Dergiler / Mukaddime / 2022 / Cilt: 13 - Sayı: 2

Cemil Meriç'in Düşüncesinde İdeoloji Kavramı: Georg Wilhelm Friedrich Hegel Perspektifinden Bir Okuma

Sayfa
490–515
Yayın Tarihi
2022-11-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Her iki düşünürün tarihselleştirmeden anladıkları şeyin içselleştirme, organikleştirme bir diğer ifadeyle kendinin kılma olduğu beyan edilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İdeoloji kavramı ilk kez 1796 yılında Antoine Destutt de Tracy tarafından kullanılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu kavram ilk kullanıldığında düşüncelerin bilimi olarak tanımlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Her iki düşünürün tarihselleştirmeden anladıkları şeyin içselleştirme, organikleştirme bir diğer ifadeyle kendinin kılma olduğu beyan edilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İdeoloji · Bilme · Tarihsellik

Özet

İdeoloji kavramı ilk kez 1796 yılında Antoine Destutt de Tracy tarafından kullanılmıştır. Bu kavram ilk kullanıldığında düşüncelerin bilimi olarak tanımlanmıştır. Fransa’daki Aydınlanma ile birlikte görünür hale gelen ideoloji kavramı, düşüncenin evrensel bilgiye göre tanzim edilmesi anlamını içermiştir. Evrensel bilgi bağlamında ideoloji, geçmişe dönmeme ve köklerden kopma biçiminde zuhur etmiştir. Bahsi edilen biçimde beliren bir ideoloji tanımına karşı zaman ve mekân içerisinde yaşayan özne tarafından üretilmiş tarihsel bir ideoloji düşüncesi belirmiştir. Sözü edilen düşüncenin önde gelen savunucularından biri Georg Wilhelm Friedrich Hegel olmuştur. Geçmiş zamandaki düşünce köklerini muhtevasında barındırmayan ideoloji lafzına Türkiye’de karşı çıkan en önemli isim Cemil Meriç olmuştur. Bu çalışma kapsamında Cemil Meriç’in düşüncesindeki ideoloji kavramı, Georg Wilhelm Friedrich Hegel’in ideoloji kavramına bakışı ile bağlantılı biçimde okunacaktır. Çalışma kapsamında Meriç ve Hegel’in ideolojiye bakışı arasındaki bağlantı, düşünce ve bilme kavramları üzerinden kurulacaktır. Geçmişteki düşünce köklerinden kopukluk biçiminde neşet eden ideoloji kavramını zaman ve mekân ile tamamlama çabaları düşünce ve bilme kavramının karşılığı olarak yorumlanacaktır. Bu açıdan gerek Meriç’in gerekse Hegel’in ideoloji kavramını hem şimdiki zaman hem geçmiş zaman hem de burasını içeren düşünce kodu ile telif etme niyetinde oldukları ileri sürülecektir. Söz konusu tercih ile evrensel bilgiye göre sûdur eden ideoloji kavramını tarihselleştirmeyi amaçladıkları iddia edilecektir. Her iki düşünürün tarihselleştirmeden anladıkları şeyin içselleştirme, organikleştirme bir diğer ifadeyle kendinin kılma olduğu beyan edilecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERGÜÇ, V. (2022). Cemil Meriç'in Düşüncesinde İdeoloji Kavramı: Georg Wilhelm Friedrich Hegel Perspektifinden Bir Okuma. Mukaddime, Cilt: 13 - Sayı: 2, 490–515. https://ajindex.com/articles/862056

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (37)

