Dergiler / Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi / 2022 / Cilt: 12 - Sayı: 2

Su Kalite İndeksi ve İstatistiksel Analiz Kullanılarak Orta Karadeniz Bölgesi Kızılırmak ve Yeşilırmak Nehirleri Su Kalitesinin Değerlendirilmesi

Evaluation of Water Quality of the Middle Black Sea Region, Kızılırmak and Yeşilırmak Rivers Using Water Quality Index and Statistical Analysis

Sayfa
645–662
Yayın Tarihi
2022-12-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuçlar Kızılırmak’ın içme, sulama ve endüstriyel kullanım için uygun, Yeşilırmak’ın ise sadece sulama amaçlı kullanım açısından uygun olduğunu göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Karadeniz Bölgesi’nin en büyük akarsularından olan Kızılırmak ve Yeşilırmak, havza alanlarındaki insan aktiviteleri, tarım ve hayvancılık faaliyetleri nedeniyle kirletici faktörlerin yoğun baskısı altındadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu kirletici etkilerin belirlenmesi için Orta Karadeniz Bölgesi, Samsun’da yer alan Kızılırmak ve Yeşilırmak nehirlerinin fizikokimyasal özelliklerinin ve su kalitesinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuçlar Kızılırmak’ın içme, sulama ve endüstriyel kullanım için uygun, Yeşilırmak’ın ise sadece sulama amaçlı kullanım açısından uygun olduğunu göstermiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2018 Verileri
⚙️Değişkenler:Ağır metal · Kızılırmak · İstatistiksel analiz

Özet

Karadeniz Bölgesi’nin en büyük akarsularından olan Kızılırmak ve Yeşilırmak, havza alanlarındaki insan aktiviteleri, tarım ve hayvancılık faaliyetleri nedeniyle kirletici faktörlerin yoğun baskısı altındadır. Bu kirletici etkilerin belirlenmesi için Orta Karadeniz Bölgesi, Samsun’da yer alan Kızılırmak ve Yeşilırmak nehirlerinin fizikokimyasal özelliklerinin ve su kalitesinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ekim 2018 ve Ağustos 2019 olmak üzere dört mevsim olacak şekilde örnekleme çalışmaları yürütülmüştür. Çalışmada elde edilen sonuçlar Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği (YSKY) ne göre ve mevsimsel olarak Su Kalite İndeksine (WQI) göre değerlendirilmiştir. İstatiksel olarak veriler arasında farklılıklar için bağımsız t-testi, parametreler arasındaki ilişkinin belirlenmesi için pearson korelasyon indeksi (PCI), kirletici kaynaklarının belirlenmesi için temel bileşen analizi (TBA/FA) uygulanmıştır. TBA/FA ya göre dört faktör tüm faktörlerin %90,118 ni oluşturmuştur. YSKY’ne göre Kızılırmak I. ve II. sınıf, Yeşilırmak ise II.ve III. sınıf su kalite özelliği taşımaktadır. WQI sonuçlarına göre Kızılırmak ilkbahar mevsiminde “zayıf”, Yeşilırmak ise sadece kış mevsiminde “iyi” diğer tüm mevsimlerde zayıf ve çok zayıf su kalite özelliği taşımaktadır. Sonuçlar Kızılırmak’ın içme, sulama ve endüstriyel kullanım için uygun, Yeşilırmak’ın ise sadece sulama amaçlı kullanım açısından uygun olduğunu göstermiştir.

