Dergiler / Asia Minor Studies / 2021 / Cilt: 9 - Sayı: 1

XIX. Yüzyıl Başında Haremeyn Vakıfları ve Bir Yıllık Gelir Gideri

The Two Sacred Cities of Macca and Medinah Foundatıons and One Year of Income and Expense in The Beginning of The 19th Century

Sayfa
713–734
Yayın Tarihi
2021-01-22
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada vakıflarla ilgili bazı bilgiler özetlendikten ve muhasebe kaydında adı geçen vakıflar kısaca tanıtıldıktan sonra muhasebe verileri analiz edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:XIX. yüzyılda Haremeyn vakıflarına merkezi bütçe verileri perspektifinden bakan çalışmaların olmayışı bu makalenin çıkış noktasını oluşturmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Makale en büyük vakıfların gelir giderlerini elinde bulunduran Haremeyn hazinesinin 1803-1804 yılı gelir gider hesaplarına odaklanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada vakıflarla ilgili bazı bilgiler özetlendikten ve muhasebe kaydında adı geçen vakıflar kısaca tanıtıldıktan sonra muhasebe verileri analiz edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:The Two Sacred Cities of Macca and Medinah · accounting · surre

Özet

XIX. yüzyılda Haremeyn vakıflarına merkezi bütçe verileri perspektifinden bakan çalışmaların olmayışı bu makalenin çıkış noktasını oluşturmuştur. Makale en büyük vakıfların gelir giderlerini elinde bulunduran Haremeyn hazinesinin 1803-1804 yılı gelir gider hesaplarına odaklanmıştır. Haremeyn bütçe yönetiminde izlenen bütçe politikasının ve Haremeyn vakıflarının harcamalarına esas, güncel büyüklükleri ve faaliyet durumlarının nasıl olduğu sorularından başka Haremeyn hazinesinin önemli gider kalemlerinin neler olduğu, Haremeyn’e gönderilen surre yardımının yıllık harcamalara oranının ne olduğu sorularına cevap aranmıştır. Bu yardımların bölgesel iktidar sağlama bağlamında önemine vurgu yapılmıştır. Ayrıca müstakil vakıf çalışmalarında eksik kalan verilere Haremeyn hazinesi kayıtlarından ulaşmanın imkânı sınanmıştır. Bu bağlamda hedeflenen bilgilere ulaşıldığı gibi gelir ve giderlerin analizi sonucunda bazı değerlendirmeler ve genellemeler yapılmıştır. Çalışmada vakıflarla ilgili bazı bilgiler özetlendikten ve muhasebe kaydında adı geçen vakıflar kısaca tanıtıldıktan sonra muhasebe verileri analiz edilmiştir.

Abstract

Lack of studies that look at the two Sacred Cities of Macca and Medinah foundations in the 19th century from the perspective of central budget data constituted the starting point of this article. The article focuses on the income and expense accounts of the two Sacred Cities of Macca and Medinah treasury for the years 1803-1804, which holds the income and expenses of the largest foundations. In addition to the questions with regard to the budget policy followed in the two Sacred Cities of Macca and Medinah budget management, the current size and activity status of the two Sacred Cities of Macca and Medinah foundations, answers were sought for the questions of what are the important expenditure items of the Haremeyn treasury, what is the ratio of the surre aid sent to two Sacred Cities of Macca and Medinah to the annual expenditures. The importance of these aids in the context of providing regional power is emphasized. Furthermore, the accessibility of the missing data in the independent foundation studies from the two Sacred Cities of Macca and Medinah treasury records and the possibility of accessing the correct data were tested. In this context, the targeted information was reached and some evaluations and generalizations were made as a result of the analysis of income and expenses. In the study, after summarizing some historical information and briefly introducing foundations that were mentioned in accounting entry, accounting data were analyzed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TAŞKIN, O. (2021). XIX. Yüzyıl Başında Haremeyn Vakıfları ve Bir Yıllık Gelir Gideri. Asia Minor Studies, Cilt: 9 - Sayı: 1, 713–734. https://ajindex.com/articles/86878

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Osmanlı Arşivi Haremeyn Mukataası kalemi defterleri: OA.D.HMK.d.22131 Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi: VGMA.EV.HMH.d-07738 s. 8a-24b. VGMA D. no:1412 (Kasa 29).: Sultan Selim-i Sâlis İbn-i Sultan Mustafa-i Sâlis (Vakfiye). Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi: TSME.e Dosya:155 Gömlek: 83 (H.11/10/1105) Algar, H., (2002): Kâzerûnî. Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 25, 145-146.
  2. Akgündüz, A., (1996): İslam hukukunda ve Osmanlı tatbikatında vakıf müessesesi. İstanbul: Osmanlı Araştırmaları Vakfı. Akyıldız, Y.; Abay, A.R., (2017): Vakıf müessesesinin gelişimi ve mahiyeti tarihsel bir değerlendirme. Yalova Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 7 (15), s. 141–157. DOI: 10.17828/yalovasosbil.372776. Arslanboğa, K. (2018): Osmanlı Devleti'nde vakıf yönetiminde tevliyet: İstanbul örneği. Yönetim Bilimleri Dergisi 16 (32), s. 551–558. Available online at https://dergipark.org.tr/tr/pub/comuybd/issue/40668/439322.
  3. Ateş, N., (2019): Bursa Emir Sultan Külliyesi vakıfları (kuruluşundan xvıı. yüzyıl sonuna kadar). Vakıflar Dergisi (52), s. 9–27. DOI: 10.16971/vakiflar.668168. Barlak, H., (2019): Sultan II. Abdülhamid'in Haremeyn hassasiyeti. Avrasya Uluslararası Araştırmaları Dergisi 7 (17), s. 128–150. Available online at https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/759508, checked on 10/28/2020.
  4. Bayram, S., (2000): Kanuni Sultan Süleyman'ın oğlu Şehzade Mehmed'in, Şehzade Külliyesi Vakfiyesi ve Türk sanatındaki yeri. Milletlerarası XII. Türk Tarih Kongresi, Ankara 12-17 Eylül 1994, s. 1017–1039.
  5. Bizbirlik, A., (2000). Hicri 1003 (1595) tarihli defterin ışığnda bazı Osmanlı vilayetlerindeki haremeyn vakıfları. Osmanlı Araştırmaları 20 (20). Available online at https://dergipark.org.tr/tr/pub/oa/issue/10958/130992.
  6. Buluş, A., (2009). Sivil toplum kuruluşlarına tarihsel bir örnek: Osmanlı vakıfları. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi 8 (16), s. 20–36. Available online at https://dergipark.org.tr/tr/pub/susead/issue/28423/302678.
  7. Buzpınar, Ş. T.; Küçükaşçı, M. S., (1997).
  8. Haremeyn, Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (16), s. 153–157.
  9. Buzpınar, Ş. T., (2009). Surre. Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi 37, s. 567–569.
  10. Cezar, Y., (1986). Osmanlı maliyesinde bunalım ve değişim dönemi: XVIII. yy’dan Tanzimat’a mali tarih. İstanbul:
  11. Alan Yayınları.
  12. Cilacı, O., (1994). Dua. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi 9, s. 529–530.
  13. Çizakça, M. (2019). İktisat Tarihi Açısından Vakıflar. Vakıflar Dergisi, s. 73–84. DOI: 10.16971/vakiflar.586069. Çobanoğlu, A. V., (2002). Kuyucu Murad Pa