Dergiler / Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi / 2015 / Cilt: 55 - Sayı: 1

KONYA-HATUNSARAY LYSTRA VE ÇEVRESİNDEKİ CAMİ VE MESCİTLER

The Mosques and Mescids in Konya-Hatunsaray and Its Vicinity

Sayfa
1–54
Yayın Tarihi
2015-01-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu kapsamda, yapıların tarihlendirme sorunları yeni buluntu ve araştırmalar ışığında ele alınarak, bölgenin Türk-İslam dönemiyle değişen sosyokültürel ve fiziki çevresi tanımlanmaya çalışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İncil’de Aziz Pavlos’un uğradığı kentler arasında bahsedilen antik Lystra’nın yeri, bugünkü Konya-Hatunsaray olarak kabul edilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, 2012 yılından itibaren yürüttüğümüz “Ortaçağdan Günümüze Konya ili ve Güneybatı İlçeleri” konulu yüzey araştırması kapsamında, Hatunsaray ve çevresinde incelenen tarihi niteliğe sahip, 13 adet cami ve mescit tanıtılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu kapsamda, yapıların tarihlendirme sorunları yeni buluntu ve araştırmalar ışığında ele alınarak, bölgenin Türk-İslam dönemiyle değişen sosyokültürel ve fiziki çevresi tanımlanmaya çalışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2012 · 13 adet
⚙️Değişkenler:Hatunsaray/Lystra · Gökyurt/Kilistra · Güneydere/Botsa

Özet

İncil’de Aziz Pavlos’un uğradığı kentler arasında bahsedilen antik Lystra’nın yeri, bugünkü Konya-Hatunsaray olarak kabul edilir. Bu Roma koloni kentinden günümüze ulaşabilen pek bir iz bulunmamasına karşın, bölgenin erken Hıristiyanlık döneminden başlayarak şenlendiği anlaşılıyor. Hatunsaray çevresinde parçalı yerleşimler halinde gelişen Gökyurt/Kilistra, Güneydere/Botsa ve Yeşildere/Detse kentlerindeki kaya oyma mimarlık ürünleri bölgenin Roma ve Bizanslı kimliğini gözler önüne sermektedir. Osmanlı arşiv belgelerine göre Hatunsaray ve çevresinin Türkleşip- İslamlaşma süreci, Selçuklu döneminden itibaren kurulan tekke ve zaviyelerin yardımıyla, ancak XVII. yüzyılda tamamlanabilmiştir. Geç Osmanlı döneminde Hatunsaray civarında yerel tarzda çok sayıda cami ve mescidin inşa edildiğini söyleyebiliriz. Bölgede geleneksel ahşap direkli camilerin yanında düz ahşap tavanlı mahalle mescitleriyle de karşılaşılmaktadır. Bu çalışmada, 2012 yılından itibaren yürüttüğümüz “Ortaçağdan Günümüze Konya ili ve Güneybatı İlçeleri” konulu yüzey araştırması kapsamında, Hatunsaray ve çevresinde incelenen tarihi niteliğe sahip, 13 adet cami ve mescit tanıtılmaktadır. Bu kapsamda, yapıların tarihlendirme sorunları yeni buluntu ve araştırmalar ışığında ele alınarak, bölgenin Türk-İslam dönemiyle değişen sosyokültürel ve fiziki çevresi tanımlanmaya çalışılacaktır.

Abstract

The location of the ancient Lystra, among the cities mentioned in the Bible visited by St. Paul is considered to be the today’s Konya-Hatunsaray region. Despite the absence of the exact visible remains of this Roman settlement, it is understood that the area was populated beginning from the early Christian period. The rock carving architecture in Gokyurt/Kilistra, Guneydere/Botsa and Yesildere/Detse districts developed as separate settlements reveal the Roman and the Byzantine identity of the region. According to the Ottoman archive records, the Turkization- Islamization process of Hatunsaray and its vicinity could be completed yet in the XVIIth century with the help of the tekkes and zawiyahs, established from the Seljuk period onwards. It can be said that many mosques and masjids in vernacular style were built in the late Ottoman period. Besides the traditional mosques with wooden columns, the masjids covered with flat wooden ceilings are also encountered in the region. In this study, thirteen mosques and masjids which show historical features are introduced within the scope of the survey titled “From Medieval to the Present Konya Province and South-western Districts”. In this context by examining the dating problems of these buildings in the light of the recent findings and researches, the region’s changing socio-cultural and physical environment with the Turkish- Islamic period will be attempted to describe.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BOZKURT, T. (2015). KONYA-HATUNSARAY LYSTRA VE ÇEVRESİNDEKİ CAMİ VE MESCİTLER. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, Cilt: 55 - Sayı: 1, 1–54. https://ajindex.com/articles/849037