Abstract

Kızılırmak and Yeşilırmak, one of the largest rivers of the Black Sea Region, are under intense pressure of polluting factors due to human activities, agriculture and livestock activities in the basin areas. In order to determine these polluting effects, it was aimed to evaluate the physicochemical properties and water quality of Kızılırmak and Yeşilırmak rivers in Samsun, Middle Black Sea Region. Sampling studies were carried out in four seasons, October 2018 and August 2019. The results obtained in the study were evaluated according to the Surface Water Quality Regulation (SWQR) and seasonally according to the Water Quality Index (WQI). Independent t-test for statistical differences between data, Pearson Correlation Index (PCI) to determine the relationship between parameters, Principal Component Analysis/Factor Analysis (PCA) to identify pollutant sources was applied. According to PCA/FA, four factors constituted 90,118% of all factors. According to SWQR, Kızılırmak I and II. Class, Yesilirmak II. and III. class water quality feature. According to the WQI results, Kızılırmak is “weak” in spring, Yeşilırmak is “good” only in winter, but weak and very poor in all other seasons. The results showed that Kızılırmak is suitable for drinking, irrigation and industrial use, while Yeşilırmak is suitable for use only for irrigation purposes.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞİMŞEK, A., TÜRKTEN, H., BAKAN, G. (2022). Su Kalite İndeksi ve İstatistiksel Analiz Kullanılarak Orta Karadeniz Bölgesi Kızılırmak ve Yeşilırmak Nehirleri Su Kalitesinin Değerlendirilmesi. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, Cilt: 12 - Sayı: 2, 645–662. https://ajindex.com/articles/860727

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Akbal, F., Gürel, L., Bahadır, T., Güler, İ, Bakan, G., Büyükgüngör, H., (2011a). Water and sediment quality assessment in the mid-Black Sea coast of Turkey using multivariate statistical techniques. Environmental Earth Science, 64, 1387–1395
  2. Akbal, F., Gürel, L., Bahadır, T., Güler, İ., Bakan, G. and Büyükgüngör, H., (2011b). Multivariate statistical techniques for the assessment of surface water quality at the mid-black sea coast of turkey. Water Air Soil Pollution, 216, 21– 37. https://doi.org/10.1007/s11270-010-0511-0.
  3. Akkan, T., Mutlu, T. (2022). Assessment of Heavy Metal Pollution of Çoruh River (Turkey). Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 12 (1), 355-367. DOI: 10.31466/kfbd.1073227 Akter, T., Jhohura, F.T., Akter, F., Chowdhury, T.R., Mistry, S.K., Dey, D., Barua, M.K., Islam, M.A. & Rahman, M., (2016). Water Quality Index for measuring drinking water quality in rural Bangladesh: A cross-sectional study. Journal of Health, Population and Nutrition 35: 4. doi: 10.1186/s41043-016-0041-5.
  4. Atıcı, T., (2004). Sarıyar Barajı planktonik algleri Kısım: I – Cyanophyta. Süleyman Demirel Üniversitesi Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Dergisi., 2 (12): 94. Aydin H., Ustaoğlu F., Tepe T., Soylu E.N., (2020): Assessment of water quality of streams in northeast Turkey by water quality index and multiple statistical methods, Environmental Forensics, DOI: 10.1080/15275922.2020.1836074 Aydin Uncumusaoğlu, A., Akkan, T., (2017). Assessment of Water Quality of Yağlidere Stream (Turkey) Using Multivariate Statistical Techniquess. Polish Journal of Environmental Studies, 26(4), 1715-1723. https://doi.org/10.15244/pjoes/68952
  5. Bakan, G., Özkoç, H.B., Tülek, S., Cüce, H., (2010). Integrated Environmental Quality Assessment of Kizilirmak River and its Coastal Environment. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 10, 453-462.
  6. Bellos, D. and Sawidis, T. (2005). Chemical pollution monitoring of the River Pinios (Thessalia–Greece), Journal of Environmental Management, 76: 282-292.
  7. Blanke, A., Huang, Q., Rozelle, S., Huang, J., Wang, J., (2007). Agriculture and groundwater development in northern China: trends, institutional responses, and policy options. Water Policy 9 (S1), 61–74. https://doi.org/10.2166/wp.2007.045.
  8. Can, Ö. ve Taş, B., (2012). Ramsar Alanı İçinde Yer Alan Cernek Gölü ve Sulak Alanının (Kızılırmak Deltası, Samsun) Ekolojik ve Sosyo-Ekonomik Önemi. TÜBAV Bilim Dergisi, 5 (2), 1-11.