Dergiler / JENAS Journal of Environmental and Natural Studies / 2022 / Cilt: 4 - Sayı: 3

Kentleşme Baskısı Altında Havza Alanları: İstanbul İncelemesi

Watershed Areas under Urbanisation Pressure: The Case of Istanbul

Sayfa
207–224
Yayın Tarihi
2022-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İstanbul, Türkiye’nin en kalabalık şehri olup anomalik biçimde büyüme göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İstanbul, Türkiye’nin en kalabalık şehri olup anomalik biçimde büyüme göstermektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kent nüfusundaki artış, doğal arazi örtüsü, sulak alanlar vb. diğer doğal, ekolojik alanları doğrudan etkilemektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Su kaynakları üzerinde yetki sahibi kurumlar arasında düzenlemelerin ve denetim mekanizmasının oluşturulması gerektiği tespit edilmiştir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:3635 adet
⚙️Değişkenler:Havza Alanları · Içme Suyu · Kentleşme Baskısı

Özet

İstanbul, Türkiye’nin en kalabalık şehri olup anomalik biçimde büyüme göstermektedir. Kent nüfusundaki artış, doğal arazi örtüsü, sulak alanlar vb. diğer doğal, ekolojik alanları doğrudan etkilemektedir. Bu etkilerin başlıcalarından biri kentsel havzalar üzerinde olmaktadır. Küresel iklim değişikliği ve doğal kaynakların sürdürülebilirliğinin kentsel planlama gündeminde yer alması, mega kent için su yönetimi ve havza alanlarının önemini artırmaktadır. Bu çalışmada, İstanbul'daki içme suyu havza alanları üzerindeki kentleşme baskısının mevcut durumu analiz edilerek yakın gelecek için bir tahmin yapılmakta ve mevcut arazi kullanım verileri ile mevcut yasal-idari koşullar birlikte incelenmektedir. Elde edilen bulgulara göre İstanbul’daki içme suyu havzaları içerisinde en büyük yapılaşma baskısının, Terkos üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Terkos havza alanı mutlak koruma alanında 1291, kısa mesafe koruma alanında 3635 adet yapı bulunmaktadır. Terkos'taki mutlak koruma alanındaki yapı stokunun tüm havza bölgelerindeki mutlak koruma alanındaki yapı stokuna oranı %31,28'dir. Terkos, hem kısa mesafeli hem de mutlak koruma alanı içinde en fazla yapı bulunan havza alanıdır. Mevcut duruma ek olarak, Kanal İstanbul gibi mega projeler ve yapılaşma trendleri, Terkos'taki yapı yoğunluğunun yakın zamanda artacağını göstermektedir. Su ekosistemlerin sürdürülebilirliği su havzalarına bağlıdır. Bu nedenle havzalar için entegre su kaynakları yönetimi planlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Su kaynakları üzerinde yetki sahibi kurumlar arasında düzenlemelerin ve denetim mekanizmasının oluşturulması gerektiği tespit edilmiştir.

Abstract

Istanbul is the most populous city that is growing anomalistically in Turkey. An increase in urban population, natural land cover, wetlands, etc., directly affect other natural and ecological areas. One of the main effects is on urban watersheds. Global climate change and the sustainability of natural resources are included in the urban planning agenda increasing the importance of water management and watershed areas for the megacity. In this study, by analyzing the current situation of the urbanization pressure on the drinking water basin areas in Istanbul, a prediction is made for the near future and current land use data and current legal-administrative conditions are examined together. According to the findings, the highest building pressure among the drinking water basins in Istanbul is on Terkos. There are 1291 buildings in the strict preservation zone of the Terkos watershed area and 3635 buildings in the short-distance preservation area. The ratio of strictly protected area building stock in Terkos, to the strictly protected area building stock in all watershed areas is 31,28%. Terkos is the watershed area with the highest number of buildings in both short-distance and strictly protected areas. In addition to the current situation, mega projects, and construction trends such as Kanal Istanbul, indicate that the building density on Terkos will increase soon. The sustainability of aquatic ecosystems depends on watersheds. Therefore, integrated water resources management plans are needed for basins. It has been determined that arrangements and control mechanisms should be established between the institutions having authority over water resources.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BAŞAR, A. A., GÜZEL, B. İ. (2022). Kentleşme Baskısı Altında Havza Alanları: İstanbul İncelemesi. JENAS Journal of Environmental and Natural Studies, Cilt: 4 - Sayı: 3, 207–224. https://ajindex.com/articles/869006

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Aboelnour, M., Gitau, M. W., & Engel, B. A. (2019). Hydrologic response in an urban watershed as affected by climate and land-use change. Water, 11(8), 1603. https://doi.org/10.3390/w11081603
  2. Alberti, M. (1999). Urban Patterns and environmental performance: What do we know? Journal of Planning Education and Research, 19(2). https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0739456X9901900205
  3. Arnold Jr., C.A., Gibbons, C.J. (1996). Impervious surface coverage: the emergence of a key urban environmental indicator. Journal of the American Planning Association, 62(2), 243–258.
  4. Bajjali, W. (2018).
  5. Watershed Delineation. In W. Bajjali, ArcGIS for Environmental and Water Issues (pp. 235–245). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-61158-7_14
  6. Baker, A. (2006). Land Use and Water Quality. In Encyclopedia of Hydrological Sciences. John Wiley & Sons, Ltd. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/0470848944.hsa195
  7. Baykal, B, Tanik B., A, Gonenc, I., E. (2000). Water quality in drinking water reservoirs of a megacity Istanbul. Environmental Management, 26(6), 607– 614. Canıberk, M., & Kiracı, A. C. (2014). Arazi kullanımının zamansal değişiminin tarihi ortofotolarla belirlenmesi (Elmalı Havzası Örneği). 5. Uzaktan algılama-CBS sempozyumu (UZAL-CBS 2014), 14-17
  8. Ekim, İstanbul,
  9. Türkiye. Coşkun, H.G., Algancı, U. and Usta, G. (2008). Analysis of land use change and urbanization in the kucukcekmece water basin (Istanbul, Turkey) with temporal satellite data using remote sensing and GIS. Sensors. (8), 7213-7223. https://doi.org/10.3390/s8117213
  10. Fiquepron, J., Garcia, S., & Stenger, A. (2013). Land use impact on water quality: Valuing forest services in terms of the water supply sector. Journal of Environmental Management, 126, 113–121. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2013.04.002
  11. Gove, N.E., Edwards, R.T., Conquest, L.L. (2001). Effects of scale on land use and water quality relationships: A longitudinal basin-wide perspective. Journal of the American Water Resource Association, 37(6), 1721–1734.
  12. Haidary, A., Amiri, B. J., Adamowski, J., Fohrer, N., & Nakane, K. (2013). Assessing the Impacts of Four Land Use Types on the Water Quality of Wetlands in Japan. Water Resources Management, 27(7), 2217–2229. https://doi.org/10.1007/s11269-013-0284-5
  13. Harbor, J. M. (1994). A practical method for estimating the ımpact of land-use change on surface runoff, groundwater recharge and wetland hydrology. Journal of the American Planning Association, 60(1), 95–108.