Dergiler / ATA-Gıda Dergisi / 2022 / Cilt: 1 - Sayı: 2 (Temmuz)

Erzurum’un coğrafi işaret tescili almış ürünleri: Güncel bir bakış ve öneriler

Products with geographical indication of Erzurum: A current overview and suggestions

Sayfa
1–12
Yayın Tarihi
2022-07-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Erzurum’da Cİ başvurusu yapılmış 49 adet ürün de (5 Menşe, 44 Mahreç) TÜRKPATENT tarafından değerlendirme aşamasındadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Coğrafi İşaret (Cİ), ünü ve karakteristik özellikleri nedeniyle bilinen bir yöreyle özdeşleşmiş ve geçmişi eskiye dayanan ürünleri gösteren belgedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türkiye’de Haziran 2022 itibariyle 1139 adet ürün Cİ tescili almıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Erzurum’da Cİ başvurusu yapılmış 49 adet ürün de (5 Menşe, 44 Mahreç) TÜRKPATENT tarafından değerlendirme aşamasındadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2022 · 1139 adet
⚙️Değişkenler:Coğrafi İşaret · Menşe · Mahreç

Özet

Coğrafi İşaret (Cİ), ünü ve karakteristik özellikleri nedeniyle bilinen bir yöreyle özdeşleşmiş ve geçmişi eskiye dayanan ürünleri gösteren belgedir. Cİ’ler, Menşe adı (Protected Designation of Origin, PDO) ya da Mahreç işareti (Protected Geographical Indication, PGI) olarak tescillenmektedir. Menşe adında ürünün tüm özelliklerinin dayandığı köken temel bir esas iken, Mahreç işaretinde ürün ile köken arasında kurulan bağ zayıftır. Üretici ve tüketicinin korunması ve ülke çıkarları için Cİ büyük önem taşımaktadır. Türkiye’de Haziran 2022 itibariyle 1139 adet ürün Cİ tescili almıştır. Ayrıca, 722 adet ürün için de başvuru yapılmıştır. Köklü bir tarihi geçmişe sahip olan Erzurum doğal, kültürel ve geleneksel zenginlikleri birlikte yaşayan bir ilimizdir. Erzurum’a ait 5 Menşe ve 22 Mahreç işaretli olmak üzere toplam 27 adet ürün Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından tescillenmiştir. Menşe işaretliler: Karnavas Dut Pekmezi (2009), İspir Kuru Fasulyesi (2011), Hınıs Fasulyesi (2016), İspir Kaymağı (2019) ve Narman Şeker Fasulyesi (2020). Mahreç işaretliler: Erzurum Civil Peyniri (2009), Oltu Çağ Kebabı (2010), Erzurum Kadayıf Dolması (2012), Erzurum Küflü Civil Peyniri (2012), Oltu Taşı (2015), Erzurum Ehram Dokuma Kumaşı (2018), Erzurum Su Böreği (2020), Erzurum Pekmezli Baklava (2021), Erzurum Aşmalı Yahni (2021), Erzurum Demir Tatlısı (2021), Erzurum Mantısı (2021), Erzurum Peynir Helvası (2021), Erzurum Çortutu Pancarı (2021), Karnavas Bezi (2021), Erzurum Yumurta Pilavı (2022), Erzurum Dut Çullaması (2022), Hasankale Lavaşı (2022), Erzurum Ayran Aşı Çorbası (2022), Erzurum Kesme Aşı Çorbası (2022), Erzurum Sucuğu (2022), Erzurum Hasıta/Hasuta (2022) ve Erzurum Kıtlama Şekeri (2022). Erzurum’da Cİ başvurusu yapılmış 49 adet ürün de (5 Menşe, 44 Mahreç) TÜRKPATENT tarafından değerlendirme aşamasındadır.

