Dergiler / Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2022 / Cilt: 22 - Sayı: 22

FARKLI BİR İSTİARE-İ MEKNİYYE TANIMI DENEMESİ

Attempt a Different Description of Istiʿāra Makniyya

Sayfa
155–178
Yayın Tarihi
2022-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada bu sorun, neredeyse bütün belâgat kitaplarında istiare-i mekniyye örneği olarak yer alan şair sahâbî Ebû Ẕü’eyb el-Hüẕelî’nin (öl. 28/648-49) meşhur beyti merkeze alınarak değerlendirilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bilindiği gibi istiare bir lügavî mecazdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Buradaki kapalılığa istiare tanımındaki karışıklığın da etki ettiği anlaşılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada bu sorun, neredeyse bütün belâgat kitaplarında istiare-i mekniyye örneği olarak yer alan şair sahâbî Ebû Ẕü’eyb el-Hüẕelî’nin (öl. 28/648-49) meşhur beyti merkeze alınarak değerlendirilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Teşbih-i Meknî · İstiare-i Mekniyye · Mecaz

Özet

Bilindiği gibi istiare bir lügavî mecazdır. Doğal olarak bir istiare türü olan istiare-i mekniyyenin de mecaz içermesi gerekmektedir. Belâgat kitaplarında istiare-i mekniyye ile ilgili getirilen örneklerin hemen hepsinde müstear leh/müşebbeh hakiki anlamda kullanılmaktadır. Bu istiare türünde müstear leh/müşebbehin hakiki anlamda kullanılması, dahası zikredilmesi problem teşkil etmektedir. Buradaki kapalılığa istiare tanımındaki karışıklığın da etki ettiği anlaşılmaktadır. Klasik olsun modern olsun hemen hemen bütün çalışmalarda Sekkâkî’nin (öl. 626/1229) istiare-i mekniyye tanımının benimsenip aynen sürdürüldüğü görülmektedir. Bu belâgat kitaplarında, bazı sözlerin mecaz ihtiva etmemesine rağmen istiare-i mekniyye başlığı altında örnek olarak getirilmesinin sebeplerinden birinin de beliğ teşbihin bir türü olan teşbih-i meknînin ayrı bir teşbih başlığı altında incelenmemesi olduğu söylenebilir. Bu makalede istiare-i mekniyyenin yeni bir tanımına dikkat çekilip mevcut tanım ve örneklerdeki problemlere işaret etmek hedeflenmektedir. Çalışmada bu sorun, neredeyse bütün belâgat kitaplarında istiare-i mekniyye örneği olarak yer alan şair sahâbî Ebû Ẕü’eyb el-Hüẕelî’nin (öl. 28/648-49) meşhur beyti merkeze alınarak değerlendirilecektir.

Abstract

As is known, istiʿāra is a lexical metaphor. Istiʿāra makniyya, which is a type of istiʿāra, should also naturally contain metaphors. In almost all of the examples of istiʿāra makniyya in the literature books, mustaʽār lah/mushabbah is used in the real sense. In this type of istiʿāra, the use and mention of mustaʽār lah/mushabbah in the real sense pose a problem. It is understood that the confusion in the definition of istiʿāra affects the formation of this problem. In almost all studies, both classical and modern, it is seen that Sakkākī’s (d. 626/1229) definition of istiʿāra makniyya has been adopted and maintained as it is. Although some words in these literature boks do not contain metaphors, examples of istiʿāra makniyya are given. One of the reasons for this is that tashbīh maknī, which is a type of balīgh/eloquent tashbīh, is not examined under a separate tashbīh title. This article, aims to draw attention to a new definition of istiʿāra makniyya and to point out the problems in the existing definitions and examples. In this study, this problem will be evaluated by centered on the famous couplet of the poet Companion Abū Dhuʾayb al-Hudhalī (d. 28/648-49), which is included as an example of istiʿāra makniyya in almost all literature books.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SAĞDIÇ, S. (2022). FARKLI BİR İSTİARE-İ MEKNİYYE TANIMI DENEMESİ. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 22 - Sayı: 22, 155–178. https://ajindex.com/articles/858258

