Dergiler / Turkish Studies (Elektronik) / 2019 / Cilt: 14 - Sayı: 7

TÜRK VE KOMŞU TOPLULUKLARDA KÜLTÜREL ÇOCUK OYUNLARI

CULTURAL CHILDREN'S GAMES IN TURKISH AND NEIGHBORING COMMUNITIES

Sayfa
3631–3656
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu oyunlardan 248’nin (%63) günümüzde unutulduğu ve çocuklar tarafından oynanmadığının düşünüldüğü, oyunların unutulmaması için; okullarda öğretilmesi, Türk toplumlarından öğrenilmesi, teknoloji kullanımının sınırlandırılması, dede/ninelerin oyunları anlatması, kültürel oyuncak üretimi, okul öncesi dönemde kazandırılması, kitap yazılması, ödüllü yarışmaların düzenlenmesi, kurultay, sempozyum düzenlenmesi, kültür merkezlerinin kullanılması, kültür merkezlerinin kullanılması, millî bayramlarda oynatılması, kanunlar yoluyla korunması, sokakta oyunun desteklenmesi temalarının ortaya çıktığı görülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türk Dünyası Çocuk Oyun ve Oyuncakları Projesi (TÜDÇOOP) kapsamında gerçekleştirilen saha araştırmalarının amacı, Türk ve komşu topluluklarda geçmişten günümüze oynanan oyunların ortaya konulmasıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Saha araştırması süresince toplam 17 ülke/bölgede (Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Özbekistan, Moğolistan, Tuva, Hakasya, Altay, Yakutistan, Azerbaycan, Dağıstan/Nogaylar, Kabardey-Balkar, Karaçay-Çerkes, Çuvaşistan, Tataristan, Başkurdistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti), 33 şehir, 12 ilçe, 42 köy ve 32 okul ziyareti gerçekleştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu oyunlardan 248’nin (%63) günümüzde unutulduğu ve çocuklar tarafından oynanmadığının düşünüldüğü, oyunların unutulmaması için; okullarda öğretilmesi, Türk toplumlarından öğrenilmesi, teknoloji kullanımının sınırlandırılması, dede/ninelerin oyunları anlatması, kültürel oyuncak üretimi, okul öncesi dönemde kazandırılması, kitap yazılması, ödüllü yarışmaların düzenlenmesi, kurultay, sempozyum düzenlenmesi, kültür merkezlerinin kullanılması, kültür merkezlerinin kullanılması, millî bayramlarda oynatılması, kanunlar yoluyla korunması, sokakta oyunun desteklenmesi temalarının ortaya çıktığı görülmüştür.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:100 katılımcı
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Türk Dünyası Çocuk Oyun ve Oyuncakları Projesi (TÜDÇOOP) kapsamında gerçekleştirilen saha araştırmalarının amacı, Türk ve komşu topluluklarda geçmişten günümüze oynanan oyunların ortaya konulmasıdır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden görüşme yöntemi kullanılmıştır. Saha araştırması süresince toplam 17 ülke/bölgede (Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Özbekistan, Moğolistan, Tuva, Hakasya, Altay, Yakutistan, Azerbaycan, Dağıstan/Nogaylar, Kabardey-Balkar, Karaçay-Çerkes, Çuvaşistan, Tataristan, Başkurdistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti), 33 şehir, 12 ilçe, 42 köy ve 32 okul ziyareti gerçekleştirilmiştir. Bu ziyaretlerde 100 katılımcı ile görüşme yapılmıştır. Verilerin analizinde betimsel ve içerik analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçları incelendiğinde katılımcıların geçmişte oynadıkları 396 oyunu hatırlayabildikleri görülmüştür. Bu oyunlardan 112 oyun adının sadece bir ülkede ifade edildiği, geriye kalan 284 oyun adının ise benzer oyunlar olarak ülkelerde tekrar edildiği görülmüştür. Araştırmada tanımlanan oyunların çeşitliği ele alındığında 173 farklı oyun belirlenmiştir. Bu oyunların çoğunlukla dış mekânlarda ve 5 saatten daha fazla süreyle oynandığı, oyunlarda kendi yaptıkları oyuncakların kullanıldığı, bu oyunların arkadaş, abla/ağabey, anne/babalar ve aile büyükleri vasıtasıyla öğrenildiği bildirilmiştir. Bu oyunlardan 248’nin (%63) günümüzde unutulduğu ve çocuklar tarafından oynanmadığının düşünüldüğü, oyunların unutulmaması için; okullarda öğretilmesi, Türk toplumlarından öğrenilmesi, teknoloji kullanımının sınırlandırılması, dede/ninelerin oyunları anlatması, kültürel oyuncak üretimi, okul öncesi dönemde kazandırılması, kitap yazılması, ödüllü yarışmaların düzenlenmesi, kurultay, sempozyum düzenlenmesi, kültür merkezlerinin kullanılması, kültür merkezlerinin kullanılması, millî bayramlarda oynatılması, kanunlar yoluyla korunması, sokakta oyunun desteklenmesi temalarının ortaya çıktığı görülmüştür.