Abstract

Geographical Indication (CI) is a document that shows products that is identified with a region known due to its reputation and characteristic features and that have a long history. GI’s are registered as Protected Designation of Origin (PDO) or Protected Geographical Indication (PGI). While the product-origin relation is fundamental in the PDO, the product-origin association is weak in the PDI. In Turkey as of June 2022, 1139 products have been protected by the CI registration certificate and 722 products applied are in the evaluation phase. Erzurum, which has a deep-rooted historical past, is a city where natural, cultural, and traditional riches live together. A total of 27 products, 5 with PDO and 22 with PDI, belonging to the province of Erzurum have been registered by the Turkish Patent and Trademark Office (TÜRKPATENT). PDO: Karnavas Mulberry Molasses (2009), İspir Dry Beans (2011), Hınıs Beans (2016), İspir Cream (2019) and Narman Sugar Beans (2020). PDI: Erzurum Civil Cheese (2009), Oltu Çağ Kebab (2010), Erzurum Stuffed Kadayıf (2012), Erzurum Moldy Civil Cheese (2012), Oltu Stone (2015), Erzurum Ehram Woven Fabric (2018), Erzurum Water Pastry (2020), Erzurum Molasses Baklava (2021), Erzurum Aşmalı Stew (2021), Erzurum Iron Dessert (2021), Erzurum Ravioli (2021), Erzurum Cheese Halva (2021), Erzurum Çortutu Beet (2021), Karnavas Cloth (2021), Erzurum Egg Rice (2022), Erzurum Mulberry Çullama (2022), Hasankale Lavas (2022), Erzurum Ayran Aşı Soup (2022), Erzurum Noodle Aşı Soup (2022), Erzurum Sausage (2022), Erzurum Hasıta/Hasuta (2022), and Erzurum Kıtlama Sugar (2022). 49 products (5 PDO, 44 PDI) for which GI applications have been made in Erzurum are under evaluation by TÜRKPATENT.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇAKMAKÇI, S., SALIK, M. A. (2022). Erzurum’un coğrafi işaret tescili almış ürünleri: Güncel bir bakış ve öneriler. ATA-Gıda Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 2 (Temmuz), 1–12. https://ajindex.com/articles/850406

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Anonim (2022a). Erzurum Su Böreği: https://erzurumportali.com/shf/6716/Cografi-Isareti-Erzurum-Ait-Su-Boregi-Nereden-Alinir (Erişim Tarihi: 09.04.2022) Anonim (2022b). Erzurum Pekmezli Baklava: https://www.yeniakit.com.tr/haber/erzurumun-essiz-lezzetlerinden-pekmezli-baklava-cografi-isaret-aldi-1517453.html (Erişim Tarihi: 09.04.2022) Anonim (2022c). Demir tatlısı: http://kitchenoclock.blogspot.com/2007/06/yresel-erzurum-yemekleri-2.html (Erişim Tarihi: 09.04.2022) Anonim (2022d). Çortutu pancarı: https://erzurumportali.com/shf/4028/Cortutu-Pancari-Nasil-Yapilir (Erişim Tarihi: 09.04.2022) Anonim (2022e). Erzurum il haritası: https://www.milliyet.com.tr/egitim/haritalar/erzurum-haritasi-erzurum-ilceleri-nelerdir-erzurum-ilinin-nufusu-kactir-kac-ilcesi-vardir-6311222 (Erişim Tarihi: 23.06.2022)
  2. Avrupa Birliği Komisyonu (2022). Resmi Web Sitesi, http://ec.europa.eu/agriculture/quality/door/list.html (Erişim Tarihi: 25.04.2022)
  3. Aydoğan, C., Elkoca, E., Haliloğlu, K., & Aydın, M. (2020). Bazı İspir Kuru Fasulye (Phaseolus vulgaris L.) hatlarının seleksiyonu üzerine bir ön çalışma. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 30 (2), 251-265.
  4. Çakmakçı, S., & Salık, M. A. (2021). Türkiye'nin coğrafi işaretli peynirleri. Akademik Gıda, 19 (3), 325-342.
  5. Çakmakçı, S., & Hayaloğlu, A. A. (2011). Evaluation of the chemical, microbiological and volatile aroma characteristics of Ispir Kaymak, a traditional Turkish dairy product. International Journal of Dairy Technology, 64 (3), 444-450.
  6. Çakmakçı, S., & Tosun, M. (2010). Characteristics of Mulberry Pekmez with cornelian cherry. International Journal of Food Properties, 13, 713–722.
  7. Çakmakçı, S., Dağdemir, E., Hayaloğlu, A. A., Gürses, M., Çetin, B., & Tahmas-Kahyaoğlu D. (2013). Effect of Penicillium roqueforti and incorporation of whey cheese on volatile profiles and sensory characteristics of mould-ripened Civil cheese. International Journal of Dairy Technology, 66 (4), 512-526.
  8. Çakmakçı, S., Gündoğdu, E., Hayaloğlu, A. A., Dağdemir, E., Gürses, M., Çetin, B., & Tahmas-Kahyaoğlu D. (2012). Chemical and microbiological status and volatile profiles of mouldy Civil cheese, a Turkish mould-ripened variety. International Journal of Food Science and Technology, 47 (11), 2405-2412.
  9. Çakmakçı, S., Gürses, M., Hayaloğlu, A. A., Çetin, B., Şekerci, P., & Dağdemir, E. (2015). Mycotoxin production capability of Penicillium roqueforti strains isolated from mould-ripened traditional Turkish Civil cheese. Food Additives and Con