  1. Acar-Savran, G. (2013). Sivil Toplum ve Ötesi: Rousseau, Hegel, Marx. İstanbul:
  2. Belge Yayınları.
  3. Açıkgöz, H. (1993). Cemil Meriç ile Sohbetler. İstanbul:
  4. Seyran Yayınları.
  5. Arlı, A. & Çeğin, G. (2004). “İdeoloji” Gerçeğinin Aşınması ve Pierre Bourdieu’nün Kuramsal Seçenekleri, Doğu Batı Dergisi, 28, 163-179.
  6. Arslan, H. (2012). Araf’ta Bir Yalnızım. Cemil Meriç ile Mülakat. M. Armağan & S. Coşkun (Ed.), Bulutları Delen Kartal, içinde (ss. 251-264). İstanbul:
  7. Timaş Yayınları.
  8. Ateşoğlu, G. (2021). Hegel’in Erken Dönem Siyaset Felsefesinden Bir Kesit. G. Ateşoğlu (Ed.), Alman İdealizmi II: Hegel, içinde (ss. 27-41). Ankara:
  9. Doğu Batı Yayınları.
  10. Avineri, S. (2021). Tarih: Özgürlük Bilincine Doğru İlerleme. G. Ateşoğlu (Ed.), Alman İdealizmi II: Hegel, içinde (ss. 526-548). Ankara:
  11. Doğu Batı Yayınları.
  12. Balzac, H. D. (2018). Ferragus. (C. Meriç). İstanbul: İletişim Yayınları. _____. (2020). Otuzundaki Kadın. (Çev. C. Meriç). İstanbul:
  13. İletişim Yayınları.
  14. Baştürk, E. (2017). Siyasal Olanın Varoluşsal Diyalektiği ya da Schmitt’i Hegel-Lacan Üzerinden Yeniden Okumak. Özne Dergisi, 27, 99-121.
  15. Beiser, F. (2019). Hegel. S. Beyazıt (Çev.). İstanbul:
  16. Alfa Yayınları.
  17. Bozkurt, N. (2009). Hegel. İstanbul:
  18. Say Yayınları.
  19. Calhoun, C. (2009). Milliyetçilik. B. Sütçüoğlu (Çev.). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  20. Cangızbay, K. (2006). Cemil Meriç Üzerine. A. Çiğdem (Ed.), Modern Türkiye’de Siyasî Düşünce Cilt: 5, içinde (ss. 533-538). İstanbul:
  21. İletişim Yayınları.
  22. Cevizci, A. (1999). Paradigma Felsefe Sözlüğü. İstanbul:
  23. Paradigma Yayınları.
  24. Cündioğlu, D. (2010). Bir Mabed İşçisi: Cemil Meriç-Bir Cumhuriyet Aydının Serencamı. İstanbul:
  25. Kapı Yayınları.
  26. Çaha, Ö. & Şahin, B. (2013). Fikir Biliminden Ütopyaya İdeoloji. Ö. Çaha & B. Şahin (Ed.), Dünyada ve Türkiye’de Siyasal İdeolojiler, içinde (ss. 17-38). Ankara:
  27. Orion Yayınları.
  28. Çetin, H. (2007). Çağdaş Siyasal Akımlar. Ankara:
  29. Orion Yayınları.
  30. Derrida, J. (2016). Platon’un Eczanesi. (Çev. Z. Direk). İstanbul: Alfa Yayınları. D’hont, J. (1994). Hegel ve Hegelcilik. B. Işık (Çev.). İstanbul:
  31. İletişim Yayınları.
  32. Eagleton, T. (2005). İdeoloji. M. Özcan (Çev.). İstanbul:
  33. Ayrıntı Yayınları.
  34. Eren, A. (2012).
  35. Bir Dava Etrafında Tek Kalp, Tek Vücut Olmalıyız. Cemil Meriç ile Mülakat. M. Armağan & S. Coşkun (Ed.), Bulutları Delen Kartal, içinde (ss. 103-107). İstanbul:
  36. Timaş Yayınları.
  37. Gadamer, H. G. (2021a). Evrik Dünya. G. Ateşoğlu (Ed.), Hegel’in Diyalektiği, içinde (ss. 51-72). Ö. Berk Albachten (Çev.). İstanbul: Ayrıntı