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. AKÖZ, Alaattin. “16. Yüzyılda Hatunsaray ve Çevresindeki Yerleşim ve Demografi.” I. Uluslararası Hatunsaray (Lystra) ve Çevresi, Tarih, Kültür ve Turizm Sempozyumu (Bildiriler). Ed. Hasan Bahar. Konya: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2012. 259-80.
  2. AKTÜRE, Sevgi. “Anadolu Kentinde Türkleşme-İslamlaşma Süreci, Mekansal Yapı Değişimi ve İslam Mimari Mirası.” İslam Mimari Mirasını Koruma Konferansı Bildiriler. İstanbul: İki Nokta, 1987. 19-38.
  3. ASLANAPA, Oktay. Türk Sanatı. 5. Basım. İstanbul: Remzi, 1999.
  4. BAHAR, Hasan. “Hatunsaray Çevresi Erken Yerleşmeleri: Hatunsaray (Lystra).” I. Uluslararası Hatunsaray (Lystra) ve Çevresi, Tarih, Kültür ve Turizm Sempozyumu (Bildiriler). Ed. Hasan Bahar. Konya: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2012. 103-15.
  5. BARKAN, Ömer Lütfi. “Osmanlı İmparatorluğunda Bir İskân ve Kolonizasyon Metodu Olarak Vakıflar ve Temlikler I İstilâ Devirlerinin Kolonizatör Türk Dervişleri ve Zâviyeler.” Vakıflar Dergisi II (1942): 279-304.
  6. BAŞ, Ali. “Konya-Hatunsaray-Seydişehir Kervanyolu Üzerine Düşünceler.” V. Millî Selçuklu Kültür ve Medeniyeti Semimeri Bildirileri. Konya: Selçuk Üniversitesi, 1996.141-67.
  7. BAYHAN, Ahmet Ali.“Ordu’dan Bazı Tarihi Ahşap (Çantı) Camiler.” Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 2. 7 (2009): 55-84.
  8. BORAN, Ali, ve Tolga Bozkurt, ve Hasan Yaşar. “Ortaçağdan Günümüze Konya İli ve Güneybatı İlçeleri 2012 Yılı Yüzey Araştırması.” 31. Araştırma Sonuçları Toplantısı, 1. Cilt. Muğla: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2013.112-26.
  9. BORAN, Ali. “Meram’daki Cami ve Mescitler.” Yeşilin ve Medeniyetin Köprüsü Meram. 3 cilt. Ed. Ali Boran, Hasan Yaşar, Bekir Şahin. Konya: Meram Belediyesi Konevi Araştırma Merkezi, 2014. 246-415.
  10. BOZKURT, Tolga. “19. Yüzyıl Osmanlı Seçmeciliğine Bir Örnek: Konya Aziziye Camii Mihrabı.” Yeni İpek Yolu Konya Kitabı VIII. Ed. Haşim Karpuz ve Osman Eravşar. (2005): 401-10.
  11. BOZYİĞİT, Recep, ve Şenay Güngör.“Hatunsaray Deresi Hazası’nın (Hatunsaray) Fiziki Coğrafyası.” I. Uluslararası Hatunsaray (Lystra) ve Çevresi, Tarih, Kültür ve Turizm Sempozyumu (Bildiriler). Ed. Hasan Bahar. Konya: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2012. 49-67.
  12. CAHEN, Claude. Osmanlılardan Önce Anadolu. Çev. Erol Üyepazarcı, İstanbul: Tarih Vakfı, 2000.
  13. ÇAL, Halit. Niğde Şehrindeki Ahşap Tavanlı Camiler ve Mescitler. Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı, 2000.
  14. DEMİRCİ, Mustafa. “Selçuklular Devrinde Hatunsaray Bölgesindeki Yerleşimler.” I. Uluslararası Hatunsaray (Lystra) ve Çevresi, Tarih, Kültür ve Turizm Sempozyumu (Bildiriler). Ed. Hasan Bah