Dergiler / Türkoloji / 2019 / Sayı: 94

CÜMLE YAPISI BAKIMINDAN TÜRKMEN ATASÖZLERİ

TURKMEN PROVERBS İN TERMS OF SENTENCE STRUCTURE

Sayfa
165–173
Yayın Tarihi
2019-04-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca Türkmen atasözlerinin yapısına bakıldığında sıralı cümle yapısındaki atasözleri çoğunluktayken bağlı cümle yapısındaki atasözlerinin de aynı oranda az olması dikkat çekmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkmen Türkçesi, Oğuz grubu Türk lehçeleri arasında yer almakta; ses, şekil ve cümle kuruluşu açısından diğer Oğuz lehçelerinden çok büyük farklılık göstermemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sekiz binin üzerinde atasözünün yer aldığı “Deňeşdirmeli Türkmen Nakyllary we Atalar sözi, Karşılaştırmalı Türkmen Atasözleri” adlı eserdeki Türkmen atasözleri sözdizimsel açıdan incelendiğinde atasözlerinin büyük bir bölümünün basit, şartlı birleşik ve sıralı cümle kuruluşundaki atasözlerinden oluştuğu görülmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca Türkmen atasözlerinin yapısına bakıldığında sıralı cümle yapısındaki atasözleri çoğunluktayken bağlı cümle yapısındaki atasözlerinin de aynı oranda az olması dikkat çekmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Atasözler · Türkmen Türkçesi · Oğuz grubu

Özet

Türkmen Türkçesi, Oğuz grubu Türk lehçeleri arasında yer almakta; ses, şekil ve cümle kuruluşu açısından diğer Oğuz lehçelerinden çok büyük farklılık göstermemektedir. Sekiz binin üzerinde atasözünün yer aldığı “Deňeşdirmeli Türkmen Nakyllary we Atalar sözi, Karşılaştırmalı Türkmen Atasözleri” adlı eserdeki Türkmen atasözleri sözdizimsel açıdan incelendiğinde atasözlerinin büyük bir bölümünün basit, şartlı birleşik ve sıralı cümle kuruluşundaki atasözlerinden oluştuğu görülmektedir. Sıralı cümle kuruluşundaki atasözleri ise üç türden oluşmaktadır; iki basit cümleden oluşan sıralı cümle, iç içe girişik cümle başka tür bir cümleden oluşan sıralı cümle ve iki tane şartlı birleşik cümleden oluşan sıralı cümleler. Çok fazla olmamakla birlikte iç içe birleşik cümleden oluşan atasözleri de bulunmaktadır. Ayrıca Türkmen atasözlerinin yapısına bakıldığında sıralı cümle yapısındaki atasözleri çoğunluktayken bağlı cümle yapısındaki atasözlerinin de aynı oranda az olması dikkat çekmektedir.

Abstract

Turkmen language is among the Oguz group Turkish dialects; in terms of sound, shape and sentence structure does not differ much from other Oghuz dialects. When the Turkmen proverbs in the book “Deňeşdirmeli Türkmen Nakyllary we Atalar sözi, Comparative Turkmen Proverbs”, which has more than eight thousand proverbs, are examined from a syntactical point of view, it is seen that a large part of the proverbs are composed of simple, conditional unified and sequential sentence structure proverbs. There are three types of proverbs in the sequential sentence structure; sequential sentences consisting of two simple sentences, an intertwined sentence consisting of another sentence, and sequential sentences consisting series of conditional sentences. There are not too many but there are proverbs with an intertwined unified sentence. Furthermore, when the structure of the Turkmen proverbs is examined, it is noteworthy that the proverbs with sequential sentence structure are in majority and the proverbs with connected sentence structure are in minority at the same ratio.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İPEK, İ. (2019). CÜMLE YAPISI BAKIMINDAN TÜRKMEN ATASÖZLERİ. Türkoloji, Sayı: 94, 165–173. https://ajindex.com/articles/855328

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Türkmen Diliniň Düşündürüşli Sözlüğü (I, II). Aşgabat: Türkmenistan İlimler Akademisi. 2015
  2. Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. 2005
  3. Albayrak, Nurettin. Türkiye Türkçesinde Atasözleri. İstanbul: Kapı Yayınları. 2009
  4. Karahan, Leyla. Türkçede Söz Dizimi -Cümle Tahlilleri-, Ankara: Akçağ Yayınları. 1999
  5. Dinç, Sinan, Türkmen Türkçesinin Söz Dizimi, Erzurum: Fenomen Yayınları. 2017
  6. Geldiyev, Gurbandurdu; Karayunusoğlu, Yaşar. “Deňeşdirmeli Türkmen Nakyllary we Atalar sözi, Karşılaştırmalı Türkmen Atasözleri” Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. 2017
  7. Tekin Talat ed. (ÖLMEZ Mehmet, Ceylan Emine, Ölmez Zuhal, Eker Süer),. Türkmence - Türkçe Sözlük, Ankara: Simurg Yayınları. 1995.