Dergiler / Sanat ve Tasarım Dergisi / 2022 / Cilt: 12 - Sayı: 2

TÜRK ALP TASVİRLİ ORTA ÇAĞ ASTAR BOYALI HORASAN SERAMİKLERİNDE AYAKTA SAVAŞÇILARIN RESİMSEL ANALİZLERİ

ANALYSIS OF STANDING WARRIORS IN TURKISH ALP DEPPCTED MEDIEVAL POLICHROM KHORASAN CERAMICS

Sayfa
663–676
Yayın Tarihi
2022-12-21
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Plastik sanatlar bağlamında hem resimsel hem de kavramsal olarak değerlendirilen figürlerde görülen üslup özellikleri ise, kompozisyon betimlemeleri yoluyla ele alınarak analiz edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Orta çağda büyük Horasan coğrafyasının merkezlerinde üretilmiş olan astar boyalı insan tasvirli seramiklerin kaynaklarda Samani seramikleri şeklinde adlandırılması üretim tarihleriyle ilgilidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Oysa farklı merkezlerde ortaya çıkan buluntular söz konusu üretimin IX-X. yy. çerçevesi dışına çıktığını, buna rağmen ortak ekolü temsil ettiğini sergiler.
💡
Sonuç & Katkı:Plastik sanatlar bağlamında hem resimsel hem de kavramsal olarak değerlendirilen figürlerde görülen üslup özellikleri ise, kompozisyon betimlemeleri yoluyla ele alınarak analiz edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Horasan’ın orta çağ seramikleri · Alp geleneği · Türk tasvir dili

Özet

Orta çağda büyük Horasan coğrafyasının merkezlerinde üretilmiş olan astar boyalı insan tasvirli seramiklerin kaynaklarda Samani seramikleri şeklinde adlandırılması üretim tarihleriyle ilgilidir. Oysa farklı merkezlerde ortaya çıkan buluntular söz konusu üretimin IX-X. yy. çerçevesi dışına çıktığını, buna rağmen ortak ekolü temsil ettiğini sergiler. Bu durum mevcut verilerin daha geniş açıdan ele alınmasını ve daha “nesnel” değerlendirmesini gerekli kılar. Araştırma makalesinde mercek altına alınan seramikler ‘ayakta savaşçı figürü’ tasvirleriyle sınırlandırılmıştır. Mevcut malzeme ise Türk sanatında alp geleneğine yönelik son derece sağlam referanslar barındırır. Bu hususlar Siyavuş Dadaş tarafından yazılan “Türk Sanatında Tasvir Dili’’ kitabına göre irdelendiğinde; İskit döneminden itibaren kendini ortaya koyan ve Osmanlı’ya kadar varlığını koruyan bir dilin Horasan seramik ekolünde de bilindiği ve uygulandığı anlaşılmaktadır. Bu durum Horasan kültür ortamının etnik mensubiyetine dair ipuçları sunarak olayın sanatsal açıdan görülmesine yönelik örnekler sağlamaktadır. Plastik sanatlar bağlamında hem resimsel hem de kavramsal olarak değerlendirilen figürlerde görülen üslup özellikleri ise, kompozisyon betimlemeleri yoluyla ele alınarak analiz edilmiştir.

Abstract

The fact that the angobed-painted and human-figured ceramics produced in the centers of the geography of Greater Khorasan in the Middle-ages is called as “Samani Pottery” is related to the production dates. However, finds discovered in different centers show that the production in question went out of the frame of the 9th and 10th centuries and, despite this, represented the common school. This makes it necessary for the current remainder to be evaluated from a wider angle and more “objectively”. Ceramics that are examined in the research paper are restricted to the depictions of the standing warrior figure. Despite this, the present material contains extremely strong references related to the Alp tradition in Turkish art. When these issues are examined in terms of the Language of Depiction in Turkish Art, it is understood that a language, which had revealed itself since the Scythian age and maintained its existence until the Ottomans, was also known and applied in the Khorasan ceramic school. By providing clues related to the ethnicity of the Khorasan cultural environment, this situation provides data for the artistic viewing of the event.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AVŞAR, L., ÖZTÜTÜNCÜ, S. (2022). TÜRK ALP TASVİRLİ ORTA ÇAĞ ASTAR BOYALI HORASAN SERAMİKLERİNDE AYAKTA SAVAŞÇILARIN RESİMSEL ANALİZLERİ. Sanat ve Tasarım Dergisi, Cilt: 12 - Sayı: 2, 663–676. https://ajindex.com/articles/863505

