Dergiler / Düzce Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2022 / Cilt: 6 - Sayı: 2

Başlangıcından 18. Yüzyılın Başına Kadar Osmanlı-Güril Melikliği İlişkileri

Sayfa
212–226
Yayın Tarihi
2022-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Osmanlı Devleti’nin Kuzey-Doğu sınırının hinterlandında bulunan Güril Prensliği ile ilişkiler ele alınacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İstanbul’un fethiyle İmparatorluk vasfını kazanan, Anadolu’daki siyasi rakiplerini ortadan kaldıran Osmanlı Devleti, yönünü Karadeniz’e, dolayısıyla Kafkaslara yöneltmişti. 1461 yılında Trabzon’un fethedilmesi bu yönelişin en güçlü adımı olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Şehzade Selim’in Trabzon valiliği döneminde bölgeyle ilişkiler sıcak temasa dönüşmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Osmanlı Devleti’nin Kuzey-Doğu sınırının hinterlandında bulunan Güril Prensliği ile ilişkiler ele alınacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İslam Tarihi · Osmanlı Devleti · Kafkasya

Özet

İstanbul’un fethiyle İmparatorluk vasfını kazanan, Anadolu’daki siyasi rakiplerini ortadan kaldıran Osmanlı Devleti, yönünü Karadeniz’e, dolayısıyla Kafkaslara yöneltmişti. 1461 yılında Trabzon’un fethedilmesi bu yönelişin en güçlü adımı olmuştur. Şehzade Selim’in Trabzon valiliği döneminde bölgeyle ilişkiler sıcak temasa dönüşmüştür. Bu süreçte Batı Gürcistan bölgesinde bulunan üç büyük meliklik Osmanlı hâkimiyetini kabul etmiştir. Adı geçen melikliklerden birisi Çoruh Nehri’nin Karadeniz’e döküldüğü mevkide bulunan Güril’dir. Güril bölgesinin başkenti Ozurgeti’dir. Batı Gürcistan’ın parçası olan Güril, Osmanlı devleti için Rus ilerlemesine karşı adeta bir tampon bölge mesabesindeydi. XVI ve XVII. yüzyıllar boyunca Gürcistan’ın doğusu İran’ın Güril’in de dâhil olduğı batısı ise Osmanlı’ya bağlı kalmıştır. Güril melikleri Osmanlı Devleti’ne vergi vermekteydi. Söz konusu vergiler bazen Trabzon bazen de Çıldır Eyaleti aracılığıyla İstanbul’a ulaştırılmaktaydı. Güril bölgesini yöneten idareciler itaatten ayrıldıkları dönemlerde ise hem askeri harekât ile hem de ekonomik yaptırımlar uygulayarak cezalandırılmaları usulü de takip edilmiştir. Bu çalışmada Osmanlı Devleti’nin Kuzey-Doğu sınırının hinterlandında bulunan Güril Prensliği ile ilişkiler ele alınacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KAZDAL, M. (2022). Başlangıcından 18. Yüzyılın Başına Kadar Osmanlı-Güril Melikliği İlişkileri. Düzce Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 2, 212–226. https://ajindex.com/articles/867758

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. KAYNAKÇA Arşiv Belgeleri BOA. A{ DVNS.MHM.d, 6, 32, 44, 92, 108, 111, 112, 114, 115, 116. BOA. AE.SMMD.IV, 20/2218. BOA.C.DH. 321/16019. BOA.C.ML.46/2148. BOA.TS.MA.e, 6478/1. Araştırma ve Kaynak Eserler Ahmed Cevdet Paşa. Târîh-i Cevdet, haz. Mehmet İpşirli. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2018.
  2. Akdağ, Mustafa. “Osmanlı Müesseseleri Hakkında Notlar”. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi 13/1-2 (1955), 27-51. Aşıkpaşazâde. Tevârih-î Âl-i Osman (Aşıkpaşazade Tarihi). İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1332. Aydın, Dündar. Erzurum Beylerbeyliği ve Teşkilatı Kuruluş ve Genişleme Devri (1535-1566). Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1998.
  3. Bala, Mirza. “Gürcistan”. İslam Ansiklopedisi. IV/837-845. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1994.
  4. Berdzenişvili, Niko - Canaşia, Simon. Gürcüstan Tarihi. çev. Hayri Hayrioğlu. İstanbul: Sorun Yayınları, 1997.
  5. Bilge, Sadık Müfit. Osmanlı Çağı’nda Kafkasya 1454-1829 (Tarih-Toplum-Ekonomi). İstanbul: Kitabevi Yayınları, 1. Basım, 2012.
  6. Bostan, Mehmet Hanefi. “Yavuz Sultan Seli̇m’i̇n Şehzâdeli̇k Dönemi̇ (1487-1512)”. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 40 (Bahar 2019), 1-86.
  7. Çağatay, Neşet. ““Osmanlı İmparatorluğu’nda Reayâdan Alınan Vergi ve Rüsûmlar”. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi V/5 (1947), 483-511.
  8. Çelebi, Fevzi. 18.Yüzyıldan Günümüze Gürcü Tarihinin Ana Hatları. İzmir: Duvar Yayınları, 2020. Defterdar Sarı Mehmed Paşa. Zübde-i Vekayiât Tahlil ve Metin (1066-1116/1656-1704), (Haz. Abdülkadir Özcan). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1995. Dukas. Bizans Tarihi. çev. Viladimir Mirmiroğlu. İstanbul: İstanbul Fetih Cemiyeti, 1956.
  9. Ekinci, Ekrem Buğra. “Osmanlı İdaresinde Adem-i Merkeziyet ve İmtiyazlı Eyaletler”. Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları Dergisi 6 (Güz 2008), 7-84.
  10. Faroqhi, Suraiya. The Ottoman Empire and the World Around It. London: I.B. Tauris, 2004.
  11. Gümüş, Nebi. XVI. Asır Osmanlı - Gürcistan İlişkileri. İstanbul:
  12. Marmara Üniversitesi, Yayınlanmamış Doktora Tezi, 2000. İbn Kemal. Tevârih-i ’Al-i Osman VII. Defter. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2. Basım, 1991. İbn Kemal. Tevârih-i ’Âl-i Osman VIII. Defter. ed. Ahmet Uğur. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1997.
  13. Karamanlı, Hüseyin M. “Gürcistan”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. XIV/311-313. İstanbul: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 1996.
  14. Karataş, Abdullah Vefa. “Di̇van-ı Hümayun İle Paşa Di̇vanının Karşılaştırılması -Mani̇sa Şehzâde Sarayı Dîvânı Örneği̇-”. Adalet Dergisi 62-63 (2019), 235-264.
  15. Kılıç, Orh