Armand Mattelart’ın “İletişimin Dünyasallaşması” Eseri Çerçevesinde 1980’lerdeki Türk Basınının Değişimi

Özet

Çalışmanın amacı Armand Mattelart’ın İletişimin Dünyasallaşması eseri doğrultusunda, 1980’li yıllarda Türk toplumunun ve siyasetinin geçirdiği değişimi ve bunun medya üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Çalışma yöntemleri ise belgesel kaynak tarama ve karşılaştırma olarak belirlenmiştir. Makalede öncelikle Türkiye’yi 1980’li yıllara hazırlayan olaylar incelenmiş, daha sonra neoliberal düzene entegre olmaya çalışan ülkenin toplumsal düzleminin ve medya düzeninin geçirdiği metamorfoz işlenmiştir. Devamında İletişimin Dünyasallaşması eserinin ana noktaları ortaya konmuş ve son olarak bu ana noktalar 1980’lerde yaşanan değişimlerle karşılaştırılmıştır. Nitekim bu eserin ana argümanlardan olan ekonomik liberalizmdeki gelişmenin, siyasal liberalizmin gelişmesine etkide bulunmadığı savı çalışmanın vardığı sonuçta önemli bir rol oynamaktadır. Buna göre, Armand Mattelart’ın yurttaş kimliği ile tüketici kimliği arasında çizdiği sınır, 1980’ler Türkiye’si bağlamında geçerliliğini kanıtlamıştır. Gerçekten de ekonomik liberalleşme siyasi liberalleşmenin getirdiği bireysel özgürlükleri, daha geniş anlamıyla moderniteyi getirmemektedir. Türkiye bu minvalde 1980’li yıllarda ekonomik liberalleşme sürecinden geçmiş ve dahil olmaya çalıştığı Batı kulübüne bu yolla girmeye çalışmıştır. Ancak ülke, buna rağmen moderniteyi yakalayamamıştır. Bu durumdan medya da nasibini almış, gazetelerin neoliberal düzen içerisinde holdinglerin eline geçmesi medyayı daha özgür yapmamıştır. Gazeteler tam tersine haber verme ve yurttaş kimliğinin parçası olma niteliklerini kaybederek metalaşmıştır.