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. Ainy, L. (1980). The Central Asian Art of Avicenna Epoch, Dushanbe: İfron, no. 129-134. • Arjantseva, İ.A. (Аржанцева, И.А.) (1978). Пояса На Росписях Афрасиаба, Имку. Вып. 21. Ташкент, C. 92-114. • Arjantseva, İ.A. (Аржанцева, И.А.) (1986). Вооружение Раннесредневековой Средней Азии (По Изобразительным ДаннЫм ). Автореферат Диссертации На Соискание Ученой степени кандидата исторических наук, МГУ имени М.В. ЛОМОНОСОВА, Москва. • Avşar, L. (2017). Dâhili Gözle Görülen Dünya, Türk Sanatının Oluşumu ve Tasvir Dili, İDİL, Sanat ve Dil Dergisi, (31), Bahar II, 967-984. • Baş, A., Duran, R., Dursun, Ş. (2019). “Keykubadiye Sarayı Figürlü Çinileri (2014- 2017)”,
  2. Sanat Tarihi Dergisi, XXVIII/2, Ekim, s. 387-405. • Başkan, S. (2002).
  3. Eski Türklerde Sanat, Türkler Ansiklopedisi. B. 19. C. 4. Orta Cağ. Ankara: Yeni Türkiye Yay., 181-210. • Borisenko, A.Y., Hudyakov, Y, S. (Борисенко, А.Ю., Худяков Ю.С) (2008). Изображения Воинов На Торевтике Тюркских Кочевников Центральной Азии Раннего Средневековья”, Археология, Этнография И Антропология Евразии 4 (36), 43-53. • Bulliet, R. (1992). Pottery Styles and Social Status in Medieval Khurasan, In A. Knapp (Ed.), Archaeology, Annales, and Ethnohistory (New Directions in Archaeology, Cambridge: Cambridge University Press, 75-82. • Çoruhlu, Y. (2007). Erken Devir Türk Sanatı. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 120. • Dadaş, S. (Дадаш, С.) (2006). Теория Формального Изобразительного Языка Тюркской Миниатюры, İstanbul: Mega. • Duran, R. (2018). Oğuzların Kayı Boyu Damgasının Anadolu Türk Mimari Süslemesinde Motif Olarak Kullanılması Üzerine, Sutad, Bahar, (43), 523-535. • Ersoylu, H. (2015).
  4. Türk Kültüründe Kuşlar, İstanbul: Ötüken. • Esin, E. (1978). İslamiyet’ten Önceki Türk Kültür Tarihi ve İslam’a Giriş (Türk Kültürü El Kitabı I, II, Cild l/b’den Ayrı Basım), İstanbul: Edebiyat Fakültesi Matbaası. • Esin, E. (2006).
  5. Türklerde Maddi Kültürün Oluşumu, İstanbul: Kabalcı Yayınevi. • Frye, R. N. (2000). Buhara Orta Çağın Başarısı (Çev. Hasan Kurt), Ankara: Ahmet Yesevi Ünv. Yar. Vak.Bil. Y., 11-47. • Gömeç, S. Y. (2016).
  6. Türk Kültüründe At, Uluslararası Geçmişten Günümüze Bozkır Sempozyumu, Mayıs, Konya, 819-834. • Gumilev, L.N. (Гумилев, Л.Н. (1959). Эфталиты и их соседи в IV в.” Вестник древней истории, No 1, 129-140. • İlyasova S. R. vd., (Ильясова, С. Р.vd.) (2016). Нет блага в богатстве, Глазурованная керамика Ташкентского оазиса IX–XII веков. Москва: Фонд Марджани. • İskenderzade, L. (2010). Anadolu Selçuklu Saray Çinilerinde İn