Dergiler / Ege Eğitim Dergisi / 2022 / Cilt: 23 - Sayı: 3

Ergenlik Döneminde Ebeveynden Algılanan Psikolojik Kontrol Üzerine Bir Gözden Geçirme Çalışması

A Review of Perceived Psychological Control From Parents in Adolescence

Sayfa
350–369
Yayın Tarihi
2022-10-29
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Psikoloji alanında yapılan pek çok araştırma çocuk ve ergenlerin gelişiminde ebeveynlerin önemli bir etkisi olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Psikoloji alanında yapılan pek çok araştırma çocuk ve ergenlerin gelişiminde ebeveynlerin önemli bir etkisi olduğunu göstermektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ebeveynlerin benimsediği davranış ve tepkiler ise farklı ebeveynlik pratikleri olarak karşımıza çıkmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Son olarak, alanyazında yer alan çalışmalar değerlendirilerek, araştırmacı ve uygulayıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Psikolojik kontrol · Ergenlik · Ebeveynlik

Özet

Psikoloji alanında yapılan pek çok araştırma çocuk ve ergenlerin gelişiminde ebeveynlerin önemli bir etkisi olduğunu göstermektedir. Ebeveynlerin benimsediği davranış ve tepkiler ise farklı ebeveynlik pratikleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda, çocuğun özerklik kazanmasını zorlaştıran, kendisini ifade etmesine fırsat tanımayan psikolojik kontrol uygulamaları da önemli ebeveyn tepkileri olarak değerlendirilmektedir. Bu gözden geçirme çalışmasının temel amacı, psikolojik kontrolün ergenlerin gelişimleri üzerindeki etkilerinin ele alındığı farklı çalışmaların sunularak öneminin ortaya konmasıdır. Bu amaç doğrultusunda, öncelikle alanyazında psikolojik kontrol kavramının gelişimi ve farklı tanımlarına yer verilmiştir. Ardından ergenlik döneminde ebeveynden algılanan psikolojik kontrolün psikososyal gelişim ile ilişkisine değinilmiştir. Bu kapsamda, özerklik, kimlik gelişimi, kişilerarası ilişkiler, benlik saygısı, duygu düzenleme gibi boyutları içeren çalışmalar ele alınmıştır . Bir sonraki kısımda ise psikolojik ve davranışsal problemler ile ebeveynden algılanan psikolojik kontrolü konu edinen çalışmalar aktarılmıştır. Bu bağlamda, anksiyete, depresif belirtiler, problemli davranışlar gibi içselleştirme ve dışsallaştırma gibi problemlere yönelik araştırmalar sunulmuştur. Ardından, ergenlik döneminde çocuğu olan ebeveynlere yönelik bazı müdahale programlarından örnekler verilerek, etkin ebeveynlik yöntemlerinin ergen gelişimindeki olumlu etkisi vurgulanmıştır. Son olarak, alanyazında yer alan çalışmalar değerlendirilerek, araştırmacı ve uygulayıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract

Many studies in the field of psychology reveal that parents have an important influence on the development of children and adolescents. Behaviors and reactions adopted by parents appear as different parenting practices. In this context, psychological control practices, which make it difficult for adolescents to gain autonomy and express themselves, appear as important parental responses. The main purpose of this review is to put forth the importance of psychological control in adolescent development. For this purpose, firstly, the development and definitions of psychological control concept have been presented. Also, the relationship between psychological control and psychosocial development in adolescence has been mentioned. The studies on the relationship between psychological control and autonomy, identity development, interpersonal relationships, self-esteem, emotion regulation have been presented. In the next section, studies on psychological, behavioral problems and perceived psychological control have been included. In this context, studies on internalization and externalization problems such as anxiety, depressive symptoms, and problematic behaviors have been presented. Then, the positive effects of effective parenting methods on adolescent development have been emphasized by giving examples of some intervention programs. Finally, the studies in the literature have been evaluated and suggestions for researchers and practitioners have been presented.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YÜZBAŞI, D. V., YILMAZ, S. S. (2022). Ergenlik Döneminde Ebeveynden Algılanan Psikolojik Kontrol Üzerine Bir Gözden Geçirme Çalışması. Ege Eğitim Dergisi, Cilt: 23 - Sayı: 3, 350–369. https://ajindex.com/articles/866087

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Adams, G. R., & Marshall, S. K. (1996). A developmental social psychology of identity: Understanding the person-in-context. Journal of Adolescence, 19(5), 429-442. doi: 10.1006/jado.1996.0041 Adem, S. (2019). Aile Eğitim Programının aile işlevleri üzerindeki etkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi,
  2. İzmir.
  3. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2018). Çocuk Yetiştirmede Temel Beceriler Eğitimi. https://www.aep.gov.tr/media/vjnne0oa/%C3%A7ocuk-yeti%C5%9Ftirmede-temel-konular.pdf adresinden elde edildi. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2010). Aile Eğitim Programı. https://aep.gov.tr/tr/ adresinden elde edildi. Akbulut, K., Ürkmez, F. B., Kimmet, E., Demircioğlu, H., Eren, Y. Z., Nesipoğlu, S. ve Gökeşmeoğlu, N. (2008). 7 -19 Yaş Aile Eğitimi Kılavuz Kitabı. Ankara:
  4. Milli Eğitim Bakanlığı. Aktaş, V. ve Tepe, Y. K. (2021). Olumlu sosyal davranışlar ile özerklik desteği ve psikolojik kontrol arasındaki ilişkiler. Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 45(2), 29-48.
  5. Albrecht, A. K., Galambos, N. L., & Jansson, S. M. (2007). Adolescents’ internalizing and aggressive behaviors and perceptions of parents’ psychological control: A panel study examining direction of effects. Journal of Youth and Adolescence, 36(5), 673-684. doi: 10.1007/s10964-007-9191-5
  6. Arıcı-Özcan, N. ve Arslan, R. (2018). Ergen annelerine uygulanan Ebeveyn Stresini Yönetme Programı’nın etkililiği. Sakarya University Journal of Education, 8(1), 40-59. doi: 10.19126/suje.349339 Arkan, B., Güvenir, T., Ralph, A., & Day, J. (2020). The efficacy and acceptability of the Triple P: Positive Parenting Program with Turkish parents. Journal of Child and Adolescent Psychiatric Nursing, 33(3), 148-156. doi: 10.1111/jcap.12283 Assor, A. (2017) The striving to develop an authentic inner-compass as a key component of adolescents’ need for autonomy: Parental antecedents and effects on identity, well-being, and resilience. In B. Soenens, M. Vansteenkiste, & S. Van Petegem (Eds.), The meaning and the role of autonomy in adolescent development: Toward conceptual clarity (pp. 119-144). London: Routledge Psychology Press.
  7. Assor, A., & Tal, K. (2012). When parents’ affection depends on child’s achievement: Parental conditional positive regard, self-aggrandizement, shame and coping in adolescents. Journal of Adolescence, 35(2), 249-260. doi: 10.1016/j.adolescence.2011.10.004 Assor, A., Roth, G., & Deci, E. L. (2004). The emotiona