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Abacı, Harun. “Osmanlı Tefsir Geleneğinde İstiârenin Etki Alanı -Âlûsî Tefsiri Örneği”. Osmanlı’da İlm-i Tefsir. ed. M. Talha Boyalık, Harun Abacı. 393-419. İstanbul: İsar Yayınları, 2019. ‘Âişe Ḫân, Ṣena - Şâhide, Selmâ. “el-ʾİsti‘âre fî ʾÂyati’l-ʾÎmân ve’l-Küfr fî Sûreti’l-Baḳara”. Mecelletü’l-Ḳısmi’l-‘Arabî 25 (2018), 113-123.
  2. Ateş, Avnullah Enes. Türkçe Meallerin İstiâre Sanatı Açısından Değerlendirilmesi. İstanbul:
  3. Marmara Üniversitesi,
  4. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2016. ‘Atîk, Abdülazîz. ‘İlmü’l-beyân. Beyrut: Dâru’n-Nahḍati’l-‘Arabiyye, 1405. Ayyıldız, Esat. “El-Hansâ’ bint ‘Amr: Eski Arap Şiirinde Öncü Bir Mersiye Şairi Hanım”. Mütefekkir Aksaray Üniversitesi İslâmi İlimler Fakültesi Dergisi 7/13 (2020), 201-224. Bâcûrî, İbrahim b. Muhammed b. Ahmed. Ḥâşiye ‘alâ’r-Risâleti’s-Semerḳandiyye. thk. İlyas Kaplan. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 2009.
  5. Bolelli, Nusreddin. Belâgat (Kur’an Edebiyatı: Beyân-Meâni-Bedî‘). İstanbul: Rağbet Yayınları, 2000.
  6. Bulut, Ali. Belâgat: Beyân-Meânî-Bedî‘. İstanbul: M.Ü İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2013.
  7. Bulut, Ali. Belâgat Terimleri Sözlüğü. İstanbul: M.Ü İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2015. Butşâşe, Cemal. Nemâzic mine’l-ʾisti‘âre fî’l- Ḳur’ân ve tercümatüha bi’l-lüġati’l-İncilîziyye. Cezayir Üniversitesi, Edebiyat ve Dil Fakültesi Tercüme Bölümü, Yüksek Lisans Tezi, 2004. Cârim, Alî - Emîn, Mustafa. el-Belâġatü’l-vâḍıha: el-beyân ve’l-me‘ânî ve’l-bedî‘ li’l-medârisi’s-s̱âneviyye. İstanbul: Kahraman, 1984. Cürcânî, Muhammed. el-ʾİşârât ve’t-teşbîhât. thk. İbrahim Şemsüddîn. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1432. Cürcânî, Abdulḳâhir. Delâilü’l-i‘câz: Sözdizimi ve Anlambilim. çev. Osman Güman. İstanbul: Litera, 2008. Cürcânî, Abdulḳâhir. Delâʾilü’l-ʾi‘câz fî ʿilmi’l-me’ânî. thk. Seyyid Muhammed Reşit Rızâ. Beyrut: Dâru’l-Ma‘rife, 3. Basım, 1422. Cürcânî, Abdulḳâhir. Esrâru’l-belâġa. ed. Mahmûd Muhammed Şâkir. Cidde: Dârü’l-Medenî, 1. Basım, 1991.
  8. Durmuş, İsmail - Pala, İskender. “İstiare”. TDV İslâm Ansiklopedisi. 23/315-318. İstanbul: TDV Yayınları, 2001. Düsûḳî, Muhammed Ahmed b. Arafe. Hâşiyetü’t-Düsûḳî ‘ala muhtasarı’s-Sa‘d. thk. Halil İbrahim Halil. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 2. Basım, ts. Eliaçık, Muhittin. “Belâgat Kitaplarında İsti‘ârenin Tarif ve Tasnifi”. Asos Journal: The Journal of Academic Social Science 3/21 (2015), 21-30. Emîl Bedî‘ Ya‘kup - Mîşâl Âsî. el-Mu‘cemu’l-mufaṣṣal fî’l-lüġâti ve’l-ʾedeb. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-‘İlm li’l-Melâyîn, 1. Basım, 1987. Emîn, Bekr