ Prensibi. Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi,
  19. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 1995.
  20. Çınar, Bayram. “İslam İnanç Ekollerinde Emr-i bi’l-Ma’ruf ve N