Spor ve Egzersizde Yeme Bozuklukları ve Psikolojik Temelleri

Özet

Sporcuların başarılı olma ve kazanma arzusu ve spor ortamının yarattığı stres, sporcuları sağlıksız davranışlara itebilmektedir. Buna ek olarak, medyada kültürel bir değer olarak yansıtılan ve toplumda önemli bir değer haline gelen kadınlarda ince bir fiziksel yapı, erkeklerde ise kaslı vücut yapısına sahip olma arzusu çoğu zaman insanları sağlıksız davranışlara sürükleyebilmektedir. Toplumsal ve psikolojik temelleri olan bu sağlıksız davranışlardan biri yeme bozukluğudur. Klinik ruhsal bozukluk olan yeme bozukluğu (örn. anoreksiya nevroza, bulimiya nevroza) ve bozulmuş yeme davranışı (örn. ortoreksiya nervoza) spor ve egzersiz ortamlarında, cinsiyet, yaş ve spor/egzersiz türüne göre değişmekle birlikte, sıklıkla görülmektedir. Bu rahatsızlık sonucu sporcular ve egzersiz katılımcıları uzun süre aç kalma, aşırı yeme ve aşırı antrenman/egzersiz, zayıflama ilaçları, laksatif ve diüretik kullanımı gibi sağlıksız davranışlar sergileyebilmektedirler. Sağlığı olumsuz etkileyen temelinde psikolojik sebepleri barındıran yeme bozukluğu alışkanlıkları, ayrıca sportif performansına ve yaşam kalitesine de zarar vermektedir. Bu çalışmada spor ve egzersiz ortamlarında yeme bozukluğu üzerine yapılan çalışmalar derlenmiş, yeme bozukluğuna sebep olduğu düşünülen psikolojik kavramlar ve kuramlar özetlenmiştir.