KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 5 - Sayı: 2

Ebu'l-Leys Tefsiri Tercümesi Mukaddimesi: İstiaze Kısmının Değerlendirmesi

Hidayet AYDAR
Sayfa
167–193
Yayın Tarihi
2018-12-23
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca ilgili kısımların transkripsiyonlu metni de sunulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Bu çalışmada Ebu’l-Leys es-Semerkandî’nin Arapça yazmış olduğu Tefsiru’l-Kur’an adlı eserinin Osmanlıcaya yapılmış tercümelerinde bulunan mukaddime üzerinde durulmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Mukaddime asıl metin olan Ebu’l-Leys tefsirinde bulunmamaktadır, dolayısıyla tercüme değil, özgün bir çalışma mahiyetindedir.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca ilgili kısımların transkripsiyonlu metni de sunulacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Ebu’l-Leys tefsiri · Osmanlıca tefsir · Mukaddime

Özet

Öz Bu çalışmada Ebu’l-Leys es-Semerkandî’nin Arapça yazmış olduğu Tefsiru’l-Kur’an adlı eserinin Osmanlıcaya yapılmış tercümelerinde bulunan mukaddime üzerinde durulmaktadır. Mukaddime asıl metin olan Ebu’l-Leys tefsirinde bulunmamaktadır, dolayısıyla tercüme değil, özgün bir çalışma mahiyetindedir. Musa el-İznikî’ye ait olması kuvvetle muhtemel olan mukaddime XV. Asır Anadolu Türkçesiyle yazılmıştır. Bilhassa dinî ve kültürel açıdan, özellikle de Tefsir ve Tasavvuf kültürü açısından önem arz eden mukaddimede mühim tasavvufî konular, dönemin anlayışı çerçevesinde ele alınıp işlenmiştir. Dolayısıyla mukaddime, bir ölçüde müellifin yaşadığı XV. asrın tasavvuf anlayışını yansıtmaktadır. Biz de burada ağırlıklı olarak tasavvufî konuların ele alındığı mukaddimeyi irdeleyip tanıtmaya çalışacağız. Üzerinde durulan konulardan hareketle dönemin din ve kültür anlayışını yanıstmaya gayret göstereceğiz. Çalışmada mukaddime hakkında tanıtıcı bilgiler verilecek, metinde geçen kişiler, konular, rivayetlerle ilgili dipnotlarda gerekli açıklamalar yapılacaktır. İhtiyaç hâsıl olduğunda hem diğer bazı nüshalarla, hem de Arapça orijinal metindeki bazı rivayetlerle mukayeseler yapılarak burada esas aldığımız nüshada geçen bilgilerin doğru şekli tespit edilmeye çalışılacaktır. Ayrıca ilgili kısımların transkripsiyonlu metni de sunulacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AYDAR, H. (2018). Ebu'l-Leys Tefsiri Tercümesi Mukaddimesi: İstiaze Kısmının Değerlendirmesi. BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 5 - Sayı: 2, 167–193. https://ajindex.com/articles/8446

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Abay, Muhammed, Osmanlı Dönemi Müfessirleri, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Bursa, 1992.
  2. Abd b. Humeyd, Ebu Muhammed, el-Müntehab min Müsnedi Abd b. Humeyd, (Tahk. Subhi el-Bedri es-Samarrai-Mahmud Muhammed Halil es-Saidi), el-Kahire, Mektebetu’s-Sünneh, 1408/1988. Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, (Tahk. Şuayib el-Arnavut), Müessesetü’r-Risale, 1421/2001.
  3. Aydar, Hidayet, “Ebu’l-Leys Tefsiri Tercümesi Mukaddimesinin Tasavvufî Yönü Üzerine: Besmele Kısmı”, Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2014/2, Cilt: XVI, Sayı: 2, 53-88.
  4. Aydar, Hidayet - Nesibe Kablander, “Ebu’l-Leys Tefsiri Tercümesinin Mukaddime Kısmının Transkripsiyonlu Metni ve Muhtevâ Değerlendirmesi”, Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Eylül/2015 Yıl:2, Sayı: 4, s. 127-176. el-Aynî, Ebu Muhammed Mahmud b. Ahmed Bedruddin, Umdetu’l-Kârî Şerhu Sahîhi’l-Buhârî, Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabi ts. el-Beğavi, Ebu Muhammed el-Hüseyin b. Mes’ud, Meâlimu’t-Tenzil Tefsiru’l-Beğavî, (Tahk. Abdurrezzak el-Mehdi), Beyrut: Dâru İhyai’t-Turasi’l-Arab, 1420. Berbercan, Mehmet Turgut, “Türk Tercüme Edebiyatı Üzerine İncelemeler: Harezm Türkçesi ile İlk Adaptasyonlar”, Dede Korkut, 4/7. el-Beyhaki, Ahmed b. El-Hüseyin Ebubekir, ed-Da’vatu’l-Kebir, (Tahk. Bedr b. Abdullah el-Bedr), el-Kuveyt, Ğaras li’n-neşr ve’t-Tevzi, 2009.
  5. Birışık, Abdulhamit -Recep Arpa, “Osmanlı Dönemi Tefsir Çevirileri”, Türkiye Araştırmaları Literatıir Dergisi (TALİD), Cilt 9, Snyı 18, 2011.
  6. Bursalı Mehmed Tahir, Osmanlı Müellifleri, (Ankara: Bizim Büro Basımevi, 2009.
  7. Çalışkan, İsmail, “Tefsirî Mehmed Efendi'nin Tefsîr-i Tibyan Adlı Eserinin Osmanlı Dönemi Tefsir Faaliyetindeki Yeri ve Dönemin Siyasi-Sosyal Yapısı İçin Anlamı”, Osmanlı Toplumunda Kur’an Kültürü ve Tefsir Çalışmaları –I-, (Edit. Bilal Gökkır ve diğerl.), İlim Yayma Vakfı, İstanbul 2011.
  8. Çetin, Abdulbaki, “Ebu’l-Leys Semerkandî Tefsirinin Türkçe Tercümesi Üzerine”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Konya. Haziran 2007. ed-Dârekutnî, Ebu’l-Hasan Ali b. Ömer, Sünenu’d-Dârekutnî, (Thk. Şuayip el-Arnaut ve diğerl.), Beyrut: Müessesetü’r-Risale, 1424/2004.
  9. Demir, Ziya, XIII.-XVI. y.y. Arası Osmanlı Müfessirleri, Ensar Nesriyat, İstanbul, 2007.
  10. Doğan, İshak, Osmanlı Müfessirleri, (İstanbul: İz Yayıncılık, 2011). Ebu Nuaym Ahmed b. Abdillah el-Esbahânî, Hilyetu’l-Evliya ve Tabakâtu’l-Esfiya, Mısır: es-Saâde, 1394/1974. el-Elbânî, Nasıruddin, Daîfu’l-Câmii’