Abstract

The aim of the research carried out within the scope of the Turkish World Children's Games and Toys Project (TWCGATO) is to reveal the games played in Turkish and neighboring communities in the past. The method used in the research is interview method which is one of the qualitative research methods. During the research, 17 countries / regions (Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Uzbekistan, Mongolia, Tuva, Khakassia, Altai, Yakutia, Azerbaijan, Dagestan/Nogai, Kabardino-Balkaria, Karachay-Cherkessia, Chuvashia, Tatarstan, Bashkortostan and Turkish Republic of Northern Cyprus), 33 cities, 12 districts, 42 villages and 32 schools have been visited and interviews have been conducted with 100 participants. Descriptive and content analysis techniques were used in the analysis of the data. According to the results of the research, 396 games played in the past have been mentioned by the participants. It was seen that 112 games have been mentioned in only one country and the remaining 284 games have been repeated in various countries as similar games. Regarding the type of the games mentioned in the research, a total of 173 different types of games were found in the study. These games are mostly played outside and for more than 5 hours; children mostly use their own-made toys in the games; these games are learned through friends, brothers/sisters, parents and family elders; and 248 games (63%) were thought to be forgotten today and not played by children. The themes emerged to prevent the games from being forgotten are: teaching them in schools, limiting the use of technology, grandfather/grandmothers talks about the games, producing cultural toys, learning from Turkish communities, teaching the games in pre-school period, writing books, organizing award-winning competitions, organizing congress and symposium, using cultural centers, playing them in national holidays, protecting the games by law, supporting playing game on the street.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BAY, D. N., BAY, Y. (2019). TÜRK VE KOMŞU TOPLULUKLARDA KÜLTÜREL ÇOCUK OYUNLARI. Turkish Studies (Elektronik), Cilt: 14 - Sayı: 7, 3631–3656. https://ajindex.com/articles/84557

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. Adak Özdemir, A. & Ramazan, O. (2012). Oyuncağa çocuk, anne ve öğretmen bakış açısı. Eğitim Bilimleri Araştırma Dergisi, 2(1), 2-16.
  2. Akbulut, D. (2009). Günümüzde geleneksel oyuncaklar. Millî Folklor, 84, 182-191.
  3. Aksoy, H. (2014). Çocuk oyunlarının işlevleri: Sarıkeçili yörük çocuk oyunları. Milli Folklor, 26(101), 265-276.
  4. Akyüz, Y. (2014). Türk eğitim tarihi. Ankara:
  5. Pegem Akademi Yayıncılık. Akyüz, Y. (2016). Eğitimin kültür ve uygarlıkları geliştirme ve yeni nesillere aktarma işlevi. Türkiye Eğitim Dergisi, 1(1), 1-18.
  6. Alabay, E., Yağan Güder, S. (2018). Changing Face of Plays: A Comparative Research of Childhood Plays of Older Adults and Plays of Today's. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 237-259.
  7. And, M. (2003). Oyun ve bügü: Türk kültüründe oyun kavramı. İstanbul:
  8. Yapı Kredi Yayınları.
  9. Arslan, A. (2017). Geçmişten günümüze uzanan süreçte oyun ve oyuncaklardaki farklılaşmanın incelenmesi (Sivas ili örneklemi). International e-Journal of Educational Studies (IEJES), 1(2), 69-87.
  10. Artar, M., Onur, B., Çelen, N. (2004). Çocuk oyunlarında üç kuşakta görülen değişimler: Kırsal kesimde bir araştırma. B. Onur ve N. Güney (Ed.). Türkiye’de çocuk oyunları: araştırmalar, içinde. (s. 124-130). Ankara:
  11. Kök Yayıncılık. Başal, H. A. (2010). Geçmişten Günümüze Türkiye'de Geleneksel Çocuk Oyunları. İstanbul:
  12. Morpa Kültür Yayınları.
  13. Başal, H. A. (2007). Geçmiş yıllarda Türkiye’de çocuklar tarafından oynanan çocuk oyunları. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 243-266.
  14. Batur, Z., Beştaş, M. (2011). Divanu Lugati-t Turk’te cocuk dunyası ve cocuk eğitimi. Turkish Studies, 6(2), 247-262.
  15. Bay, D. N. (2018). Okul Öncesi Eğitimde Bir Kültür Aktarımı: Millî Oyunlar. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 82-104.
  16. Bay, D.N., Turan, S., Bay, Y. (2015). Türk Dünyasında Çocuk Oyunları: Bir Saha Çalışması. I. Uluslararası Türk Dünyası Çocuk Oyun ve Oyuncakları Kurultayı 14-17 Mayıs 2015 (ss. 175-185).
  17. Eskişehir Osmangaz Üniversitesi,
  18. Eskişehir, Türkiye. Bozkaya, J. (1992). Çocuğun oyun mekânları için olanakların araştırılması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı, Trabzon. Büyükokutan Töret, A. B. (2017). Balıkesir oyun evlerinde oynanan geleneksel çocuk oyunlarının işlevleri üzerine bir değerlendirme. Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute/Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (28), 19-30.
  19. Cengiz, S. A. (1997). Karadeniz Ereğli örneğinde çocuk oy